Kuraklığa toleranslı ve hassas ayçiçeği hatlarında kuraklık stresine karşı antioksidan ve yağ asidi biyosentez gen ekspresyonlarının analizi
Analysis of antioxidant and fatty acid biosynthesis gene expression in drought-tolerant and sensitive sunflower lines under drought stress
- Tez No: 960035
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ŞENAY VURAL KORKUT, DOÇ. DR. BİRSEN CEVHER KESKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Genetik, Biyoloji, Botanik, Genetics, Biology, Botany
- Anahtar Kelimeler: Abiyotik stres, Ayçiçek yağı, Oksidatif stres, Yağlı tohumlu bitkiler, Abiotic stress, Sunflower oil, Oxidative stress, Oilseed plants
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Moleküler Biyoloji ve Genetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kuraklık stresi, ayçiçeği bitkisinde (Helianthus annuus L.) büyük çapta fizyolojik ve moleküler değişikliklere neden olarak verim kayıplarına yol açmaktadır. Bu çalışma, kuraklığa dayanıklı (26 ve 78) ve hassas (19 ve 109) ayçiçeği genotiplerinde HaENR1, HaENR2, HaSLD1.1, HaSOD1, HaSODA ve HaCAT genlerinin ekspresyon düzeylerini inceleyerek kuraklık stresine moleküler yanıt mekanizmalarını açıklamaktadır. Gen ekspresyon analizleri, dayanıklı genotiplerde bu genlerin ifadelerinin daha dengeli ve kontrollü olduğunu; hassas genotiplerde ise strese yanıtın daha çarpıcı ve düzensiz olduğunu ortaya koymuştur. Özellikle HaENR1 ve HaENR2 genleri, yağ asidi biyosentezinde kritik bir rol oynarken HaSOD1 ve HaSODA genleri reaktif oksijen türlerini (ROS) detoksifiye ederek oksidatif stresin azaltılmasına katkı sağlamıştır. Katalaz geninin ifade profilleri ise genotipler arasında farklılıklar göstermiş ve hassas genotiplerde daha yoğun bir aktivite gözlemlenmiştir. Bu çalışmanın bulguları, kuraklığa toleranslı ayçiçeği çeşitlerinin geliştirilmesine yönelik genetik ve biyoteknolojik yaklaşımlara rehberlik edebilecek potansiyel gen hedeflerini işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
Drought stress causes large-scale physiological and molecular changes in sunflower (Helianthus annuus L.), leading to yield losses. This study investigates the expression levels of HaENR1, HaENR2, HaSLD1.1, HaSOD1, HaSODA and HaCAT genes in drought-tolerant (26 and 78) and susceptible (19 and 109) sunflower genotypes to elucidate the molecular response mechanisms to drought stress. Gene expression analyses revealed that the expressions of these genes were more balanced and controlled in resistant genotypes, while the stress response was more striking and irregular in susceptible genotypes. Especially, HaENR1 and HaENR2 genes play a critical role in fatty acid biosynthesis, while HaSOD1 and HaSODA genes contributed to the reduction of oxidative stress by detoxifying reactive oxygen species (ROS). The expression profiles of the catalase gene differed among genotypes, and more intense activity was observed in susceptible genotypes. The findings of this study indicate potential gene targets that can guide genetic and biotechnological approaches for the development of drought-tolerant sunflower cultivars.
Benzer Tezler
- Kuraklığa toleranslı patates ıslah hatlarının in vitro koşullarda seleksiyonu
Selection of drought tolerant potato breeding lines under in vitro conditions
ALİ ONARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
ZiraatNiğde ÜniversitesiTarımsal Genetik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET EMİN ÇALIŞKAN
- Bazı kışlık modern ve yerel ekmeklik buğdayların kuraklığa tolerans ve telafi özellikleri için agro-morfolojik ve genetik karakterizasyonu
Agro-morphological and genetic characterisation of some winter modern and landrace bread wheats for drought tolerance and recovery traits
ENES YAKIŞIR
Doktora
Türkçe
2024
ZiraatSelçuk ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA YORGANCILAR
- Kuraklık stresi ve Orobanche crenata enfeksiyonuna maruz bırakılan kuraklığa toleransları farklı nohut (Cicer arietinum L.)çeşitlerinde antioksidan savunma yanıtları
The antioxidant responces against to drought stress and Orobanche crenata infection on chickpea (Cicer arietinum L.) varieties which have known diferent drought tolerances
BUŞRA ÇALIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
BiyolojiÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OKAN ACAR
- Kendilenmiş mısır (Zea mays L.) hatlarının kuraklık stresine tolerans düzeylerinin belirlenmesi ve moleküler karakterizasyonu
Determination of drought tolerance level of maize (Zea mays L.) inbred lines and molecular characterization
ŞEKİP ERDAL
Doktora
Türkçe
2014
ZiraatSüleyman Demirel ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKERİYA AKMAN
- Mısır (zea mays L.) bitkisinde poliamin ön muamelesinin yaprak kıvrılması, antioksidan sistem ve fotosentez üzerindeki etkileri
The effects of polyamine pretreatment on leaf rolling, antioxidant system and photosynthesis in maize (zea mays L.)
NİHAL ÇALIŞKAN
Doktora
Türkçe
2014
BiyolojiKaradeniz Teknik ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASIM KADIOĞLU