Bir eğitim aile sağlığı merkezi'nde kayıtlı bulunan yaş aralığı 3-72 ay arası olan çocuklarda gelişimsel gecikme riskinin saptanması
Determination of the risk of developmental delay in children aged 3 to 72 months registered at an educational family health center
- Tez No: 963388
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İBRAHİM SOLAK, DR. UMUT DURAK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri, EGE, Gelişim, Gelişimsel Gecikme, Tarama, Development, Developmental Delay, EGE, Primary Health Care Services, Screening
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Konya Beyhekim Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Gelişimsel gecikme, bir çocuğun yaşıtlarına göre belirli gelişim evrelerine zamanında ulaşamaması, çocuğun aynı yaş grubundaki çocuklara göre gelişimsel adımları zamanında gerçekleştirememesidir. Bu çalışmada Konya ili 92 No'lu Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'nde kayıtlı olan 3-72 ay arası bebek ve çocuklardaki gelişimsel gecikmenin sıklığı ve gelişimsel gecikmeyi etkileyen faktörleri tespit etmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, kesitsel türde bir anket çalışması olup Konya ili Selçuklu ilçesindeki 92 No'lu Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'nde kayıtlı bulunan yaş aralığı 3-72 ay arası olan çocuklar ile 01/01/2025-01/05/2025 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın yapıldığı Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'nde etik kurul onayı için başvuru yapılırken 3-72 ay arası kayıtlı bulunan toplam 176 çocuk vardır. Çalışmanın örneklem büyüklüğü G-power programı ile, yapılacak olan istatistiksel analiz (ki-kare testi) baz alınarak 1,2,3 serbestlik dereceleri için %90 güç ve orta düzeyde etki büyüklüğü (0.3) ile minimum 158 kişi olarak belirlendi. Çalışmaya 160 çocuk dahil edilmiştir. Anketi anlayamayacak düzeyde nörolojik hastalığı bulunan ebeveynler, çalışmaya katılmayı kabul etmeyenler, çocukların yaş aralığı 3-72 ay dışında olanlar ve 92 No'lu Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'nde kayıtlı bulunmayan çocuklar çalışmaya dahil edilmemiştir. Çalışmada Erken Gelişim Evreleri Envanteri (EGE) tarama ölçeği, Çocuk Gelişim Durumunu Değerlendirmek İçin Hazırlanan Sosyodemografik Anket Formu ve Hasta Sağlık Anketi-2 (PHQ-2) kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya %53,8'i kız, %46,3'ü erkek, yaş ortancası 41,00 ay olan 160 çocuk dahil edildi. ix 3-72 ay arasında 160 çocuk üzerinde EGE ölçeği ile yapılan bu çalışmada çocukların %7,5'inde ileri gelişimsel değerlendirme gerekliliği (en az iki alanda gelişimsel gecikme varlığı) %15,6'sında bir alanda gelişimsel gecikme ve %76,9'unun gelişimi normal olarak tespit edildi. En az bir alanda gelişimsel gecikme tespit edilen çocuk oranı ise %23,1 olarak saptanmıştır. EGE ölçeğiyle gelişimi normal olan çocukların yaş ortancası 47 ay, bir alanda gecikmesi olanların 21 ay ve ileri değerlendirme gereken çocuklarda ise 35 ay olarak belirlendi. Bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,036). Boy uzunluğu gelişimi normal olanlarda ortanca 100 cm iken, gecikmesi olanlarda 82 cm olarak ölçüldü bu fark da anlamlı saptandı (p=0,039). EGE ölçeğiyle gelişimsel gecikme riski yüksek bulunan çocuklarda, 32 hafta altında doğmuş olması (p=0,002), erkek cinsiyete sahip olması (p=0,020), annelerinin gebelikte proteinüri geçirmiş olması (p=0,003), çocukların kronik hastalığının bulunması (p=0,002), çocukların son 6 ayda birden fazla hastaneye yatış öyküsünün bulunması (p<0,001), ebeveynlerinin çocuklarının gelişimi için doktora başvurma ihtiyacı hissetmesi (p=0,006), ebeveynine göre çocuklarının gelişiminin yetersiz olduğunu düşünmesi (p<0,001), çocukların annelerinde depresyon riski tespit edilmesi (p=0,035) ve çocukların ekran maruziyetinin başlama yaşının erken olması (p=0,013) çalışmamızda anlamlı olarak saptanmıştır. Sonuç: Çocukların gelişimsel durumlarını değerlendirebilmek için birinci basamak hekimleri tarafından standardize edilmiş bir tarama testi uygulanarak, riskli olan çocuklar ileri gelişimsel değerlendirme için gereken birimlere yönlendirilmelidir. Bu şekilde gelişimsel gecikmenin erken dönemde tespit edilmesi ve gerekli müdahalelerin zamanında yapılması çocuğun gelişimsel sürecinin olumlu şekilde ilerlemesini sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
Aim: Developmental delay refers to a child's failure to reach certain developmental milestones in a timely manner compared to peers of the same age group. This study aims to determine the prevalence of developmental delay and the factors affecting it among infants and children aged 3 to 72 months who are registered at the No. 92 Education Family Health Center in Konya Province. Material and Method: This study is a cross-sectional survey conducted between January 1, 2025, and May 1, 2025, involving children aged 3 to 72 months who are registered at the No. 92 Education Family Health Center located in the Selçuklu district of Konya Province. At the time of the ethics committee application for the study conducted at the Education Family Health Center, there were a total of 176 registered patients aged 3 to 72 months. Based on a G-power analysis conducted with 95% power, a minimum sample size of 122 children was deemed appropriate. In the end, 160 patients were included in the study. Participants were excluded from the study if the child's parent had a neurological disorder that impaired their ability to comprehend the questionnaire, if they did not consent to participate, if the child was outside the 3–72-month age range, or if they were not registered at the No. 92 Education Family Health Center. In the study, the Turkish-translated version of the ASQ, titled 'Erken Gelişim Evreleri Envanteri (EGE)', the Sociodemographic Questionnaire Form designed to assess the child's developmental status, and the Patient Health Questionnaire-2 (PHQ-2) were used. Results: A total of 160 children were included in the study, of whom 53.8% were girls and 46.3% were boys, with a median age of 41.00 months. xi In this study conducted with the EGE scale on 160 children aged between 3 and 72 months, 7.5% of the children were found to require further developmental evaluation (presence of developmental delay in at least two domains), 15.6% had developmental delay in one domain, and 76.9% were identified as having normal development. The proportion of children with developmental delay in at least one domain was determined to be 23.1%. The median age of children with typical development according to the EGE scale was determined to be 47 months, while it was 21 months for those with a delay in one domain, and 35 months for those requiring further evaluation. This difference was found to be statistically significant (p=0,036). The median height of children with typical development was 100 cm, whereas it was measured as 82 cm in those with developmental delay; this difference was also found to be significant (p=0,039). In children identified as being at high risk of developmental delay based on the EGE scale, the following factors were found to be statistically significant in our study: being born before 32 weeks of gestation (p=0,002), being male (p=0,020), maternal history of proteinuria during pregnancy (p=0,003), presence of a chronic illness in the child (p=0,002), having more than one hospitalization in the past six months (p<0,001), parents feeling the need to consult a doctor regarding their child's development (p=0,006), parental perception of their child's development as inadequate (p<0,001), presence of maternal depression risk (p=0,035) and earlier age of onset of screen exposure in the child (p=0,013). Conclusion: In order to assess the developmental status of children, a standardized screening test should be administered by primary care physicians, and children identified as at risk should be referred to the appropriate units for further developmental evaluation. In this way, early detection of developmental delays and timely interventions may support the child's developmental progress in a positive manner.
Benzer Tezler
- 18–65 yaş arası bireylerde mikrobiyota bilinci: bilgi ve farkındalık düzeyi ile etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of microbiota awareness and knowledge levels and influencing factors in individuals aged 18–65 years
İSMAİL MERT GİRGİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile Hekimliğiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLSEREN PAMUK
- Acil kontraseptif yöntemlerin 15-49 yaş kadınlar tarafından bilinme ve uygulanma durumu ile ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge and usage of emergency contraceptive methods and related factors among 15-49 years old women
MISTAN ARSLANCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile PlanlamasıSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ÇETİN
UZMAN MÜJGAN KAYA TUNA
- Yaşlı bireylerde umutsuzluk, depresyon düzeyleri ve ilişkili faktörler
Hopelessness, depression levels and associated factors in elderly individuals
RAHMİ ZİREK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikAydın Adnan Menderes ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SAFİYE ÖZVURMAZ
- Bursa ili İznik ilçesi 5'nolu aile sağlık merkezine başvuran 15-49 yaş aralığındaki kadınların aile planlaması bilgilerini etkileyen etmenlerin belirlenmesi
Determination of factors affecting family planning information of 15-49 year old women who applied to family health center in Bursa, İznik district 5
HATİCE DİKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Aile PlanlamasıKırklareli ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLCAN GÜNTAŞ
- Kırklareli ili Pınarhisar ilçesinde bulunan 2 no'lu Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı evli kadınların aile planlaması ve üreme sağlığı tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of Family planning and reproductive health attitudes of married women registered to family HEALTH center no. 2 in pinarhisar district of Kirklareli province
SEDA BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Halk SağlığıKırklareli ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYÇA ŞOLT KIRCA