Psephellus aucherianus (DC.) boiss. türünün fitokimyasal içeriğinin ve biyolojik aktivitesinin incelenmesi
Investigation of phytochemical content and biological activity of psephellus aucherianus (DC.) boiss. species
- Tez No: 958882
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA ABDULLAH YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kimya, Chemistry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bitkiler, yapılarında pek çok yararlı bileşen bulundurmaları nedeniyle geleneksel ve modern tıpta birçok hastalığın tedavisinde, hastalığın önlenmesinde ve sağlığın korunmasında ilaç olarak kullanılır. Türkiye, bitki çeşitliliği itibariyle dünyanın en zengin ülkelerinden biridir. Türkiye florası, çok çeşitli tür zenginliğine sahip olmasının yanı sıra, çok sayıda endemik türü de içermektedir. Bu çalışmada, ülkemiz florasında endemik bir bitki türü olan Psephellus.aucherianus (DC.).Boiss. bitkisinin farmasötik potansiyelinin ortaya çıkarılması, doğal antioksidan kaynağı olarak kullanılabilirliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırma konusu bitki türünün etanol ile ekstreleri hazırlanarak LC-MS/MS metoduyla kalitatif ve kantitatif olarak fitokimyasal komposizyonu belirlenmiştir. 53 farklı sekonder metabolitten; 32 farklı bileşen tespit edilmiştir. Çalışılan bitki türü zengin biyoaktif fitokimyasal içeriğiyle göze çarpmaktadır. LC-MS/MS sonuçlarına göre; rutin. (92.12 mg analit/g ekstre) ve hesperidin (103.52 mg analit/g ekstre) flavonoidleri majör. bileşikler olarak tespit edilmiştir. Ayrıca.izokersetin (8.95 mg analit/g ekstre), kozmosiin (6.86 mg analit/g ekstre), nikotiflorin (6.18 mg analit/g ekstre), apigenin (2.37 mg analit/g ekstre), sinarozit (1.76 mg analit/g ekstre), kersitrin (1.29 mg analit/g ekstre) ve astragalin (1.29 mg analit/g ekstre) flavonoidleri kaydadeğer miktarda tespit edilmişlerdir. Buna ek olarak, kinik (44.00 mg analit/g ekstre), klorojenik (15.42 mg analit/g ekstre) ve vanilik asitler (2.70 mg analit/g ekstre) yüksek miktarda bulunmuşlardır. Çalışılan türün toplam fenolik içeriği 55.52 ± 0.59 (mg GAE/g ekstre) ile toplam.flavonoid içeriği 4.88 ± 0.21 (mg RE/g ekstre) olarak belirlenmiştir. Serbest radikal süpürme (DPPH ve ABTS), indirgeme gücü (CUPRAC ve FRAP), fosfomolibdat ve metal şelatlama testlerini içeren farklı test sistemleri ile antioksidan özellikler belirlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda; DPPH testi sonucu 39.55 ± 0.17 (mg TE/g), ABTS testi sonucu 63.0 ± 0.45 (mg TE/g), CUPRAC testi sonucu 171.17 ± 1.96 (mg TE/g), FRAP testi sonucu .106.44 ± 2.07 (mg TE/g), fosfomolibdat testi sonucu 2.30 ± 0.01 (mmol TE/g) ve metal şelatlama testi sonucu .17.94 ± 0.13 (mg EDTAE/g) olarak bulunmuştur. Bitki ekstreleri enzim inhibisyon etkileri açısından asetilkolinesteraz, bütirilkolinesteraz, tirozinaz, amilaz ve glukozidaza karşı araştırılmıştır. AChE inhibisyon 2.89 ± 0.05 (mg GALAE/g), BChE inhibisyon 2.42 ± 0.22 (mg GALAE/g), amilaz inhibisyon 0.38 ± 0.02 (mmol ACAE/g), tirozinaz inhibisyon 73.36 ± 2.49 (mg KAE/g) olarak tespit edilmiştir. Bitki özütleri glukozidaz enzimi üzerine herhangi bir etki göstermemiştir. Yapılan analizler sonucunda Psephellus.aucherianus (DC.) Boiss.'in sekonder metabolitler açısından zengin içeriğe sahip olduğu, yüksek antioksidan kapasite değerlerine bakıldığında doğal antioksidan kaynağı olarak kullanılabilir olduğu açığa çıkarılmıştır. Özellikle tirozinaz inhibisyonu ile ilgili olarak önemli biyolojik aktiviteler sergilediği ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
Plants have long been utilized in both traditional and modern medicine for the treatment, prevention, and management of various diseases due to the presence of numerous beneficial compounds in their structures. Turkey is among the richest countries in the world in terms of plant biodiversity. In addition to its diverse species richness, the flora of Turkey also harbors a substantial number of endemic species. This study aimed to explore the pharmaceutical potential of .Psephellus .aucherianus (DC.) Boiss., an endemic plant species of the Turkish flora, and to investigate its potential use as a natural source of antioxidants. Ethanolic extracts of the species were prepared, and its phytochemical composition was qualitatively and quantitatively determined using the LC-MS/MS method. Among 53 targeted secondary metabolites, 32 different compounds were identified. The species exhibited a notably rich bioactive and phytochemical profile. According to LC-MS/MS results, the flavonoids rutin (92.12 mg analyte/g extract) and hesperidin (103.52 mg analyte/g extract) were identified as major constituents. In addition, significant amounts of the flavonoids isoquercitrin (8.95 mg/g), cosmosiin (6.86 mg/g), nicotiflorin (6.18 mg/g), apigenin (2.37 mg/g), cynaroside (1.76 mg/g), quercitrin (1.29 mg/g), and astragalin (1.29 mg/g) were also detected. Furthermore, high levels of phenolic acids such as quinic acid (44.00 mg/g), chlorogenic acid (15.42 mg/g), and vanillic acid (2.70 mg/g) were found. The total phenolic content of the studied species was measured as 55.52 ± 0.59 mg GAE/g extract, and the total flavonoid content was 4.88 ± 0.21 mg RE/g extract. Antioxidant properties were evaluated through various test systems, including free radical scavenging (DPPH and ABTS), reducing power (CUPRAC and FRAP), phosphomolybdenum, and metal chelation assays. The results revealed the following activities: DPPH radical scavenging activity was 39.55 ± 0.17 mg TE/g, ABTS was 63.08 ± 0.45 mg TE/g, CUPRAC reducing power was 171.17 ± 1.96 mg TE/g, FRAP was 106.44 ± 2.07 mg TE/g, phosphomolybdenum total antioxidant capacity was 2.30 ± 0.01 mmol TE/g, and metal chelating activity was 17.94 ± 0.13 mg EDTAE/g. The enzyme inhibition effects of the extract were also examined against acetylcholinesterase, butyrylcholinesterase, tyrosinase, amylase, and glucosidase enzymes. The inhibition levels were determined as follows: AChE inhibition 2.89 ± 0.05 mg GALAE/g, BChE inhibition 2.42 ± 0.22 mg GALAE/g, amylase inhibition 0.38 ± 0.02 mmol ACAE/g, and tyrosinase inhibition 73.36 ± 2.49 mg KAE/g. No inhibitory activity was observed against the glucosidase enzyme. Overall, the analyses demonstrated that Psephellus aucherianus (DC.) Boiss. possesses a rich content of secondary metabolites and exhibits high antioxidant capacity, indicating its potential as a natural antioxidant source. Notably, it showed significant biological activity in terms of tyrosinase inhibition.
Benzer Tezler
- Yozgat'ın korunması gereken bitki türleri ve koruma önlemleri
The plant species required to be conserved in Yozgat and protection
FETHİYE SELDA BOZTEPE
- B7 Elazığ bölgesinde yetişen Centaurea, Psephellus ve Cyanus cinslerine ait türler üzerinde morfolojik ve palinolojik araştırmalar
Morphological and palionologicial researches on the kinds belonging to the Centeaurea, Psephellus and Cyanus species of B7 Elaziğ region
KÜRŞAT KARGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Ormancılık ve Orman MühendisliğiBartın ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZAFER KAYA
- Psephellus aucherianus (DC.) boiss. (asteraceae) kompleksine ait tür populasyonlarında genetik çeşitliliğin belirlenmesi
Determination of the genetic variation in populations belonging to Psephellus aucherianus (DC.) boiss. (asteraceae) complex species
MERYEM BOZKURT
- Psephellus pyrrhoblepharus (BOİSS.) wagenitz bitkisinin farmakognozik yönden değerlendirilmesi
Evaluation of psephellus pyrrhoblepharus (BOİSS.) wagenitz in terms of pharmacognosy
PELİN TAŞTAN
Doktora
Türkçe
2018
Eczacılık ve FarmakolojiEge ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİJEN KIVÇAK
- Adıyaman bölgesinde yetişen centaurea, cyanus, psephellus cinslerine ait türler üzerinde morfolojik ve palinolojik araştırmalar
Morphological and palynologicial researches on the centaurea, cyanus, and psephellus genera in Adıyaman, Southeast Anatolia, Turkey
RAMAZAN ATEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Ormancılık ve Orman MühendisliğiBartın ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZAFER KAYA