Geri Dön

Kronik hastalığı olan çocukların annelerinin durumluk ve sürekli kaygı düzeyleri ile aşı tereddütü tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi

An investigation of the relationship between state and trait anxiety levels and vaccine hesitancy attitudes in mothers of children with chronic illnesses

  1. Tez No: 960469
  2. Yazar: GALİP YALIM
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. SELVER GÜLER
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Hemşirelik, Nursing
  6. Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, Çocuk hemşireliği, Nursing, Pediatric nursing
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sanko Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırma; kronik hastalığı olan çocukların annelerinin durumluk ve sürekli kaygı düzeyleri ile aşı tereddütü tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın verileri Ağustos 2024-Nisan 2025 tarihleri arasında Gaziantep Şehir Hastanesi ve Şehitkamil Devlet Hastanesi'nde toplanmıştır. Veriler etik kurul ve kurum izinleri alındıktan sonra, veri toplama araçları ile yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Veriler SPSS istatistik programında değerlendirilmiştir ve p<0,05 istatistiksel anlamlılık seviyesi seçilmiştir. Araştırmanın örneklemini 174 anne oluşturmuştur. Araştırma bulgularına göre; katılımcıların Aşı Tereddütü Ölçeği (ATÖ) toplam puan ortalaması 21.74±6.35, Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği (DSKÖ) toplam puan ortalaması ise 82.67±19.46 olarak bulunmuştur. Araştırma sonucunda, annelerin durumluk ve sürekli kaygı düzeyleri ile aşı tereddütü arasında pozitif yönde düşük düzeyde, ancak anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (r=0.19, p=0.01). Kaygı düzeyi yükseldikçe, aşı karşıtlığı puanlarının da arttığı görülmüştür. Özellikle yüksek kaygı düzeyine sahip annelerin DSKÖ puan ortalamaları anlamlı biçimde daha yüksektir (p=0.01). Gelir düzeyi az olan annelerin kaygı düzeyleri, geliri daha iyi olan annelere göre istatistiksel olarak anlamlı biçimde daha yüksek saptanmıştır (p=0.02). Bunun yanı sıra, aşıların zararlı olduğunu düşünen annelerin ATÖ puanları, düşünmeyenlere kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (27.75±8.24 vs. 20.12±4.57; p=0.01). Ayrıca, sağlık personelinden aşılar hakkında bilgi alan annelerin ATÖ puanlarının daha düşük olduğu tespit edilmiştir (p=0.03). Regresyon analizi sonuçlarına göre, annenin eğitim düzeyinin ve aşıların zararlı olduğunu düşünme durumunun ATÖ üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın sonuçları, kronik hastalıklı çocuklara sahip annelerde kaygı düzeylerinin aşı tereddütü üzerinde etkili olabileceğini göstermektedir. Bu doğrultuda, sağlık profesyonellerinin özellikle hemşirelerin, annelerin kaygı düzeylerini dikkate alarak bireysel ve toplumsal düzeyde aşı tereddütünü azaltmaya yönelik bilgilendirme, psikososyal destek ve rehberlik hizmetleri sunmaları önerilmektedir. Çalışma, hemşirelikte koruyucu sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi ve toplumsal bağlamda aşı güveninin artırılması açısından önemli katkılar sunmaktadır.

Özet (Çeviri)

This study was conducted to examine the relationship between state and trait anxiety levels and vaccine hesitancy attitudes among mothers of children with chronic illnesses. Data were collected between August 2024 and April 2025 at Gaziantep City Hospital and Şehitkamil State Hospital. Following ethics committee and institutional approvals, data were gathered through face-to-face interviews using structured data collection tools. The data were analyzed using the SPSS statistical program, and a significance level of p<0.05 was adopted. The study sample consisted of 174 mothers. According to the research findings, the mean total score of the Vaccine Hesitancy Scale (VHS) among participants was 21.74±6.35, while the mean total score of the State-Trait Anxiety Inventory (STAI) was 82.67±19.46. The study revealed a low but statistically significant positive correlation between mothers' state and trait anxiety levels and their vaccine hesitancy scores (r=0.19, p=0.01). As anxiety levels increased, vaccine hesitancy scores also rose. Mothers with high anxiety levels had significantly higher STAI scores (p=0.01). Additionally, mothers with lower income levels exhibited significantly higher anxiety scores than those with higher income (p=0.02). Mothers who believed that vaccines were harmful had significantly higher VHS scores compared to those who did not hold this belief (27.75±8.24 vs. 20.12±4.57; p=0.01). Furthermore, mothers who received information about vaccines from healthcare professionals had lower VHS scores (p=0.03). Regression analysis indicated that mothers' educational level and belief in the harmfulness of vaccines had a significant effect on vaccine hesitancy. The findings suggest that anxiety levels in mothers of children with chronic illnesses may influence their attitudes toward vaccines. Accordingly, it is recommended that healthcare professionals, particularly nurses, provide targeted information, psychosocial support, and guidance to reduce vaccine hesitancy by addressing maternal anxiety both at individual and community levels. This study contributes to strengthening preventive health services in nursing and enhancing public trust in vaccination.

Benzer Tezler

  1. Kronik hematolojik-onkolojik hastalığı olan çocukların kardeşleri ve annelerine verilen hemşirelik desteğinin kaygı düzeylerine etkisi

    The effect to the anxiety levels of nursing support whose given to the siblings and mothers of children with chronic hematologic-oncologic illness

    ÖZGÜR ÇANKAYA ALPARSLAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2003

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DOÇ.DR. SUZAN YILDIZ

  2. Kanserli çocuğu olan annelerin kaygı depresyon düzeyleri ve duygu dışavurumlarının psikososyal açıdan incelenmesi

    Investigation of anxiety, depression and expression of emotions in mothers whose children have diagnosis of cancer by aspect of psychological and social

    BİRSEN SİPAHİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2001

    Onkolojiİstanbul Üniversitesi

    Prevantif Onkoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEDAT ÖZKAN

  3. Kistik fibrozis tanısı olan çocukların ve annelerinin psikiyatrik özellikleri

    Psychiatric characteristics of children with diagnosis of cystic fibrosis and their mothers

    GÜLSER ŞENSES DİNÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    PsikiyatriHacettepe Üniversitesi

    Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FATİH ÜNAL

  4. Çölyaklı çocuk ve ergenlerde psikopatoloji ile hasta ve annelerinin yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi

    Assessment of psychopathology in children and adolescents with celiac disease and quality of life in patients and their mothers

    AZİZ KARA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    PsikiyatriErciyes Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. SEVGİ ÖZMEN

  5. Epilepsili çocukların nöbet öz-yeterliklerinin değerlendirilmesi

    Başlık çevirisi yok

    GÖZDE ÖRÇEN ERGÜN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıKocaeli Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. LEMAN TEKİN ORGUN