Spınoza okumaları ve karşılaştırmalı analizleri
Readings in Spinoza and comparative analyses
- Tez No: 964121
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAVER DEMİRCAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Ateizm, Doğa, Panteizm, Rasyonalizm, Spinoza, Baruch, Tanrı, Töz, Atheism, Nature, Pantheism, Rationalism, Spinoza, Baruch, God, Substance
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Felsefe Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu yüksek lisans tezi Spinoza felsefesinin farklı ekoller tarafından nasıl yorumlandığını ve bu yorumların Spinoza'nın temel metinleri ile karşılaştırmalı analizlerini sunmaktadır. Spinoza, rasyonalizm ve panteizmin en önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilmekle birlikte, bütünlüklü, açık uçlu ve zengin yapısı sayesinde farklı filozoflar tarafından çeşitli şekillerde yorumlanmıştır. Bu tez, bu Rasyonalist, Ateist ve Panteist Spinoza okumalarını bir araya getirerek yeni bir perspektif sunmak ve Spinoza'nın Tanrı, Doğa, varlık, özgür irade, ruh ve zihin gibi temel kavramları üzerine literatürdeki çeşitli görüşleri derleyip karşılaştırmalı analizlerini yaparak alana katkı sağlamayı hedeflemektedir. Son yıllarda Spinoza felsefesine olan ilginin artması, modern dünyanın karşı karşıya kaldığı ekolojik, sosyal, ekonomik ve politik sorunlara Spinoza'nın sunduğu kapsamlı bakış açısının bir çözüm olabileceği düşüncesinden kaynaklanmaktadır. Spinoza'nın özellikle Tanrı-Doğa düşüncesi temelindeki ontolojisi, epistemolojisi, siyaset ve ahlak felsefesi; İnsan, Doğa ve Tanrı ilişkisinin onarılmasına olanak sunması bakımından önemlidir. Spinoza felsefesi, Tanrı-Doğa özdeşliği düşüncesine dayanır. Spinoza, antropomorfik, irade sahibi bir Tanrı anlayışını reddederek, Tanrı'yı sonsuz ve mükemmel bir varlık olarak tanımlar. Var olan her şeyin, Tanrı'nın sonsuz sıfatlarının tezahürleri olan tavırları olduğunu savunur. Spinoza'nın determinist felsefesinde özgür iradeye yer yoktur; Doğa'da olduğu gibi zihin de nedenler zinciriyle belirlenmiştir. Ancak özgürlük, bu zorunluluğun bilincine vararak doğasına uygun yaşamayı tercih etmekle mümkündür. Spinoza'nın düşünceleri, rasyonalizm, ateizm, panteizm gibi birçok farklı felsefi gelenek içinde kendine yer bulmuş ve çeşitli yorumlara konu olmuştur. Bu tez, bu farklı Spinoza okumalarını analiz ederek, Spinoza'nın gerçek düşüncelerine nüfuz etmeyi ve yanlış anlaşılmaların önüne geçmeyi amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This master's thesis examines how Spinoza's philosophy has been interpreted by different schools of thought and presents comparative analyses of these interpretations with Spinoza's fundamental texts. Although Spinoza is considered one of the most important representatives of rationalism and pantheism, his holistic, open-ended, and rich structure has led to various interpretations by different philosophers. This thesis aims to offer a new perspective by bringing together these Rationalist, Atheist, and Pantheist readings of Spinoza and to contribute to the field by compiling and comparatively analyzing various views in the literature on Spinoza's fundamental concepts such as God, Nature, being, free will, soul, and mind. The increasing interest in Spinoza's philosophy in recent years stems from the idea that Spinoza's comprehensive perspective could be a solution to the ecological, social, economic, and political problems faced by the modern world. Spinoza's ontology, epistemology, political, and moral philosophy, especially based on his God-Nature concept, is important for its ability to enable the restoration of the relationship between Human, Nature, and God. Spinoza's philosophy is based on the idea of God-Nature identity. Spinoza rejects an anthropomorphic, volitional understanding of God, defining God as an infinite and perfect being. He argues that all existing things are modes, which are manifestations of God's infinite attributes. In Spinoza's deterministic philosophy, there is no place for free will; just as in Nature, the mind is determined by a chain of causes. However, freedom is possible by becoming aware of this necessity and choosing to live in accordance with one's nature. Spinoza's thoughts have found a place within many different philosophical traditions, such as rationalism, atheism, and pantheism, and have been subject to various interpretations. This thesis aims to analyze these different Spinoza readings to penetrate Spinoza's true thoughts and prevent misunderstandings.
Benzer Tezler
- L'articulation de l'éthique et de la politique chez Spinoza et Sartre
Spinoza ve Sartre'da etik ve politika eklemlenmesi
ZÜBEYDE GAYE ÇANKAYA EKSEN
- Deleuze'de kurum felsefesi: Dolaylı işlevselcilikten dinamik yapısalcılığa
Deleuze's philosophy of institutions: From indirect functionalism to dynamic structuralism
AZİZ ARDIÇ
- Farabi'de determinizm
Başlık çevirisi yok
RAHMİ KARAKUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Felsefeİstanbul ÜniversitesiTürk-İslam Düşüncesi Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİHAT KEKLİK
