Göçmenlerin kültürel uyum sürecinde algılanan ayrımcılığın rolü: Sosyal destek mekanizmalarının aracılık etkisi
The role of perceived discrimination in the cultural adaptation process of immigrants: Mediating effect of social support mechanisms
- Tez No: 964568
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ÖZCAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyal Hizmet, Sosyoloji, Social Work, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Nişantaşı Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, göçmen bireylerin kültürel uyum süreçlerinde algıladıkları ayrımcılık ile sosyal destek mekanizmaları arasındaki ilişkileri incelemeyi ve sosyal desteğin bu ilişkideki aracılık rolünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, kültürel uyumun algılanan ayrımcılık üzerindeki etkisi ile bu etkide sosyal destek mekanizmalarının aracılık düzeyi analiz edilmiştir. Literatürde göçmenlerin karşılaştığı ayrımcılığın kültürel uyum sürecini olumsuz etkilediği; sosyal destek sistemlerinin ise bireylerin psikolojik ve sosyal uyum süreçlerinde koruyucu bir rol oynadığına işaret eden bulgulardan hareketle araştırma modeli oluşturulmuştur. Araştırma, 2025 yılında İstanbul'da yaşayan göçmen bireyler üzerinde nicel araştırma deseniyle yürütülmüş; veri toplama yöntemi olarak anket tekniği kullanılmıştır. Toplamda 403 katılımcıdan elde edilen veriler, SPSS programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırmada kültürel uyum bağımsız değişken, algılanan ayrımcılık bağımlı değişken ve çok boyutlu algılanan sosyal destek ise aracı değişken olarak ele alınmıştır. Kullanılan ölçekler, literatürde geçerliliği sağlanmış ölçeklerden uyarlanarak uygulanmıştır. Yapılan korelasyon ve regresyon analizleri sonucunda; kültürel uyumun algılanan ayrımcılığı anlamlı ve negatif yönde etkilediği (H1), kültürel uyum ile sosyal destek mekanizmaları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunduğu (H2) ve sosyal destek düzeyinin ayrımcılık algısını azaltıcı bir etkide bulunduğu (H3) saptanmıştır. Ayrıca, hiyerarşik regresyon analizleri sonucunda, sosyal destek mekanizmalarının kültürel uyum ile algılanan ayrımcılık arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolü üstlendiği belirlenmiş (H4) ve bu bulgular aracılık modeli kapsamında desteklenmiştir. Bu tez çalışması, göçmenlerin kültürel uyum süreci ile ayrımcılık algısı ve sosyal destek mekanizmaları arasındaki etkileşimleri bütüncül bir yaklaşımla ele alarak, alanyazına önemli katkılar sunmakta; aynı zamanda politika yapıcılara yönelik sosyal uyum ve destek programları geliştirilmesi konusunda pratik öneriler sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the relationship between perceived discrimination and social support mechanisms in the cultural adaptation process of immigrant individuals, and to reveal the mediating role of social support within this relationship. The research analyzes the impact of cultural adaptation on perceived discrimination and the extent to which social support mechanisms mediate this effect. Based on findings in the literature indicating that discrimination negatively affects the adaptation process of immigrants, while social support plays a protective role in their psychological and social adjustment, a theoretical model was proposed. The research was conducted in 2025 using a quantitative research design on immigrants living in Istanbul. Data were collected through a structured questionnaire, and a total of 395 valid responses were analyzed using SPSS. In the study, cultural adaptation was defined as the independent variable, perceived discrimination as the dependent variable, and multidimensional perceived social support as the mediating variable. The measurement instruments employed in the data collection tool were adapted from previously validated scales in the literature. As a result of correlation and regression analyses, it was found that cultural adaptation significantly and negatively predicts perceived discrimination (H1); that there is a positive and significant relationship between cultural adaptation and social support mechanisms (H2); and that higher levels of social support are associated with lower levels of perceived discrimination (H3). Furthermore, hierarchical regression analyses demonstrated that social support mechanisms have a partial mediating effect on the relationship between cultural adaptation and perceived discrimination (H4), thus supporting the proposed mediation model. This thesis makes a significant contribution to the existing literature by presenting a comprehensive examination of the interactions between cultural adaptation, perceived discrimination, and social support among immigrants. It also offers practical recommendations for policymakers aiming to develop effective social support and integration programs to reduce discrimination perceptions and foster cultural adaptation among immigrant populations.
Benzer Tezler
- Adaptation of immigrants in a multicultural context: Yemeni immigrants in Turkey
Çok kültürlü bir bağlamda göçmenlerin uyum süreci: Türkiye'deki Yemenli göçmenler
AHMED GAMAL AHMED GAWAS
Doktora
İngilizce
2025
PsikolojiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİLAL SAMBUR
- Avustralya'ya göç eden Türklerin sosyal destek algısı, sosyal uyum ve yalnızlık düzeylerinin incelenmesi
Investigation of social support perception, social adaptation and loneliness levels of Turks migrated to Australia
KEVSER YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiKırıkkale ÜniversitesiPsikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVDA ASLAN MUCUR
- İç göçle gelen hane halkının kentle bütünleşme süreci: Şanlıurfa örneği
Urban integration process of internally migrated family members: Şanlıurfa sample
GÜLBEN ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Kamu YönetimiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UĞUR YILDIRIM
- Bursa Osmangazi'de yaşayan Balkan göçmenlerinin zihin temsillerindeki Balkanlar imgesi
The image of the Balkans in the mental representations of Balkan immigrants living in Osmangazi, Bursa
RABİA EDVİYE RECEP
- Avusturya'daki Türkiye göçmenlerinin sosyokültürel uyum araştırması
Sociocultural adaptation research on Turkey's immigrants in Austria
BAHAR YURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Kamu YönetimiManisa Celal Bayar ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL BAŞARAN