Sporda ötekileştirme: Bir ölçek geliştirme çalışması
Marginalization in sport: A scale development study
- Tez No: 964547
- Danışmanlar: PROF. DR. SONER ÇANKAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Spor, Sosyoloji, Sports, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Spor sosyolojisi, Sport sociology
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezde, sporda ötekileştirme olgusunu sistematik biçimde ölçmek amacıyla özgün ve bilimsel temellere dayalı bir ölçek geliştirilmesi hedeflenmiştir. Çalışma, bireylerin dinsel ve etnik kimlikleri, yaş grupları ve sosyal konumlarına göre ötekileştirme deneyimlerinin farklılık gösterdiğini ortaya koymaktadır. Araştırma, nitel ve nicel yöntemlerin bir arada kullanıldığı karma desenli bir modelle yürütülmüştür. Evreni, Türkiye'de aktif lisanslı spor yapan bireyler oluşturmakta; örneklem ise dört gruptan (pilot çalışma N=96, AFA N=281, DFA N=281, madde analizleri N=562) oluşmaktadır. Ölçek geliştirme sürecinde, literatür taramasıyla belirlenen 42 madde, uzman görüşleri doğrultusunda yenilenmiş; kapsam geçerliliği analiz edilerek 28 maddeye indirgenmiştir. Pilot çalışmanın ardından, yapı geçerliliği için açıklayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) uygulanmıştır. KMO değeri 0,838, Bartlett testi sonucu ise p<0.001 bulunarak verilerin faktör analizi için uygun olduğu belirlenmiştir. AFA sonucunda 8 madde ve iki faktörlü (Dinsel Kimlik, Etnik Kimlik) bir yapı elde edilmiş, toplam açıklanan varyans oranı %73,304 olarak hesaplanmıştır. DFA bulguları (X²/df=3,94; CFI=0,98; GFI=0,96; AGFI=0,93) modelin iyi uyum sağladığını göstermektedir. AVE ve CR değerleri yakınsak geçerliliği desteklemekte, Cronbach Alfa katsayıları ise Dinsel Kimlik için 0,897, Etnik Kimlik için 0,906, genel ölçek için 0,864 olarak hesaplanmıştır. Sonuç olarak, geliştirilen“Sporda Ötekileştirme Ölçeği”, geçerliliği ve güvenilirliği yüksek, uygulanabilir bir ölçme aracı olarak, sporda daha eşitlikçi ve kapsayıcı politikaların geliştirilmesine katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to develop a valid and reliable scale to systematically measure the phenomenon of marginalization in sports. The study reveals that experiences of marginalization vary according to individuals' religious and ethnic identities, age groups, and social status. A mixed-methods design combining both qualitative and quantitative approaches was adopted. The research population consists of licensed athletes actively engaged in sports across Türkiye. The sample comprises four groups: pilot study (N=96), exploratory factor analysis (EFA) (N=281), confirmatory factor analysis (CFA) (N=281), and item analysis (N=562). Initially, a 42-item draft was created based on a comprehensive literature review and revised through expert evaluations. Following the assessment of content validity, 28 items were retained. After the pilot implementation, EFA and CFA were conducted to determine construct validity. The Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) value was 0.838, and Bartlett's test was significant at p<0.001, confirming the adequacy of the data for factor analysis. EFA results indicated a two-factor structure—Religious Identity and Ethnic Identity—comprising 8 items and explaining 73.304% of the total variance. CFA fit indices (X²/df=3.94; CFI=0.98; GFI=0.96; AGFI=0.93) demonstrated a good model fit. Convergent validity was supported by acceptable AVE and CR values. Cronbach's Alpha coefficients were calculated as 0.897 for Religious Identity, 0.906 for Ethnic Identity, and 0.864 for the overall scale. In conclusion, the“Marginalization in Sports Scale”developed in this study offers a psychometrically sound and applicable tool. It is expected to contribute to future research and serve as a foundation for developing more inclusive and equitable policies in the field of sports.
Benzer Tezler
- PSG-Başakşehir UEFA Şampiyonlar Ligi maçında yaşanan ırkçılığın Türk medyasına tezahürü
The manifestation of racism in the PSG-Başakşehir UEFA Champions League match to the Turkish media
ALİ KEMAL AKSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SporGaziantep ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİH ÖZTOP
- Dijital medyada fanatizm: futbola ilişkin sosyal ağlarda nefret söylemi
Fanaticism on digital media: hate speech related to football on social networks
MERVE APSAR GÜZELKOKAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM DANACI YÜCE
- Örgütsel sessizlik ve dışlanmaya ilişkin akademisyen görüşleri
Academician views on organizational silence and exclusion
ABDULBAKİ PEKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAmasya ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADEM BAYAR
- La Vie artistique litteraire culturelle et sociale l'Izmir en langue Française (du XVII'eme siecle a nos jours)
Fransızca'da İzmir'in sanatsal edebi kültürel ve toplumsal yaşamı (XVII'inci yüzyıldan günümüze)
HASAN ZORLUSOY
Doktora
Fransızca
1993
Fransız Dili ve EdebiyatıDokuz Eylül ÜniversitesiFransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL KAYRA
- Sosyal medyada futbol üzerinden gerçekleşen nefret söyleminin örneklerle incelenmesi
The analysis on the social media by the examples of the hate speech from the football
ÇAĞTAY OZAN ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Sporİstanbul Ticaret ÜniversitesiMedya ve İletişim Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OYA ŞAKI AYDIN