Hemodiyaliz hastalarında beslenme durumu ve yaşam kalitesinin diyet ve kan antioksidan parametreleri ile ilişkisi
Relationship between nutritional status and quality of life with diet and blood antioxidant parameters in hemodialysis
- Tez No: 959757
- Danışmanlar: PROF. DR. ADVİYE GÜLÇİN SAĞDIÇOĞLU CELEP
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma; hemodiyaliz (HD) hastalarında beslenme durumu, yaşam kalitesi, diyet antioksidan Bu araştırma; hemodiyaliz (HD) hastalarında beslenme durumu, yaşam kalitesi, diyet antioksidan kapasitesi (dTAC) ve kan antioksidan düzeyleri arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesine yönelik olgu-kontrol çalışmasıdır. Çalışmaya olgu ve kontrol grubunda 44 (n=12 kadın, n=32 erkek) olmak üzere toplam 88 kişi dahil edilmiştir. Araştırma Ağustos 2023-Haziran 2024 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hemodiyaliz Ünitesi'nde gerçekleştirilmiş, bireylerin beslenme durumu, diyetle enerji ve besin öğesi alımları, kardiyovasküler hastalık (KVH) ilişkili mortalite olasılıkları, yaşam kalitesi (KDQOL-36) ve dTAC düzeyleri, antropometrik ölçümleri ve kan örnekleri alınmıştır. Elde edilen veriler vaka ve kontrol grupları arasında değerlendirildiğinde olgu grubunda yaş ortalaması (56,89±15,94), kontrol grubunda yaş ortalaması (57,66±10,89) bulunmuştur. Olgu grubunda enerji, protein, yağ, karbonhidrat ile antioksidan (A, E, C) vitaminlerin alım düzeylerinin kontrol grubuna göre daha düşük ve diyetle günlük alınması tavsiye edilen miktarın (DRI) altında olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Üst orta kol çevresi (ÜOKÇ), baldır çevresi ve el kavrama gücü gibi değerlerin kontrol grubundakilere göre daha düşük olduğu (p<0,05), olgu grubundaki bireylerin (n=16, %36,4) ağırlıklı olarak orta düzeyde malnütrisyonu olduğu belirlenmiştir. Subjektif Global Değerlendirme-7P (SGD-7P) sonucunun olgu grubunda (5,61±1,10) kontrol grubuna (6,58±0,66) göre daha düşük, Malnütrisyon İnflamasyon Skoru (MIS) sonucunun hastalarda (7,15±4,19) sağlıklı bireylere (1,13±2,07) göre daha yüksek olduğu görülmüştür (p<0,05). KDQOL-36 ölçeği sonuçlarına göre; HD hastalarının %63,64'ünün 50 ve üzeri skora sahip olduğu, SF-12 ve KDQOL-36 değerlerinin ise kadınlarda erkeklere göre daha düşük olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Olgu grubundaki bireylerin dTAC ve Total Antioksidan Durum (TAS) değerlerinin, kontrol grubundaki bireylere göre daha düşük olduğu; Nitrik Oksit (NO), Malondialdehit (MDA) ve Oksidatif Stres İndeksi (OSI) düzeylerinin ise kontrol grubundaki bireylere göre daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Olgu grubunda komorbidite, beslenme durumu, dTAC ve TAS düzeyindeki değişikliklerin yaşam kalitesini etkilediği görülmüştür (p<0,05). Çalışmadaki tüm antioksidan parametreleri kullanılarak yapılan Backward:LR lojistik regresyon analizi sonucunda dTAC düzeyi 1 birim arttığında hastalık riskinin %55,1 azaldığı (OR=0,449), TOS düzeyi 1 birim arttığında hastalık riskinin %19,3 arttığı görülmüştür (OR=1,193) (p<0,05). Sonuç olarak bireylerin beslenme durumunun yaşam kalitesi, mortalite riski, diyet ve kan antioksidan belirteçleri üzerinde etkili olduğu, beslenme durumu ve yaşam kalitesinin takibinin hastaların klinik takibi açısından önemli olduğu belirlenmiştir. HD hastalarının klinik izlemi konusunda ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
This study is a case-control investigation aimed at evaluating the associations between nutritional status, quality of life, dietary total antioxidant capacity (dTAC), blood antioxidant levels in patients undergoing hemodialysis (HD). A total of 88 individuals, 44 in the HD patients and 44 healthy controls (n=12 female, n=32 male) were included in the study. The study was carried out at the Hemodialysis Unit of Gazi University Faculty of Medicine between August 2023 and June 2024. Nutritional status, dietary energy and nutrient intake, cardiovascular disease (CVD)-related mortality risk, quality of life (via KDQOL-36), dTAC levels, anthropometric measurements and blood samples were collected for analysis. The obtained data were analyzed by comparing the case and control groups and the mean age was calculated as 56.89±15.94 years in the case group and 57.66±10.89 years in the control group. Analysis of dietary intake revealed significantly lower consumption of energy, protein, fat, carbohydrates, and antioxidant vitamins (A, E, C) in the case group relative to the control group, with values falling below the recommended daily intake (RDI) levels (p<0.05). Indicators used to assess physical capacity-such as mid-upper arm circumference (MUAC), calf circumference, and hand grip strength-were significantly lower in the HD group than in the control group (p<0.05); moreover, a greater proportion of the HD group (n=16, 36.4%) presented with moderate malnutrition. The Subjective Global Assessment-7P (SGA-7P) score used to evaluate malnutrition status was lower in the HD group (5.61±1.10) than in the control group (6.58±0.66), while the Malnutrition Inflammation Score (MIS), used to assess inflammatory status, was higher in HD patients (7.15±4.19) than in healthy controls (1.13±2.07) (p<0.05). According to the results of the KDQOL-36 questionnaire used to evaluate quality of life, 63.64% of HD patients had scores of 50 or higher; however, both SF-12 and KDQOL-36 scores were significantly lower in female patients compared to male patients (p<0.05). The dTAC and Total Antioxidant Status (TAS) values were significantly lower in the case group compared to the control group, whereas Nitric Oxide (NO), Malondialdehyde (MDA), and Oxidative Stress Index (OSI) levels were significantly higher (p<0.05). In the case group, changes in comorbidity, nutritional status, dTAC and TAS levels were observed to affect the quality of life (p<0.05). Backward:LR analysis incorporating all antioxidant-related variables indicated that a one-unit increase in dTAC was associated with a 55.1% reduction in disease risk (OR=0.449), while a one-unit increase in TOS was linked to a 19.3% increase in disease risk (OR=1.193) (p<0.05). In conclusion, the study suggests that nutritional status significantly influences quality of life, mortality risk, and both dietary and blood antioxidant markers. It emphasizes the importance of monitoring nutritional status and quality of life in the clinical management of HD patients and highlights the need for further research in this field.
Benzer Tezler
- Hemodiyaliz hastalarının nötrofil/lenfosit oranı, diyet inflamatuvar indeksi ve yaşam kalitesi arasındaki ilişki
The relationship between neutrophil/lymphocyte ratio, dietary inflammatory index, and quality of life in hemodialysis patients
ECEM ÜLGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikTrakya ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE PEHLİVAN
- Diyaliz merkezine başvuran hastalarda malnütrisyon ile yaşam kalitesi arasındaki ilişki
Relationship between quality of life and malnutrition among patients HWO apply dialysis center
SERKAN GÜNALAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
NefrolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALUK MERGEN
PROF. DR. HARUN AKAR
- Kronik böbrek yetmezlikli hemodiyaliz hastalarının gastrointestinal semptomlarının, yaşam kalite düzeylerinin ve hipoalbuminemi durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of gastrointestinal symptoms, quality of life, and hypoalbuminemia in hemodialysis patients with chronic renal failure
MELDA ERTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA KÖSELER BEYAZ
- Hemodiyaliz hastalarının tedaviye ve diyete uyumları ile yaşam kalitesi düzeylerinin değerlendirilmesi Türk Böbrek Vakfı Diyaliz Merkezi örneği
Hemodialysis patient's treatment and the level of compliance to diet evaluation with the determination of the quality of life. Turkish Kidney Foundation Dialysis Center sample.
ÖZLEM AKBULUT ÇAVUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Sağlık Kurumları YönetimiNamık Kemal ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ERTUĞRUL ÜSTÜN GEYİK
- Hemodiyaliz hastalarında diyet kalitesi ile bazı biyokimyasal bulguların yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of diet quality and some biochemical values on quality of life in hemodialysis patients
ADİLE İREM İPEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Beslenme ve DiyetetikBiruni ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN KAPTANOĞULLARI