Malign hematoloji hastalarında kansere tepki tarzlarının depresyon ile ilişkisi ve kanser damgalama düzeyinin aracı rolü
The association between cancer coping strategies and depressive symptoms in patients with malignant hematological conditions the mediating effect of cancer-related stigma
- Tez No: 963498
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ CAN ÖZLÜ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Kanser Damgalama Ölçeği, Kansere Tepki Tarzları Ölçeği, Depresyon, Malign Hematoloji Hastalar, Cancer Stigma Scale, Coping Styles with Cancer Scale, Depression, Patients with Hematological Malignancies
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Malign Hematoloji Hastalarında Kansere Tepki Tarzlarının Depresyon İle İlişkisi ve Kanser Damgalama Düzeyinin Aracı Rolü Amaç: Kanserle mücadele sürecinde bireylerin geliştirdiği tepki tarzlarının, depresyon gibi psikiyatrik semptomların oluşumunda önemli bir belirleyici olduğu literatürde sıklıkla vurgulanmaktadır. Bununla birlikte, hastalığa atfedilen damgalama algısının, bu süreçte bir aracı değişken olarak rol oynayabileceğine ilişkin kanıtlar giderek artmaktadır. Bu çalışmanın amacı, malign hematolojik hastalığa sahip bireylerde kansere karşı geliştirilen tepki tarzlarının depresyon seviyesi ile olan ilişkisini incelemek ve bu ilişkide kanser damgalama düzeyinin aracı rolünü değerlendirmektir. Elde edilecek bulguların, psikososyal destek hizmetlerinin bireyselleştirilmesine katkı sağlaması ve hematoloji hastalarında psikolojik dayanıklılığın artırılmasına yönelik müdahale programlarının geliştirilmesine bilimsel temel oluşturması hedeflenmektedir. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma, T.C. Sağlık Bakanlığı Kütahya Şehir Hastanesi Hematoloji Polikliniği'ne Temmuz 2024 ile Ocak 2025 tarihleri arasında başvuran malign hematoloji tanılı hastalar üzerinde, anket tasarımına dayalı olarak yürütülmüştür. Veri toplama süreci, hastalarla gerçekleştirilen yüz yüze görüşmeler aracılığıyla yürütülmüştür. malign hematoloji tanısı almış bireylerde kansere tepki tarzları ile depresyon arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi, kanser damgalama düzeyinin belirlenmesi ve bu değişkenin aracı rolünün ortaya konulmasıdır. Elde edilen bulguların klinik uygulamalara katkı sağlaması ve ileri araştırmalar için bilimsel kaynak oluşturması amaçlanmıştır. Analiz sürecine başlamadan önce, araştırmada elde edilen nicel verilerin dağılım özellikleri incelenmiştir. Bu doğrultuda, verilerin normal dağılım gösterip göstermediği Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk testleri aracılığıyla değerlendirilmiştir. Bağımsız sayısal verilerin karşılaştırılmasında, verilerin normal dağılım göstermesi durumunda Bağımsız Örneklem T Testi kullanılmış; normal dağılım varsayımının sağlanmadığı durumlarda ise Mann- Whitney U ve Kruskal-Wallis testlerine başvurulmuştur. Tüm istatistiksel analizler SPSS 28.0 paket programı aracılığıyla gerçekleştirilmiş olup, istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Bu çalışmaya, hematolojik malignite tanısıyla takip edilen toplam 143 hasta (63 erkek, 80 kadın) dahil edilmiştir. Gerçekleştirilen istatistiksel analizler neticesinde, Beck Depresyon Ölçeği puanları ile Kanser Damgalama Ölçeğinin“sosyal izolasyon”ve“ayrımcılık”alt boyutları ile Kansere Tepki Tarzları Ölçeği toplam puanı ile ilgili değişken arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir korelasyon saptanmıştır. Buna ek olarak, Beck Depresyon Ölçeği puanları ile Kansere Tepki Tarzları Ölçeğinin“mücadeleci ruh”ve“endişeli bekleyiş”alt boyutları ile toplam puanı arasında da istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki belirlenmiştir (p < 0,05). Sonuç: Bu çalışma, hematolojik malignite tanılı hastalarda damgalanma düzeyleri ile kaderci tutumların; medeni durum, eğitim düzeyi, gelir seviyesi ve cinsiyet gibi sosyodemografik faktörlerden anlamlı şekilde etkilendiğini ortaya koymuştur. Ayrıca, damgalanma ve kaderci tutum düzeylerinin depresyonla güçlü bir ilişki içerisinde olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, hastaların bireysel özellikleri ve sosyokültürel bağlamları dikkate alınarak psikososyal destek ve müdahale programlarının geliştirilmesinin önemli olduğu sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
The Assocıatıon Between Cancer Copıng Strategıes And Depressıve Symptoms In Patıents Wıth Malıgnant Hematologıcal Condıtıons The Medıatıng Effect Of Cancer-Related Stıgma Objective: Previous research has consistently highlighted the critical role of coping strategies adopted by individuals during their cancer journey in the development of psychiatric symptoms, particularly depression. In addition, emerging evidence points to the potential mediating effect of perceived cancer-related stigma within this context. The present study aims to investigate the association between coping styles related to cancer and depression levels in patients diagnosed with malignant hematologic conditions. Furthermore, it seeks to explore whether cancer-related stigma mediates this relationship. The insights gained from this research are anticipated to inform the tailoring of psychosocial support services and to offer a scientific foundation for designing intervention programs that promote psychological resilience among individuals receiving hematology care. Materials and Methods: This study employed a survey-based design and was conducted with patients diagnosed with malignant hematological disorders who attended the Hematology Outpatient Clinic at the Ministry of Health Kütahya City Hospital, Republic of Turkey, between July 2024 and January 2025. Data were obtained through face-to-face interviews with the participants. The primary objectives were to examine the association between coping styles related to cancer and levels of depression in individuals with malignant hematologic conditions, to assess the extent of perceived cancer-related stigma, and to explore the potential mediating role of this stigma. The results are expected to inform clinical practice and provide a foundation for future scientific studies. During the data analysis stage, the Shapiro-Wilk and Kolmogorov-Smirnov tests were used to first evaluate the variables' distribution features. The Independent Samples T-Test was utilized for independent quantitative variables that had a normal distribution. Non-parametric tests, such as the Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis tests, were employed when the data did not satisfy the normalcy assumptions. The SPSS version 28.0 program was used for all statistical analyses, and a significance level of p<0.05 was established. Results:This trial comprised 143 individuals with hematological malignancies (63 men and 80 women). A statistically significant positive link was found between the Beck Depression Inventory (BDI) score and the Coping Styles with Cancer Scale's overall score as well as the subscales of the Cancer Stigma Scale, particularly social isolation and discrimination. Additionally, the Coping Styles with Cancer Scale's subscales—fighting spirit and worried preoccupation as well as the scale's overall score showed a robust positive connection with the BDI score. Conclusions: This study demonstrated that levels of stigma and fatalistic attitudes among patients diagnosed with hematological malignancies are significantly influenced by sociodemographic factors such as marital status, educational level, income level, and gender. Moreover, it was found that stigma and fatalistic attitudes are strongly associated with depression. Based on these findings, it was concluded that the development of psychosocial support and intervention programs tailored to patients' individual characteristics and sociocultural contexts is of critical importance.
Benzer Tezler
- Çocukluk çağı akut lenfoblastik lösemilerinde kan karnitin seviyeleri ve yorgunluk skalası ile ilişkisi
Serum carnitine levels and the relationship with fatigue scale in acute lymphoblastic leukemia in childhood
ERTUĞ TOROSLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıBülent Ecevit ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NAZMİYE YÜKSEK
- Multıple myelom hastalarında prognostik faktörlerin ve tedaviye yanıtın retrospektif olarak incelenmesi
A retrospective evaluation (analysis) of prognostic factors and treatment response in multiple myeloma patients
AYTEN USLUCUK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
HematolojiBülent Ecevit ÜniversitesiDahili Tıp Bilimleri Bölümü
DOÇ. DR. ŞEHMUS ERTOP
- 65 yaş ve üzeri akut myeloid lösemi hastalarında geriatrik beslenme risk indeksinin prognoza etkisi
Effect of geriatric nutrition risk index on prognosis in acute myeloid leukemia patients aged 65 and over
AHMET NURİ GÖKSEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç Hastalıklarıİnönü Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİN KAYA
- Multiple myelom hastalarının retrospektif incelenmesi ve sağkalım analizleri
Başlık çevirisi yok
AYŞEGÜL ÖZDOĞAN BİRCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
HematolojiMersin Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EYÜP NACİ TİFTİK
- Akut myeloid lösemi nedeniyle kök hücre nakli yapılan hastalarda treosulfan ve busulfan hazırlama rejimlerinin etkinliğinin ve toksisitesinin karşılaştırılması
Comparison of the efficacy and toxicity of treosulfan and busulfanconditioning regimens in patients undergoing stem cell transplantation due to acute myeloid leukemia
YUSUF SEFA KARAGÜL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç Hastalıklarıİnönü Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ALİ ERKURT