Kronik hastalığı olan çocukların annelerinin durumluk ve sürekli kaygı düzeyleri ile aşı tereddütü tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between state and trait anxiety levels and vaccine hesitancy attitudes in mothers of children with chronic illnesses
- Tez No: 960469
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SELVER GÜLER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, Çocuk hemşireliği, Nursing, Pediatric nursing
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sanko Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma; kronik hastalığı olan çocukların annelerinin durumluk ve sürekli kaygı düzeyleri ile aşı tereddütü tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın verileri Ağustos 2024-Nisan 2025 tarihleri arasında Gaziantep Şehir Hastanesi ve Şehitkamil Devlet Hastanesi'nde toplanmıştır. Veriler etik kurul ve kurum izinleri alındıktan sonra, veri toplama araçları ile yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Veriler SPSS istatistik programında değerlendirilmiştir ve p<0,05 istatistiksel anlamlılık seviyesi seçilmiştir. Araştırmanın örneklemini 174 anne oluşturmuştur. Araştırma bulgularına göre; katılımcıların Aşı Tereddütü Ölçeği (ATÖ) toplam puan ortalaması 21.74±6.35, Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği (DSKÖ) toplam puan ortalaması ise 82.67±19.46 olarak bulunmuştur. Araştırma sonucunda, annelerin durumluk ve sürekli kaygı düzeyleri ile aşı tereddütü arasında pozitif yönde düşük düzeyde, ancak anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (r=0.19, p=0.01). Kaygı düzeyi yükseldikçe, aşı karşıtlığı puanlarının da arttığı görülmüştür. Özellikle yüksek kaygı düzeyine sahip annelerin DSKÖ puan ortalamaları anlamlı biçimde daha yüksektir (p=0.01). Gelir düzeyi az olan annelerin kaygı düzeyleri, geliri daha iyi olan annelere göre istatistiksel olarak anlamlı biçimde daha yüksek saptanmıştır (p=0.02). Bunun yanı sıra, aşıların zararlı olduğunu düşünen annelerin ATÖ puanları, düşünmeyenlere kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (27.75±8.24 vs. 20.12±4.57; p=0.01). Ayrıca, sağlık personelinden aşılar hakkında bilgi alan annelerin ATÖ puanlarının daha düşük olduğu tespit edilmiştir (p=0.03). Regresyon analizi sonuçlarına göre, annenin eğitim düzeyinin ve aşıların zararlı olduğunu düşünme durumunun ATÖ üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın sonuçları, kronik hastalıklı çocuklara sahip annelerde kaygı düzeylerinin aşı tereddütü üzerinde etkili olabileceğini göstermektedir. Bu doğrultuda, sağlık profesyonellerinin özellikle hemşirelerin, annelerin kaygı düzeylerini dikkate alarak bireysel ve toplumsal düzeyde aşı tereddütünü azaltmaya yönelik bilgilendirme, psikososyal destek ve rehberlik hizmetleri sunmaları önerilmektedir. Çalışma, hemşirelikte koruyucu sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi ve toplumsal bağlamda aşı güveninin artırılması açısından önemli katkılar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the relationship between state and trait anxiety levels and vaccine hesitancy attitudes among mothers of children with chronic illnesses. Data were collected between August 2024 and April 2025 at Gaziantep City Hospital and Şehitkamil State Hospital. Following ethics committee and institutional approvals, data were gathered through face-to-face interviews using structured data collection tools. The data were analyzed using the SPSS statistical program, and a significance level of p<0.05 was adopted. The study sample consisted of 174 mothers. According to the research findings, the mean total score of the Vaccine Hesitancy Scale (VHS) among participants was 21.74±6.35, while the mean total score of the State-Trait Anxiety Inventory (STAI) was 82.67±19.46. The study revealed a low but statistically significant positive correlation between mothers' state and trait anxiety levels and their vaccine hesitancy scores (r=0.19, p=0.01). As anxiety levels increased, vaccine hesitancy scores also rose. Mothers with high anxiety levels had significantly higher STAI scores (p=0.01). Additionally, mothers with lower income levels exhibited significantly higher anxiety scores than those with higher income (p=0.02). Mothers who believed that vaccines were harmful had significantly higher VHS scores compared to those who did not hold this belief (27.75±8.24 vs. 20.12±4.57; p=0.01). Furthermore, mothers who received information about vaccines from healthcare professionals had lower VHS scores (p=0.03). Regression analysis indicated that mothers' educational level and belief in the harmfulness of vaccines had a significant effect on vaccine hesitancy. The findings suggest that anxiety levels in mothers of children with chronic illnesses may influence their attitudes toward vaccines. Accordingly, it is recommended that healthcare professionals, particularly nurses, provide targeted information, psychosocial support, and guidance to reduce vaccine hesitancy by addressing maternal anxiety both at individual and community levels. This study contributes to strengthening preventive health services in nursing and enhancing public trust in vaccination.
Benzer Tezler
- Kronik hematolojik-onkolojik hastalığı olan çocukların kardeşleri ve annelerine verilen hemşirelik desteğinin kaygı düzeylerine etkisi
The effect to the anxiety levels of nursing support whose given to the siblings and mothers of children with chronic hematologic-oncologic illness
ÖZGÜR ÇANKAYA ALPARSLAN
Doktora
Türkçe
2003
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. SUZAN YILDIZ
- Kanserli çocuğu olan annelerin kaygı depresyon düzeyleri ve duygu dışavurumlarının psikososyal açıdan incelenmesi
Investigation of anxiety, depression and expression of emotions in mothers whose children have diagnosis of cancer by aspect of psychological and social
BİRSEN SİPAHİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Onkolojiİstanbul ÜniversitesiPrevantif Onkoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEDAT ÖZKAN
- Kistik fibrozis tanısı olan çocukların ve annelerinin psikiyatrik özellikleri
Psychiatric characteristics of children with diagnosis of cystic fibrosis and their mothers
GÜLSER ŞENSES DİNÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
PsikiyatriHacettepe ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATİH ÜNAL
- Çölyaklı çocuk ve ergenlerde psikopatoloji ile hasta ve annelerinin yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi
Assessment of psychopathology in children and adolescents with celiac disease and quality of life in patients and their mothers
AZİZ KARA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
PsikiyatriErciyes ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEVGİ ÖZMEN
- Epilepsili çocukların nöbet öz-yeterliklerinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
GÖZDE ÖRÇEN ERGÜN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıKocaeli ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LEMAN TEKİN ORGUN