İklim değişikliğinin ekonomik büyüme üzerine etkisi doğrusal olmayan zaman serisi uygulaması: Türkiye örneği
Assessing the impact of climate change on economic growt nonlinear time series application: The case of Türkiye
- Tez No: 959588
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YEŞİM KUBAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fırat Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çevrenin gün geçtikçe zarar görmesi, doğal dengenin bozulduğuna dair en önemli işaret olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu dengenin bozulması birçok temel etkene dayanmaktadır. Sanayi devriminden itibaren enerjiye olan ihtiyacın yükselmesi, fosil yakıt kullanımında artışa neden olmakta enerji tüketimi, hızlı nüfus artışı, kurum ve kuruluşların yapmış oldukları yanlış faaliyetler neticesinde oluşan zararlı gazların, atmosferde birikmesi doğal dengenin bozulmasına yol açmaktadır. Atmosferde biriken sera gazlarının yeryüzüne ulaşması sonucu hava sıcaklıklarının yükselmesi; buzulların erimesine, deniz seviyelerinin yükselmesine, doğal döngünün bozulmasına, canlıların yaşam kalitesinin düşmesine sebep olmaktadır. Meydana gelen bu değişim başta çevre olmak üzere sosyal ve ekonomik bağlamda büyük sorunlara neden olurken bu sektörlerin sürdürülebilirliğine zarar vermektedir. Bu nedenle çalışmada, CO₂ emisyonu üzerine etki eden değişkenler arasındaki ilişki doğrusal olmayan zaman serisi analizi ile test edilmek istenmiştir. Çalışmada, 1970-2023 dönemi için Türkiye üzerine analiz gerçekleştirilmiş ve CO₂ emisyonu, enerji tüketimi, nüfus artışı, GSYH büyümesi, sanayi katma değeri, hizmetler katma değeri değişkenleri kullanılmıştır ADF birim kök testi, doğrusal olmayan birim kök testleri ve doğrusal olamayan eş bütünleşme testleri uygulanmıştır. Elde edilen bulgularda, değişkenler arasında eş bütünleşme ilişkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The gradual degradation of the environment is one of the most significant indicators of the disruption of the natural balance. This disruption stems from multiple fundamental factors. Since the Industrial Revolution, the increasing demand for energy has led to a rise in the consumption of fossil fuels, rapid population growth, and harmful emissions released into the atmosphere as a result of improper activities by institutions and organizations. The accumulation of greenhouse gases in the atmosphere causes an increase in air temperatures, which in turn leads to the melting of glaciers, rising sea levels, disruption of natural cycles, and a decline in the quality of life for living organisms. These changes not only pose serious environmental challenges but also create substantial social and economic problems, threatening the sustainability of various sectors. Therefore, this study aims to examine the relationships between variables affecting CO₂ emissions through nonlinear time series analysis. The analysis focuses on Turkey during the period 1970-2023 and utilizes variables including CO₂ emissions, energy consumption, population growth, GDP growth, industrial value added, and services value added. Augmented Dickey-Fuller (ADF) unit root tests, nonlinear unit root tests by Harvey and Mills, and nonlinear cointegration tests by Hepsağ were applied. The findings indicate the existence of cointegration relationships among the variables.
Benzer Tezler
- Forecasting of produced output electricity in photovoltaic power plants
Foto-voltaik güç santrallarında elektrik üretim tahmini
TARANEH SAADATI
Doktora
İngilizce
2025
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURAK BARUTÇU
- The Symmetric and asymmetric dynamics of energy demand in Turkey
Türkiye'de enerji talebinin simetrik ve asimetrik dinamikleri
IQRA AKRAM
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
EkonomiSakarya Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜNSAL OZAN KAHRAMAN
- İklim değişikliği ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye üzerine ampirik bir inceleme
The relationship between climate change and economic growth: An empirical study on Türkiye
EBRU NAYMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
EkonomiZonguldak Bülent Ecevit Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAMZA ÇEŞTEPE
- Sürdürülebilir kalkınma ve iklim değişikliği performansı ilişkisi: Panel veri uygulaması
The relationship between sustainable development and climate change performance: A panel data analysis
AYŞE NUR DESTEBAŞI ABBAS
Doktora
Türkçe
2026
EkonomiTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜRKER ŞİMŞEK
- Building energy efficiency: A data-driven machine learning approach for energy optimization
Bina enerji verimliliği: Enerji optimizasyonu için veriye dayalı makine öğrenmesi yaklaşımı
AHMAD REZA DARABI
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA BERKER YURTSEVEN