Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığına (KOAH) Özgü Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği'nin geliştirilmesi
Development of a Disease-Specific Health Literacy Scale for Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD)
- Tez No: 961381
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZEYNEP ERDOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İç Hastalıkları, Hemşirelik, Internal diseases, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığına (KOAH) Özgü Sağlık Okuryazarlığı Ölçeğini geliştirmek, geçerliği ve güvenirliğini test etmektir. Metodolojik tipte planlanan bu çalışma Temmuz 2024-Mayıs 2025 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinin Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı yataklı servisleri ve polikliniklerine başvuran KOAH tanılı 160 hasta ile yapılmıştır. Verilerin toplanmasında ''Hasta Tanıtıcı Bilgi Formu'', ''KOAH'a Özgü Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği'', ''KOAH Değerlendirme Testi'', ''Medikal Araştırma Kurulu Dispne Skalası'', ''Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (HLS-14)'' kullanılmıştır. Ölçek geliştirme sürecinde sırasıyla literatür tarama, madde havuzunun oluşturulması, uzman görüşüne sunulması ve kapsam geçerliği çalışması, ölçek taslağının uygulanması ve geçerlik-güvenirlik analizleri aşamaları izlendi. 35 maddeden oluşan“KOAH'a Özgü Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği Taslak Formu”kapsam geçerliliğini değerlendirmek amacıyla 6 uzman görüşüne sunuldu. Uzman görüşü sonrasında taslak ölçeğin Kapsam Geçerlik Oranı 0,67 olarak belirlendi. 32 maddelik form ile 150 kişilik pilot çalışma uygulandı ve Açıklayıcı faktör analizi sonucunda bazı maddeler yapı dışına çıkartıldı. Son hali ile 16 madde ve 3 alt boyuttan oluşan bir ölçek ile 160 kişilik bir örnekleme asıl çalışma uygulandı. Asıl çalışma sonucunda Doğrulayıcı faktör analizinde ölçeğin uyum iyiliği değerleri χ²/df: 1.228; GFI: 0.921; AGFI: 0.890; CFI: 0,985; RMSEA: 0.060; SRMR: 0.046; NFI: 0.924; TLI: 0.981; IFI: 0.985; RFI: 0.907 olarak belirlendi. Ölçeğin zamana karşı güvenirliği test-tekrar test yöntemiyle sınıf içi korelasyon katsayısı (ICC) değerlendirilerek yanıtlar arası uyumun çok iyi olduğu saptandı (ICC: 0,813; p<0,001). Ölçeğin Cronbach Alfa güvenirlik katsayısının 0,91 olduğu ve ölçek alt boyutlarının Cronbach Alfa güvenirlik katsayısının 0,73 ile 0,93 arasında değiştiği belirlendi. Bu çalışmada Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığına (KOAH) Özgü Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu belirlendi.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to develop a health literacy scale specific to Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD) and to evaluate its validity and reliability. This methodological study was conducted between July 2024 and May 2025 with 160 patients diagnosed with COPD who were admitted to the inpatient wards and outpatient clinics of the Department of Pulmonology at a university hospital. Data were collected using the“Patient Information Form,”the“COPD-Specific Health Literacy Scale,”the“COPD Assessment Test,”the“Medical Research Council Dyspnea Scale,”and the“Health Literacy Scale (HLS-14).”The scale development process included the following steps: literature review, item pool generation, expert consultation and content validity assessment, pilot testing of the draft scale, and subsequent validity and reliability analyses. The draft version of the“COPD-Specific Health Literacy Scale,”initially consisting of 35 items, was evaluated for content validity by six experts, yielding a Content Validity Ratio (CVR) of 0.67. A pilot study was then conducted with a 32-item version of the scale on 150 participants, after which items not aligning with the scale structure were removed based on exploratory factor analysis. The final version consisted of 16 items across 3 subscales and was applied to a sample of 160 patients for the main study. Confirmatory factor analysis indicated good model fit with the following indices: χ²/df: 1.228; GFI: 0.921; AGFI: 0.890; CFI: 0.985; RMSEA: 0.060; SRMR: 0.046; NFI: 0.924; TLI: 0.981; IFI: 0.985; RFI: 0.907. The test-retest reliability of the scale was assessed using the Intraclass Correlation Coefficient (ICC), indicating a high level of agreement between responses over time (ICC: 0.813; p<0.001). The Cronbach's alpha coefficient for the overall scale was 0.91, with subscale coefficients ranging from 0.73 to 0.93. This study concluded that the COPD-Specific Health Literacy Scale is a valid and reliable instrument.
Benzer Tezler
- Hemodiyalize bağımlı kronik böbrek hastalarında gonadotropik hormonlar ile östrojen ve testosteron düzeylerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
HANDAN İLGÜNŞATIROĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıCumhuriyet ÜniversitesiFizyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SENA ERDAL
- Statik elektrikle yüklenmiş sıvı ilacın pamuk ilaçlamasında etkinliğinin belirlenmesi üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
ALİ BAYAT
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
ZiraatÇukurova ÜniversitesiTarımsal Mekanizasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF ZEREN
- Travmatik erkek paraplojelere yüksek frekanslı TENS
Başlık çevirisi yok
SEMA ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Ortopedi ve TravmatolojiGazi ÜniversitesiKazalarda Acil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VESİLE SEPİCİ
- Kemalpaşa etlik piliç işletmelerinin teknik ve ekonomik yönden incelenmesi
Başlık çevirisi yok
HAYRİ TUNA YÜKSELEN
- Klinik ve histopatolojik sonuçlara göre kronik süppüratif otitis medialarda lokal antibiotik uygulanımının yeri
Başlık çevirisi yok
RAMADAN TERZİ