Burdur ilinde ekstansif koşullar altındaki bazı keçi çiftliklerinde awın refah protokolü ile hayvan refahının değerlendirilmesi
Evaluation of animal welfare with awin welfare protocol in some goat farms under extensive conditions in Burdur province
- Tez No: 960907
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZKAN ELMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Veteriner Hekimliği, Veterinary Medicine
- Anahtar Kelimeler: Hayvan refahı, Honamlı keçisi, Animal welfare, Honamli goat
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Veterinerlik Zootekni Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Türkiye'nin“Teke Yöresi”olarak bilinen Burdur ilindeki ekstansif koşullar altında yetiştirilen bazı keçi çiftliklerinin ilk defa AWIN (hayvan refahı göstergelerine) protokolüne göre refah değerlendirmeyi amaçlamıştır. Araştırma kapsamında veriler, Burdur ilinde ekstansif şartlarda yetiştirilen 20 keçi çiftliğinden Ekim 2022 – Eylül 2023 tarihleri arasında her işletme iki kez (yaz ve kış mevsimlerinde) ziyaret edilerek elde edilmiştir. Her çiftlik ziyaretinde AWIN protokolü, Birinci derece refah değerlendirmesi (sürünün grup düzeyinde değerlendirme) ve İkinci derece refah değerlendirmesi (Keçilerin bireysel düzeyde değerlendirme) olmak üzere 2 aşamada değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmeler sonunda yönetime bağlı göstergeler için çoban ile anket uygulanmıştır. Buna ek olarak sürülere ayrıca merada da bir kez refah değerlendirmesi yapılmıştır. Çiftliklerin kış dönemi (2855 keçi) ve yaz dönemi (2779 keçi) grup değerlendirmesinde yemlemede ve su içmede sıraya giren keçi, şiddetli topallık gösteren keçi ve uygunsuz boynuzlu keçi bulunmamıştır. Kıl durumu kötü olan keçilerin sayısı değerlendirildiğinde kış ve yaz değerlendirmesinde sırasıyla %2,73 ve %0,75 olarak saptanmıştır. 20 işletmenin 11'inde kıl durumu kötü olan hayvana rastlanmıştır. Bireysel refah değerlendirmeye göre çiftliklerin kış dönemi (1089 keçi) ve yaz dönemi (1044 keçi) bulguları incelendiğinde iyi/ideal vücut kondüsyon skoru sırasıyla %98,4 ve %95,9 oranında bulunmuştur. Sürülerde tespit edilen büyümüş tırnaklar kış ve yaz değerlendirmesinde sırasıyla %0,5 ve %0 olarak tespit edilmiştir. Kaynağa bağlı genel değerlendirme anket verilerine göre 20 çiftlikte tek bölmeli beslenme alanına sahip olduğu ve altlık materyali topraktan oluşmuştur. Sürülerde otlatmaya yönelik olarak 20 çiftlikte keçilerin yılın her günü dış ortam meraya çıktığı ve günlük 9,6 saat merada kaldığı tespit edilmiştir. Çiftliklerin QBA kış ve yaz değerlendirmesi incelendiğinde Bileşen 1 (pozitif duygusal durumlar veya aktif davranışsal özellikler ile ilişkilendirilmektedir) ve Bileşen 2 (duygu durumunun şiddetini ifade etmektedir) yönünden pozitif ve yüksek şiddete sahip oranlara sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu araştırma ile, Türkiye'de ekstansif şartlarında yetiştirilen keçilerin çiftlik ortamlarında ilk defa AWIN refah uygulama protokolüne göre değerlendirme yapılmıştır. Elde edilen bu veriler daha sonra farklı yetiştirme sistemleri (mera koşullarında), verim özellikleri (etçi ırklar) ve farklı yaş grupları (oğlaklar-tekeler) için yapılacak bilimsel çalışmalara yön vereceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to evaluate for the first time the welfare of some goat farms in Burdur province, which is known as the“Buck Region”of Turkey, raised under extensive conditions according to the AWIN (animal welfare indicators) protocol. Within the scope of the study, data were obtained from 20 goat farms raised under extensive conditions in Burdur province by visiting each farm twice (in summer and winter seasons) between October 2022 and September 2023. In each farm visit, the AWIN protocol was evaluated in 2 stages: First-degree welfare assessment (group-level assessment of the herd) and Second-degree welfare assessment (individual-level assessment of goats). At the end of these evaluations, a survey was applied to the shepherd for management-related indicators. In addition, the herds were also assessed once in the pasture. In the winter period (2855 goats) and summer period (2779 goats) group evaluation of the farms, there were no goats that lined up for feeding and drinking, goats that showed severe lameness and goats with inappropriate horns. When the number of goats with poor hair condition was evaluated, it was determined as 2,73% and 0,75% in the winter and summer evaluations, respectively. Animals with poor hair condition were found in 11 of the 20 enterprises. According to the individual welfare evaluation, when the findings of the winter period (1089 goats) and summer period (1044 goats) of the farms were examined, the good/ideal body condition score was found as 98,4% and 95,9%, respectively. The rate of overgrown nails detected in the herds was determined as 0,5% and 0% in the winter and summer evaluations, respectively. According to the general evaluation survey data depending on the source, 20 farms had single-compartment feeding areas and the bedding material consisted of soil. It was determined that goats in 20 farms went to the outdoor pasture every day of the year for grazing in flocks and stayed in the pasture for 9,6 hours per day. When the QBA winter and summer assessments of the farms were examined, it was determined that they had positive and high intensity rates in terms of Component 1 (associated with positive emotional states or active behavioral characteristics) and Component 2 (expressing the intensity of the emotional state). In this study, for the first time in Turkey, goats raised under extensive conditions were evaluated according to the AWIN welfare application protocol on farm environments. The data obtained will guide future scientific studies for different breeding systems (under pasture conditions), yield characteristics (meat breeds) and different age groups (kids-bucks).
Benzer Tezler
- Yarı entansif koyun çiftliklerinde hayvan refahının hayvana, kaynağa ve yönetime bağlı göstergeler kullanılarak değerlendirilmesi
Assessment of animal welfare in semi-intensive sheep farms using animal, resource, and management-based indicators
MEHMET MURAT DOĞUSAN
Doktora
Türkçe
2025
Veteriner HekimliğiBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiVeterinerlik Zootekni Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZKAN ELMAZ
- Burdur ilinde yetiştirilen fasulye (Phaseolus vulgaris L.) genotiplerinin morfolojik ve moleküler karakterizasyonu
Morphological and molecular characterization of common bean genotypes (Phaseolus vulgaris L.) grown in burdur province
BARIŞ AKBULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
ZiraatSüleyman Demirel ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YAŞAR KARAKURT
- Burdur İlinde sığır, koyun ve keçilerde paratüberküloz seroprevalansı
Seroprevalence of paratuberculosis in cattle, sheep and goats in Burdur province
ADEM ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Veteriner HekimliğiMehmet Akif Ersoy ÜniversitesiVeterinerlik Mikrobiyolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA TÜRÜTOĞLU
- Burdur ilinde yetiştirilen fasulye bitkilerinde Bean common mosaic virus (BCMV) ve Bean common mosaic necrosis virus (BCMNV)'lerinin belirlenmesi
Determination of Bean common mosaic virus (BCMV) and Bean common mosaic necrosis virus (BCMNV) in bean plants growing areas in Burdur province
HESNA KÖK BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
ZiraatSüleyman Demirel ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEJLA YARDIMCI
- Burdur ilinde tarımsal kooperatiflerde kooperatif ortak ilişkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of co-operative-associate relations in agricultural co-operatives of Burdur province
GÜLÜZAR ALÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
EkonomiSüleyman Demirel ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAHRİ KARLI