İşçi kadınların rekreasyon davranışlarını belirleyen etmenler: Esenyurt örneği
Determinants of recreational behaviors among working class women: The case of Esenyurt
- Tez No: 962343
- Danışmanlar: PROF. DR. NİLGÜN ÇOLPAN ERKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kentsel Mekan Organizasyonu ve Tasarım Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Rekreasyon sağlıklı bir kent yaşamı için bir ihtiyaçtır (WLO, 2020; WLO, 2008; Shaw, 2001; Veal, 1992). Rekreasyonun sözlük anlamında yenilenme, boş zamanı değerlendirme, dinlenme, eğlence amacıyla yapılan gönüllü yapılan aktiviteler tanımları öne çıkmaktadır (TDK, t.y.). Rekreasyonun daha geniş bir kavram olan boş zamanın bir yönü olduğu söylenebilir (Ibhafidon vd., 2022). Uzun saatler boyunca çalışan işçiler için kendilerini yeniden üretmelerini sağlayacak rekreasyon önem kazanmaktadır (Veal, 2020). BM tarafından 1948 yılında kabul edilen İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'nde“Herkesin, dinlenme ve boş zamana hakkı vardır; bu, iş saatlerinin makul ölçüde sınırlandırılması ve belirli aralıklarla ücretli tatil yapma hakkını da kapsar.”denilerek boş zaman hakkı tanımlanmaktadır. Boş Zaman Şartı metninde boş zaman ile ilgili hakların merkezi ve yerel yönetimler tarafından korunması, ticari kuruluşlar, eğitim kurumları, meslek örgütleri, sivil toplum örgütleri tarafından desteklenmesi gerektiği vurgulanmaktadır (WLO, 2020). Kentlilerin boş zamanlarında gerçekleştirdikleri rekreasyon faaliyetlerinde cinsiyet, yaş, eğitim durumu, meslek, ekonomik durum vb. koşullar etkili olmaktadır (Hodge vd., 2015). Ataerkil toplumsal yapı içerisinde kadınlara biçilen rollerin (ev işleri, hasta, çocuk, yaşlı bakımı vb.) kadınların rekreasyon davranışlarını etkilemekte ve katılımlarını kısıtlamaktadır (Beniwal, 2022). Uzun saatler boyunca çalışan, ev işleri, çocuk bakımı vb. sorumluluklarla boğuşan, bunlara ek olarak ekonomik zorlanmalar yaşayan işçi kadınların rekreasyona katılımı zorlaşmaktadır. Araştırma kapsamında kadınların rekreasyon davranışlarını belirleyen etmenler Esenyurt'ta yaşayan işçi kadınlar özelinde incelenmiştir. Esenyurt sanayi bölgesinde yer almaktadır. Sosyo-ekonomik ve kentsel açıdan pek çok sorunun yaşandığı bir ilçe olması sebebiyle çalışma alanı olarak seçilmiştir (İPA, 2021). Esenyurt'ta ikamet eden, mavi yakalı olarak çalışan 33 kadınla yarı yapılandırılmış soru formu ile mülakat gerçekleştirilmiştir. Yaşanan çevredeki kentsel olanakların, rekreasyon alanlarına uzaklık, rekreasyon alanlarının niteliği vb. etkenlerin, yaş, medeni durum, çocuk sahipliliği, eğitim durumu ve çalışma koşullarının (vardiyalı-vardiyasız, günlük çalışma saati, ücret vb.) işçi kadınların rekreasyon tercihlerindeki ve faaliyetlerindeki etkisi araştırılmıştır.
Özet (Çeviri)
Recreation is a necessity for a healthy urban life (WLO, 2020; WLO, 2008; Shaw, 2001; Veal, 1992). The dictionary definition of recreation highlights concepts such as renewal, leisure activities, relaxation, and voluntary participation in activities for entertainment (TDK, n.d.). Recreation can be considered an aspect of the broader concept of leisure (Ibhafidon et al., 2022). For workers engaged in long hours of labor, recreation becomes essential for their self-renewal (Veal, 2020). The Universal Declaration of Human Rights, adopted by the United Nations in 1948, defines the right to leisure by stating:“Everyone has the right to rest and leisure, including reasonable limitation of working hours and periodic holidays with pay.”The Charter for Leisure emphasizes that rights related to leisure should be protected by central and local governments and supported by commercial enterprises, educational institutions, professional organizations, and non-governmental organizations (WLO, 2020). Various factors, such as gender, age, education level, profession, and economic status, influence urban residents' participation in recreational activities during their leisure time (Hodge et al., 2015). In patriarchal societies, the roles assigned to women (such as housework, caregiving for children, the elderly, and the sick) significantly impact their recreational behavior and restrict their participation (Beniwal, 2022). For female workers who endure long working hours, struggle with household chores and childcare responsibilities, and face economic hardships, participation in recreational activities becomes increasingly difficult. This study examines the factors determining women's recreational behaviors, focusing specifically on female workers living in Esenyurt. Esenyurt, an industrial district, was chosen as the research area due to its socio-economic and urban challenges (İPA, 2021). Semi-structured interviews were conducted with 33 blue-collar female workers residing in Esenyurt. The study investigates how urban conditions, accessibility and quality of recreational spaces, age, marital status, childcare responsibilities, educational background, and working conditions (such as shift-based vs. non-shift work, daily working hours, and wages) influence the recreational preferences and activities of female workers.
Benzer Tezler
- Organize sanayi bölgelerinde iş güvenliği sorunlarının teknik ve bilimsel araştırılmasında bir yöntem önerisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN
- Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları
Başlık çevirisi yok
BİNNUR ERCEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiKurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK
- Adolesan intihar girişimlerinin psiko-sosyal nedenleriyle ilgili araştırma
Başlık çevirisi yok
NAZMİYE YÜKSEL
- Sendikalar ve ekonomik gelişme: İşçi örgütlerinin yatırım ve kooperatifçilik faaliyetleri
Başlık çevirisi yok
AYSEN TOKOL