Psikoz hastalarının kronik hastalıklarına yönelik özbakım gücü, öz yönetim ve hastalıklarına uyumun değerlendirilmesi
Assessment of self-care capacity, self-management, and disease adherence in patients with psychosis and chronic illnesses
- Tez No: 960665
- Danışmanlar: ÖĞR. GÖR. MELİS ŞEN YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Psikiyatri, İç Hastalıkları, Nursing, Psychiatry, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Biruni Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Psikoz tanısı alan bireyler, bilişsel ve duygusal zorluklar nedeniyle kronik hastalıklarının yönetiminde sorun yaşayabilirler. Bu nedenle hastalarının kronik hastalıklarına yönelik öz bakım gücü, öz yönetim ve hastalık uyumunun değerlendirilmesi, bireylerin sağlıklarını sürdürebilme kapasitelerini anlamak açısından önemlidir. Bu çalışma, psikotik bozukluk tanısı alan hastalarının kronik hastalık yönetim düzeylerini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirildi. Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı nitelikte bu çalışma bir bölge psikiyatri hastanesi kadın servisinde yatarak tedavi alan ve psikoz tanısı dışında en az bir kronik hastalığı olan son 1 yıldır takipli toplam 70 hasta ile gerçekleştirildi. Verilerin toplanmasında Hasta Bilgi Formu, Pozitif ve Negatif Semptom Ölçeği, Öz Bakım Gücü Ölçeği, Kronik Hastalık Öz Yönetim Ölçeği kullanıldı. Bulgular: Araştırmaya katılan kadın hastaların %64,3'ünün 40 yaş üstü olduğu, evli, ev hanımı, eğitim düzeylerinin ortaöğretim ve üstü olduğu saptandı. Alkol kullanmadıkları ancak %58,6'sının sigara kullandıkları, %65,7'sinin organik olmayan psikoz tanısıyla tedavi gördüğü, 6 yıldan daha fazla kronik hastalıklarının olduğu ve %31,4'ünde diyabetes mellitüs, %45,7'sinde ise tiroid ve %17,2'sini hipertansiyon olduğu saptandı. Pozitif ve negatif semptom madde toplam puanları ile Öz Bakım Gücü ölçeği arasında negatif bir ilişki saptandı (r = - 0,61, p<0,01). Ayrıca Kronik Hastalık Öz Yönetim Ölçeği alt boyutları olan kendini damgalama damgalamayla baş etme, tedaviye uyumu ve sağlık bakım etkinliğiyle madde puan ortalamaları ile Öz bakım Gücü Ölçeği toplam puan ortalaması arasında ise güçlü pozitif ilişki bulundu (p<0,01). Sonuç: Elde edilen bulgular, yüksek psikotik belirtilerin hastaların öz bakım becerilerini olumsuz etkilediğini ve damgalanmanın tedaviye uyumu azalttığını göstermektedir. Bu nedenle, hastaların öz bakım becerilerini arttıracak girişimlerin planlanması önemlidir. Bu bağlamda, hemşirelik müdahalelerinin ve psikososyal destek programlarının, hasta ve ailelere yönelik psikoeğitim programların yaygınlaştırılması, damgalamaya karşı farkındalık eğitimlerinin artırılması, hastalara yönelik bireyselleştirilmiş tedavi planlarının düzenlenmesi önerilebilir.
Özet (Çeviri)
Individuals diagnosed with psychosis may experience difficulties in managing their chronic diseases due to cognitive and emotional challenges. Therefore, evaluating the self-care agency, self-management, and adaptation to illness of these patients is crucial for understanding their capacity to maintain their health. This study aimed to assess the level of chronic disease management among patients diagnosed with psychotic disorders. Method: This cross-sectional and descriptive study was conducted with a total of 70 female inpatients in the women's ward of a regional psychiatric hospital. All participants had been followed up for at least one year and had at least one chronic disease in addition to a psychosis diagnosis. Data were collected using the Patient Information Form, Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS), Self-Care Agency Scale, and Chronic Disease Self-Management Scale. Results: Among the participants, 64.3% were over 40 years old, married, housewives, and had a secondary education level or higher. None reported alcohol use, but 58.6% were smokers. Additionally, 65.7% were diagnosed with non-organic psychosis, had chronic diseases for more than six years, and had comorbidities such as diabetes mellitus (31.4%), thyroid disorders (45.7%), and hypertension (17.2%). A negative correlation was found between total scores on the PANSS and the Self-Care Agency Scale (r = -0.61, p < 0.01). Furthermore, strong positive correlations were observed between the total score of the Self-Care Agency Scale and subdimensions of the Chronic Disease Self-Management Scale, including self-stigma, coping with stigma, treatment adherence, and healthcare efficacy (p < 0.01). Conclusion: The findings indicate that severe psychotic symptoms negatively impact patients' self-care abilities and that stigma reduces treatment adherence. In this context, expanding nursing interventions, psychosocial support programs, psychoeducation programs for patients and families, increasing awareness training against stigma, and developing individualized treatment plans for patients are recommended.
Benzer Tezler
- Adolesan intihar girişimlerinin psiko-sosyal nedenleriyle ilgili araştırma
Başlık çevirisi yok
NAZMİYE YÜKSEL
- Gastrgintestinal sistemin nonspesifik semptomlarının fonksiyonel mide-barsak hastalıkları yönünden araştırılması
Başlık çevirisi yok
HALUK ŞAVLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Gastroenterolojiİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. İSMAİL DİNÇ
- Entegrasyonun 8-11 yaş grubu işitme engelli çocukların psikososyal gelişimine etkisinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
HAYAL UĞURLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DUYAN MAĞDEN
- Konut mekanlarında yoğunluk-kalabalık ilişkisinin belirlenmesinde kullanılabilecek bir yöntem
A Method for determining the relationship between crowding and density in residential spaces
ORHAN HACIHASANOĞLU