Geleneksel kent merkezlerinde nakliye araçlarının dolaşımı: Tarihi yarımada Hanlar bölgesi
Circulation of transport vehicles in traditional urban centers: Historical peninsula Hanlar district
- Tez No: 959797
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CENK HAMAMCIOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kentsel Mekan Organizasyonu ve Tasarım Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Geleneksel kent merkezleri birçok kentsel fonksiyonu içerisinde barındıran kentsel mekânlardır. Tarihsel süreç içerisinde ticari işlevlerin de merkezini oluşturmuş bu mekânlar; bulunduğu coğrafyanın da sunduğu çevresel, sosyal, kültürel potansiyeller üzerine“devine gelmiş katmanlı yerleşik”alanlardır. Bundan dolayı hem taşıt hem de kullanıcı yoğunluğu açısından kentsel hareketliliğin oldukça yoğun gözlemlendiği alanlar olmuştur. Mekân organizasyonu bakımından değerlendirildiğinde, kentsel mekân içerisinde erişilebilirlik bakımından ve kendi içerisindeki kompakt ulaşım ağı (yaya dolaşımı ağırlıklı ve dar sokaklardan oluşan) özelliği sebebiyle kullanıcıların ihtiyaçlarına etkileyici şekilde hızlı yanıt verebilen, iklim açısından konforlu ve ekonomik bir kentsel hareketliliği mümkün kılan bu mekânlar, günümüzde de varlıklarını devam ettirmektedir. Mekânın çevresel veya öz erişilebilirliği tarih boyunca süregelen mekânın ana kullanıcısının yaya olmasına bağlanmaktadır. Fakat endüstrileşme ve gelişen teknoloji, zaman içerisinde lastik tekerlekli ve motorlu ulaşım araçlarının kentlerle buluşma sürecini başlatmış ve kentsel yük taşımacılığında bu tür araçların giderek artan sayılarda kullanılması özellikle geleneksel merkezlerde sokak mekânlarının ölçeği ile uyuşmaması, yük alım, aktarma ve boşaltma gibi faaliyetler sırasında trafiğin tıkanması gibi çok boyutlu problemleri beraberinde getirmiştir. Bu tezde, öncelikle, geleneksel kent merkezi, yük taşımacılığı kavramları incelenip ardından yük taşımacılığından kaynaklanan çevresel, sosyal ve ekonomik olumsuz etkilerin geleneksel kent merkezi ölçeğinde incelenecektir. Ayrıca, günümüzde kent merkezlerinde yük dolaşımı organizasyonuna yönelik Sürdürülebilir Lojistik Uygulamaları ve Sürdürülebilir Kentsel Hareketlilik Planlarında bu alanlardaki problemlere yönelik çözüm üretmiş olan kentler üzerinden örnek uygulamalar incelenmiştir. Çalışma alanı olarak belirlenen İstanbul Tarihi Yarımada Hanlar Bölgesi'ne yönelik yük taşımacılığı faaliyetlerinde kullanılan nakliye araçlarının meydana getirdiği kronik problemler ele alınmıştır. Bu bağlamda uluslararası ölçekte, Kentsel Yük Taşımacılığı ve Sürdürülebilir Kentsel Hareketlilik Planlarında üretilen kararlar ve uygulama araçları üzerinden Tarihi Yarımada Hanlar Bölgesi'ne yönelik irdelemelere yer verilmiştir.
Özet (Çeviri)
Traditional city centers are urban spaces that encompass many urban functions. These spaces, which have historically served as commercial hubs, are 'layered settlements' that have developed based on the environmental, social and cultural potential of their geographical location. As a result, they have become areas with high levels of urban mobility in terms of both vehicle and user density. When evaluated in terms of spatial organization, these spaces continue to exist today, as they are able to respond quickly and effectively to the needs of users due to their accessibility and compact transportation network (consisting of narrow streets with a focus on pedestrian traffic), enabling comfortable and economical urban mobility in terms of climate. The environmental or inherent accessibility of the space has historically been linked to the primary user of the space being pedestrians. However, industrialization and advancing technology have initiated the process of rubber-tyred and motorized transport vehicles entering cities, and the increasing use of such vehicles in urban freight transport has led to multi-dimensional problems such as traffic congestion, particularly in traditional city centers, where the scale of street spaces is incompatible with these vehicles, and has brought about multidimensional problems such as traffic congestion during activities such as loading, unloading, and transferring cargo. This thesis first examines the concepts of traditional city centers and freight transport, and then investigates the environmental, social, and economic negative effects of freight transport at the scale of traditional city centers. Additionally, sustainable logistics practices and sustainable urban mobility plans aimed at organizing freight circulation in city centers today are examined through examples of cities that have produced solutions to problems in these areas. The chronic problems caused by the transport vehicles used in freight transport activities in the Istanbul Historical Peninsula Hanlar District, which was determined as the study area, are addressed. In this context, the decisions and implementation tools produced in Urban Freight Transportation and Sustainable Urban Mobility Plans at the international level have been examined in relation to the Historical Peninsula Hans District.
Benzer Tezler
- Geleneksel kent merkezlerinde dönüşüm: Bursa Hanlar Bölgesi Çarşıbaşı örneği
Transformation in traditional city centers: Case of Çarsıbaşı in Bursa Hanlar Region
HAYRETTİN ELDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MimarlıkKto Karatay ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA KAŞ
- Becent planning issues in city centers: A case study on Eskişehir's historical center: Taşbaşı
Kent merkezlerinde yeni planlama sorunları; Eskişehir tarihsel merkezi örnğinde bir örnek alan çalışması: Taşbaşı
NUR ARSEVİ KOZANLI
Yüksek Lisans
İngilizce
1997
Şehircilik ve Bölge PlanlamaOrta Doğu Teknik ÜniversitesiŞehir Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVGİ AKTÜRE
- Ankara kent merkezlerinde 1950 sonrası büro/işhanı yapıları: Kentsel ve mimari okumalar
Office buildings built in city centers in Ankara after 1950:Urban and architectural readings
EZGİ ÇAĞLA UCARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
MimarlıkBaşkent ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADİLE NURAY BAYRAKTAR
- Konya kent merkezlerinde kentsel dış mekan karakterinin meydanlar bağlamında değerlendirilmesi
The Evaluation of the characteristic of outer space in the urban centers of Konya in terms of outer space
CANAN DEMİR KARAKAYA
- Tarihi kent merkezlerinde sürdürülebilir yenileme için bir model önerisi; Konya örneği
A model for sustainable regeneration in historical city centers; The case of Konya
MAHMUT SERHAT YENİCE
Doktora
Türkçe
2011
Şehircilik ve Bölge PlanlamaSelçuk ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÇİĞDEM ÇİFTÇİ