Esrar entoksikasyonunun bilişsel modelinin oluşturulması
Creating a cognitive model of cannabis intoxication
- Tez No: 964642
- Danışmanlar: DOÇ. DR. UMUT KIRLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm, Drug Addiction and Alcoholism
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Madde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Madde Bağımlılığı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, esrar kullanımının bilişsel, emosyonel ve davranışsal süreçler ile ilişkilerini nitel görüşmeler ve nicel yöntemlerin birlikte kullanıldığı bir yöntemle incelemek; bireylerin bu sürece ilişkin öznel deneyimlerini derinlemesine analiz etmek; bu deneyimlerin kullanım biçimleri, diğer sosyodemografik ve klinik özelliklerle ilişkisini incelemek amaçlanmaktadır. Yöntem: Bu araştırma Kasım 2024-Nisan 2025 tarihleri arasında İzmir ilinde bir saha çalışması olarak yürütülmüştür. Örneklem 21 kişiden oluşmaktadır ve örnekleme kartopu örnekleme yöntemi ile ulaşılmıştır. Katılımcılardan olgu rapor formu, SCL 90 R: Belirti Tarama Listesi ve Madde Kullanım Bozukluğu Tanıma Testi (DUDIT) ile nicel verilerin toplanmasının ardından yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler ile nitel veriler toplanmış, katılımcıların onayı ile görüşmeler ses kaydına alınmıştır. Görüşme kayıtlarının transkript edilmesiyle ulaşılan 130 sayfalık nitel veri tematik analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Verilerin istatistiksel analizinde Ki kare Testi, Independet Samples T Testi, One Way Anova Testi, Mann-Whitneu U testi ve Kruskal-Wallis Testi kullanılmıştır. Bulgular: Tematik analiz sonucunda“Bilişsel İşlevler ile İlişkiler”,“Fizyolojik İşlevler ile İlişkiler”,“Emosyonel İşlevler ile İlişkiler”,“Davranışsal İşlevler ile İlişkiler”,“Günlük Hayat İşlevselliği ile İlişkiler”,“Alkol ile Karşılaştırma”olmak üzere 6 üst tema ve 19 alt tema oluşturulmuştur. Bu temalar arasından öne çıkanlar; kullanım anında öfori (%90,5), karar verme işlevinde bozulma (%85,7), kullanım anında kaygının azalması (%85,7), hobilerin yerini alma (%76,2), alkolün daha iyi bir alternatifi olma (%76,2), risk alma davranışında artış (%71,4), problem çözme işlevinin inhibisyonu (%71,4), günlük hayatında sorunlar oluşturduğunun farkında olma (%71,4), kısa süreli bellekte bozulma (%71,4), işitsel algıda keskinleşme (%66), istemli dikkatte artış (%61), paranoid düşünce yaşama (%57,1), düşüncede derinleşme (%52,4), enerji düşüklüğü (%52,4) yer almaktadır. Halen yaşadığı yerde daha uzun süredir yaşayanların esrar kullanımı ile bellekte daha az bozulma yaşadığı (p<0,001), bu kişilerde esrar kullanımının kaygıyı azaltma ile daha az ilişkilendirildiği (p<0,001) IV belirlenmiştir. Yine doğum yerinde daha uzun süre yaşayan bireyler, esrar kullanımı ile daha az erteleme davranışı (p=0,001) belirlenmiştir. Sonuç: Bu çalışma Türkiye'de sahada esrar kullanımı olan bireylerin öznel deneyimlerinin nitel olarak incelendiği ilk saha çalışmasıdır. Esrar kullanımı olan kişiler öfori, kaygıda azalma, işitsel algılarda keskinleşme gibi olumlu deneyimlerin yanında; bilişsel işlevlerdeki kayıplar, davranışsal sorunlar, işlevsellik kayıpları gibi olumlu olmayan deneyimleri de bildirmektedirler. Ayrıca göç ile esrar ile ilişkili deneyimlerin farklılaşması dikkat çekicidir. Bulguların esrar kullanımına yönelik koruyucu/önleyici çalışmalara ve esrar kullanımı olan bireylerle yapılacak motivasyonel görüşmelere katkı sağlama potansiyeli bulunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aims to examine the relationships between cannabis use and cognitive, emotional, and behavioral processes using a combination of qualitative interviews and quantitative methods; to analyze the subjective experiences of individuals regarding this process in depth; and to examine the relationship between these experiences and usage patterns and other sociodemographic and clinical characteristics. Method: This research was conducted as a field study in İzmir between November 2024 and April 2025. The sample consisted of 21 participants, recruited through the snowball sampling method. Quantitative data were collected using a case report form, the Symptom Checklist-90-Revised (SCL-90-R), and the Drug Use Disorders Identification Test (DUDIT). Following this, qualitative data were gathered through structured in-depth interviews. With participants' consent, the interviews were audiorecorded. A total of 130 pages of qualitative data obtained from the transcriptions were analyzed using thematic analysis. For the statistical analysis of the quantitative data, the Chi-Square Test, Independent Samples t-Test, One-Way ANOVA, Mann-Whitney U Test, and Kruskal-Wallis Test were used. Results: As a result of the thematic analysis, six main themes and nineteen subthemes were identified:“Relationships with Cognitive Functions,”“Relationships with Physiological Functions,”“Relationships with Emotional Functions,”“Relationships with Behavioral Functions,”“Relationships with Daily Life Functionality,”and“Comparison with Alcohol.”Among the prominent themes identified in the study were: euphoria during use (90,5%), impairment in decision-making functions (85,7%), reduction in anxiety during use (85,7%), replacement of hobbies (76,2%), being perceived as a better alternative to alcohol (76,2%), increased risk-taking behavior (71,4%), inhibition of problem-solving abilities (71,4%), awareness of cannabis use causing problems in daily life (71,4%), impairment in short-term memory (71,4%), heightened auditory perception (66%), increased voluntary attention (61%), experiencing paranoid thoughts (57,1%), deepening of thought (52,4%), and decreased VI energy levels (52,4%). It was reported that individuals who had lived longer in their current place of residence experienced less memory impairment associated with cannabis use (p < 0,001), and that cannabis use was less frequently associated with anxiety reduction in these individuals (p < 0,001). Similarly, individuals who had lived longer in their place of birth reported lower levels of procrastination related to cannabis use (p = 0,001). Conclusion: This study is the first in Turkey to qualitatively explore the subjective experiences of individuals who use cannabis within a field-based setting. Participants reported not only positive experiences—such as euphoria, reduction in anxiety, and heightened auditory perception—but also negative experiences, including impairments in cognitive functioning, behavioral problems, and declines in overall functionality. Notably, variations in cannabis-related experiences in relation to patterns of internal migration emerged as a striking finding. The results have the potential to inform preventive and protective efforts regarding cannabis use, and may contribute meaningfully to motivational interviewing practices with individuals who use cannabis.
Benzer Tezler
- Esrar Dede; Hayatı, edebi kişiliği ve Divan`ının karşılaştırmalı metni
Esrar Dede; His life, literary career and a comparative study of his Divan
HASAN ALİ KASIR
Doktora
Türkçe
1996
Türk Dili ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TURGUT KARABEY
- Bursa ve çevresinde kullanılan uyuşturucu maddelerden eroin, esrar ve ekstazi tabletlerinin etkin madde miktarlarının belirlenmesi ve biyolojik materyalde araştırılması
Determination of the active substance amounts in hashish, heroin and ecstasy used for drug abuse in Bursa region and their analysis in biological materials
SALİH NERKİS
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Eczacılık ve FarmakolojiUludağ ÜniversitesiFarmakoloji ve Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. HÜSEYİN ORUÇ
- Esrar bağımlılarında nöropeptid Y (NPY) geni analizi
Analysis of neuropeptide Y (NPY) gene in cannabis users
FÜSUN TUŞGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Tıbbi BiyolojiGaziantep ÜniversitesiTıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİBEL OĞUZKAN BALCI
- Şanlıurfada esrar kullanan bireylerin kişilik ve sosyodemografik özellikleri
Personalities and socio-demographic characteristics of individuals using cannabis in sanliurfa
HÜSEYİN YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
PsikiyatriHarran ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM FATİH KARABABA