Türkiye ekonomisinde kayıt dışılığın nedenleri üzerine ampirik bir uygulama
An empirical study on the causes of the informal economy in the Turkish economy
- Tez No: 959916
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZHAN SUNGUR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Kayıt dışı ekonomi, Informal economy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kayıt dışı ekonomi bir ülkenin ekonomik faaliyetleri içerisinde yer aldığı halde milli gelirin dışında kalan beyan edilmeyen faaliyetler olarak tanımlanmaktadır. Kayıt dışı ekonominin oluşumunda mali ve ekonomik nedenler, siyasi nedenler, psikolojik ve sosyal nedenler etkili olmaktadır. Kayıt dışı ekonomi küresel çapta bir olgu olmakla birlikte tüm ülke ekonomileri için de tespit edilip önlenmesi gereken önemli bir ekonomik sorundur. Türkiye ekonomisindeki kayıt dışı ekonomik faaliyetler, küreselleşmenin de getirmiş olduğu etkileşimle birlikte 1980 yılından itibaren birçok araştırmaya konu olmuş ve farklı dönemler için farklı test yaklaşımları kullanılarak kayıt dışı ekonominin nedenleri ve etkileri araştırılmıştır. Türkiye ekonomisinde 1991-2021 dönemi için ekonomik büyümenin kayıt dışı ekonomi üzerindeki etkisinin araştırıldığı bu tez çalışmasında ARDL yönteminin kullanılması tercih edilmiştir. Çalışmanın araştırma modelinde ana bağımsız değişkeni ekonomik büyüme oluşturmaktadır. Ayrıca, modelde kontrol değişken olarak küreselleşme, enflasyon ve eğitim değişkenlerine yer verilmiştir. Çalışmada, kayıt dışı ekonomiyi temsilen kayıt dışı ekonominin gayrisafi yurtiçi hasılaya oranı, ekonomik büyümeyi temsilen 2015 yılı sabit fiyatlarıyla ABD doları cinsinden gayrisafi yurtiçi hasıla değeri, küreselleşmeyi temsilen KOF İsviçre Ekonomi Enstitüsü tarafından hazırlanan küreselleşme endeksi, enflasyonu temsilen TÜFE endeksi ve eğitimi temsilen ortaokul düzeyinde okullaşma oranı kullanılmıştır. ARDL sınır testi sonucunda ulaşılan bulgular kısa dönemde ekonomik büyüme, küreselleşme ve enflasyonun kayıt dışı ekonomi üzerinde negatif bir etkiye sahip olarak kayıt dışı ekonomiyi azalttığını göstermektedir. Uzun dönemde ise kısa dönem ile benzer olarak ekonomik büyüme ve küreselleşme kayıt dışı ekonomi üzerinde azaltıcı bir etkiye sahiptir. Kısa dönemde eğitim, uzun dönemde ise enflasyon ve eğitimin kayıt dışı ekonomi üzerinde istatistiki olarak anlamlı bir etkisine rastlanılmamıştır.
Özet (Çeviri)
The informal economy is defined as activities that are part of a country's economic activities but are not included in the national income. Financial and economic reasons, political reasons, psychological and social reasons are effective in the formation of the informal economy. The informal economy is a global phenomenon and an important economic problem that must be identified and prevented in all national economies. Informal economic activities in the Turkish economy have been the subject of numerous studies since 1980, in conjunction with the effects of globalization, and the causes and effects of the informal economy have been investigated using different testing approaches for different periods. In this thesis study, which investigates the impact of economic growth on the informal economy in Turkey between 1991 and 2021, the ARDL method was preferred. The main independent variable in the research model of the study is economic growth. In addition, globalization, inflation and education variables are included in the model as control variables. In the study, the ratio of the informal economy to gross domestic product (GDP) represents the informal economy, the GDP value in US dollars at 2015 constant prices represents economic growth, the globalization index prepared by the KOF Swiss Economic Institute represents globalization, the CPI index representing inflation, and the enrolment rate at the secondary school level representing education. The findings obtained from the ARDL bounds test indicate that in the short term, economic growth, globalization, and inflation have a negative effect on the informal economy, thereby reducing it. In the long term, similar to the short term, economic growth and globalization have a reducing effect on the informal economy. No statistically significant effect of education in the short term or inflation and education in the long term on the informal economy was found.
Benzer Tezler
- 1981 Türkiye tarımsal yapısının önemli bileşenleri ve tarımsal bölgelerin elde edilmesi
Principle components of Turkey's agricultural structure and to determine agricultural rigions in 1981
İHSAN KARABULUT
- 1983 yılı trafik kaza istatistikleri değerlendirmesi
Başlık çevirisi yok
ŞÜKRÜ ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
UlaşımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. RIDVAN EGE
- İş kazalarının Türk ekonomisi üzerine etkileri ve kömür madenciliği üzerine bir inceleme
Başlık çevirisi yok
MESUT ÖRMECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. NACİ KINACIOĞLU
- Akaryakıtla çalışan endüstriyel tav fırınlarında yanma, sıcaklık ve basıncın optimum kontrolu
Optimum control of combustion temperature and pressure in industrial tempering furnaces working with fuel-oil
MEHMET EROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Makine MühendisliğiGazi ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜCEL ERCAN