Afet müdahale eğitiminin acil servis hemşirelerinin afet farkındalığı ve temel yetkinlikler düzeyine etkisi
The impact of disaster response training on the disaster awareness and basic competency levels of emergency service nurses
- Tez No: 960604
- Danışmanlar: PROF. DR. NURAN GÜLER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Afet Hemşireliği, Afet Eğitimi, Afet farkındalığı, Temel yetkinlikler, Geçerlik ve güvenirlik, Acil hemşirelik, Afet tıbbı, Afet yönetimi, Halk sağlığı, Hemşirelik eğitimi, Disaster Nursing, Disaster Education, Disaster Awareness, Basic Competencies, Validity and Reliability, Emergency nursing, Disaster medicine, Disaster management, Public health, Education-nursing
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma hemşirelerin afet farkındalığı ve temel afet yetkinliklerini değerlendirmek için 'Hemşirelerde Afet Farkındalığı ve Yetkinlik Ölçeği'nin geliştirilmesi ve afet müdahale eğitim programının acil servis hemşirelerinin afet farkındalığı ve temel afet yetkinlik düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. İki aşamada gerçekleştirilen araştırmanın birinci aşaması metodolojik, ikinci aşaması ise ön test son test yarı deneysel çalışma olarak yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini birinci aşama için Sağlık Bakanlığına bağlı iki devlet hastanesi ve bir üniversite hastanesinde çalışan 400 hemşire, ikinci aşamada ise aynı hastanelerin acil servislerinde çalışan otuz hemşire oluşturmuştur. Araştırma verileri Eylül 2022- Kasım 2024 tarihleri arasında, Kişisel Bilgi Formu ve Hemşirelerde Afet Farkındalığı ve Yetkinlik Ölçeği (HAFYÖ) ile toplanmıştır. Araştırmanın birinci aşamasında HAFYÖ geliştirilmiş, ikinci aşamada ise örnekleme alınan acil hemşirelerine“Afet Müdahale Eğitim Programı”kapsamında afet müdahale eğitimi verilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS (Statiscal Packegefor Social Sciences) 23.0 ve AMOS 21 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler (sayı, yüzde, ortalama, standart sapma), geçerlik ve güvenirlik çalışması analizleri (CVI, AFA, DFA, Cronbach Alfa Katsayısı, test tekrar test güvenilirliği), bağımlı gruplarda t-testi, Wilcoxon İşaret testi, Pearson ve Spearman korelasyon analizi, Shapiro-Wilk testi kullanılmıştır. Birinci aşamada 26 madde ve altı alt boyuttan (hazırlık ve planlama, iletişim, güvenlik ve emniyet, değerlendirme, müdahale ve iyileştirme) oluşan HAFYÖ geliştirilmiş ve ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu kabul edilmiştir. İkinci aşamada acil hemşirelerine afet müdahale eğitimi verilmiş ve eğitim programı öncesi ve sonrası afet farkındalığı ve afet hemşireliği temel yetkinlikleri toplam puan ortalamaları karşılaştırılmıştır. Yapılan değerlendirmede eğitim programına alınan müdahale grubunda HAFYÖ tüm alt boyutlar (Hazırlık alt boyutu r=0,59, p<0,001; İletişim alt boyutu r=0,48, p<0,001; Güvenlik alt boyutu r=0,35, p<0,001; Değerlendirme alt boyutu r=0,65, p<0,001; Müdahale alt boyutu r=0,65, p<0,001; İyileştirme alt boyutu r= 1,00, p<0,001) ve toplam puan ortalamalarında (Afet farkındalığı z=4,79, p<0,001; Afet yetkinlikleri z=4,69, p<0,00; HAFYÖ toplam puan z=4,78, p<0,001) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur Ayrıca afet farkındalığı ve afet yetkinlikleri arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r= 0,384, p=0,036). Sonuç olarak HAFYÖ'nün hemşirelerin afet farkındalığı ve temel yetkinlikler düzeyini belirlemede geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu, afet müdahale eğitim programının acil hemşirelerinin afet farkındalığı ve temel yetkinlikler düzeylerini artırdığı ve afet eğitimiyle kazanılan farkındalığın, temel yetkinlikleri artırmada belirleyici bir faktör olduğu bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
This research was conducted to evaluate nurses' disaster awareness and basic disaster competences by developing the 'Disaster Awareness and Competency Scale for Nursing' and to determine the effect of the disaster intervention training program on the disaster awareness and basic disaster competency levels of emergency department nurses. The research, which was carried out in two phases, had the first phase as methodological and the second phase as a quasi-experimental study with pre-test and post-test design. The sample for the research consisted of 400 nurses working in two state hospitals and one university hospital under the Ministry of Health for the first phase and thirty nurses working in the emergency departments of the same hospitals for the second phase. The research data were collected between September 2022 and November 2024 using the Personal Information Form and the Nurses Disaster Awareness and Competency Scale for (NDACS). In the first phase of the research NDACS was developed and in the second phase, disaster intervention training was provided to emergency nurses selected for sampling within the framework of the“Disaster Response Training Program”. The data obtained from the research were analyzed using Statiscal Package for Social Sciences (SPSS) 23.0 and AMOS 21.0 software. Descriptive statistics (number, percentage, mean, standart deviation), validity and reliability analysis (CVI, AFA, DFA, Cronbach Alfa Coefficient, Test-retest reliability), t-test for dependent groups, Wilcoxon Signed-Rank Test, Pearson and Spearman correlation analysis and Shapiro-Wilk test were used in the analysis of the data. In the (NDACS) consisting of 26 items and six subdimensions (preparation and planing, communication, safety and security, assessment, intervention and improvement) was developed and it was accepted that the scale is a valid and reliable measurement tool. In the second phase emergency nurses were given disaster response training and the total average scores of disaster awareness and basic competencies in disaster nursing before and after the training program were compared. The evaluation showed that in the intervention group included in the training program, all-sub-dimensions of Disaster Nursing Competency (Preparation sub-dimension r=0,59, p<0,001; Communication sub-dimension r=0,48, p<0,001; Safety sub-dimension r=0,35, p<0,001; Assessment sub-dimension r=0,65, p<0,001; İntervention sub-dimension r=0,65, p<0,001; Improvement sub-dimension r= 1,00, p<0,001) and total score avarages (Disaster awareness z=4,79, p<0,001; Disaster competencies z=4,69, p<0,00; NDACS total score avareges z=4,78, p<0,001) were found to be statistically significantly high. Additionally, a positively statisstically significant relationship was found between disaster awareness and disaster competencies (r= 0,384, p=0,036). As a result, it has been found that NDACS is a valid and reliable measurement tool for determining the level of disaster awareness and basic compotencies of nurses, that the disaster intervention training program increases the level of disaster awareness and basic competencies of Emergency nurses and that the awareness gained through disaster training is a determining factor in increasing basic competencies.
Benzer Tezler
- Hemşirelerin afetlere yönelik tutum ve davranışları
Thi̇s research i̇s done to determi̇ne the atti̇tudes and behavi̇ours of the nures
BÜŞRA NUR KESKİNSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Halk SağlığıSanko ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE SERAP KOÇAK
- Afet ve acil durumlarda müdahale personellerinin olay yeri triaj bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of site triage knowledge levels of disaster and emergency response personnel
AMİNE ÖZGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İlk ve Acil YardımGümüşhane ÜniversitesiAfet Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELİKE DEMİR DOĞAN
- Development of a spatial model on nuclear power plant accidents based on vulnerability and evacuation plans
Kırılganlık ve tahliye planlarına dayalı nükleer santral kazaları için mekansal bir modelin geliştirilmesi
MARYNA BATUR
Doktora
İngilizce
2025
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REHA METİN ALKAN
- Improved mambabda framework for robust building damage assessment across disaster domains
Farklı afet türlerinde bina hasar değerlendirmesi için geliştirilmiş mambabda çerçevesi
ALP EREN GENÇOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAZIM KEMAL EKENEL
- Hastane afet planlaması, hastane acil durum komuta sistemi ve Marmara Üniversitesi Hastanesi`nde uygulaması
Başlık çevirisi yok
DERYA TÜRELİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2004
İlk ve Acil YardımMarmara ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. ERDEM TEZEL