Okul öncesi öğretmenlerinin kültürlerarası duyarlılıklarının sınıf içi uygulamalara yansımaları
Determining the intercultural sensitivity levels of preschool teachers and examining their in-classroom practices in this context
- Tez No: 963113
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA AKGÜL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hasan Kalyoncu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmenlerinin kültürlerarası duyarlılık düzeylerini belirlemek ve bu duyarlılığın sınıf içi uygulamalara nasıl yansıdığını incelemektir. Araştırma, Kahramanmaraş ili merkez ve ilçelerinde görev yapan öğretmenlerle gerçekleştirilmiş; öğretmenlerin demografik özelliklerine göre duyarlılık düzeyleri ile sınıf uygulamaları kapsamlı şekilde değerlendirilmiştir. Bu araştırma, açıklayıcı sıralı karma desen ile yürütülmüştür. Araştırmanın nicel aşamasında, Chen ve Starosta (2000) tarafından geliştirilen ve Üstün (2011) tarafından Türkçeye uyarlanan Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği kullanılarak veri toplanmıştır. Nicel veriler, Türkiye genelinde görev yapan toplam 230 okul öncesi öğretmeninden, uygun örnekleme yöntemi kullanılarak elde edilmiştir. Ancak 5 öğretmenin verisi eksik (kayıp veri) olduğu için değerlendirmeye alınmamış, 4 öğretmenin verisi ise uç değer olarak tespit edilip analiz dışında bırakılmıştır. Bu nedenle analizler 221 öğretmen üzerinden gerçekleştirilmiştir. Nitel veriler ise araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla, 15 öğretmenle yapılan yüz yüze görüşmelerle elde edilmiştir. Nicel veriler SPSS 26.0 programı ile analiz edilirken, nitel veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, yaş ve mesleki kıdem arttıkça duyarlılık düzeyinin azaldığını, eğitim düzeyi yükseldikçe ise duyarlılığın arttığını göstermektedir. Nitel bulgular çerçevesinde; dil öğretiminde öğretmenlerin somut, görsel ve oyun temelli yöntemleri sıklıkla kullandığı; aile katılımında ise bazı öğretmenlerin etkin modeller geliştirdiği, bazılarının ise dil yetersizliği ve önyargı gibi engellerle sınırlı kaldığı görülmüştür. Kültürel farkındalık çalışmalarında çoğunlukla ev sahibi kültüre odaklanıldığı, farklı kültürlere yönelik uygulamaların ise genellikle yüzeysel düzeyde kaldığı belirlenmiştir. Sosyal öğrenme sürecinde ise öğrencilerin akranları aracılığıyla doğal yolla uyum sağladığı, ancak bazı sınıflarda gruplaşma, önyargı ve hijyen gibi sorunların sosyal uyumu zorlaştırdığı gözlemlenmiştir. Bu çalışma, kültürel çeşitliliğe duyarlı eğitim anlayışının okul öncesi düzeyde nasıl somutlaştığını ortaya koyarak, öğretmen eğitimi programları ve kapsayıcı eğitim politikalarının geliştirilmesine bilimsel bir temel sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to determine the intercultural sensitivity levels of preschool teachers and to examine how this sensitivity is reflected in classroom practices. The research was carried out with teachers working in the city center and districts of Kahramanmaraş; the sensitivity levels of the teachers and their classroom practices were comprehensively evaluated according to their demographic characteristics. This study employed an explanatory sequential mixed-use design. In the quantitative phase, data were collected using the Intercultural Sensitivity Scale, developed by Chen and Starosta (2000) and adapted into Turkish by Üstün (2011). Quantitative data were collected from a total of 230 preschool teachers working across Turkey using a convenience sampling method. However, the data of 5 teachers were not evaluated because they were missing (missing data), and the data of 4 teachers were determined as outliers and excluded from the analysis. Therefore, the analyses were carried out on 221 teachers. Qualitative data were obtained through face-to-face interviews with 15 teachers using the semi-structured interview form developed by the researcher. While the quantitative data were analyzed with the SPSS 26.0 program, the qualitative data were evaluated with the content analysis method. The findings show that sensitivity level decreases as age and professional seniority increase, and sensitivity increases as education level increases. Within the framework of qualitative findings; it was observed that teachers frequently use concrete, visual and game-based methods in language teaching; some teachers develop effective models in family participation, while others are limited by obstacles such as language deficiency and prejudice. It was determined that cultural awareness studies mostly focus on the host culture, and practices towards different cultures generally remain superficial. In the social learning process, it was observed that students adapt naturally through their peers, but in some classes, problems such as grouping, prejudice and hygiene make social adaptation difficult. This study provides a scientific basis for the development of teacher education programs and inclusive education policies by revealing how the understanding of education sensitive to cultural diversity is embodied at the preschool level.
Benzer Tezler
- Okul öncesi öğretmenlerinin çokkültürlülük kapsamında kültürlerarası duyarlılıkları ile çokkültürlü tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between preschool teachers' intercultural sensitivity and multicultural attitudes within the scope of multiculturalism
HİLAL YÜZAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretimİstanbul Kent ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CANSU KÖKEN
- Kültürlerarası bağlamlarda okul öncesi öğretmenlerinin değerler eğitimine yönelik görüşleri ve uygulamaları
Preschool teachers' perspectives and practices regarding values education in intercultural contexts
MUHAMMED EMRE BOZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERRİN AKMAN
- Türkiye ve Almanya'daki ebeveynlerin ve okul öncesi öğretmenlerinin oyun algılarının incelenmesi
An examination of parents' and preschool teachers' perceptions of play in Türkiye and Germany
ÇAĞLA BEGÜM FİDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMEL ARSLAN
- Sınıf öğretmenlerinin kültürlerarası duyarlılıkları ve çocuk haklarına yönelik tutumlarının incelenmesi
Investigation of primary school teachers' intercultural sensitivity and attitudes toward child rights
BETÜL ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEDİHA SARI
- Çok kültürlü yeterlik algısı, sosyal empati, sınıf yönetim becerileri ve kütürlerarası iletişim kaygısı arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of the relationship between multicultural competence perception, social empathy, classroom management skills and intercultural communication
ESRA AKGÜL
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimHacettepe Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERRİN AKMAN