Bifosfonatların indüklediği çene osteonekrozu modeli oluşturulmuş ratlarda diş çekimi sonrası osteonekrozu önlemede borik asit ve mezenkimal kök hücrelerin etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of boric acid and mesenchymal stem cells in preventing osteonecrosis after tooth extraction in rats with a jaw osteonecrosis model induced by bisphosphonates
- Tez No: 958713
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ONUR ODABAŞI
- Tez Türü: Diş Hekimliği Uzmanlık
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Borik asit, İlaçla ilişkili çene osteonekrozu, Kemik rejenerasyonu, Mezenkimal kök hücre, Zoledronat, Bone regeneration, Boric acid, Medication-related osteonecrosis of the jaw, Mesenchymal stem cells, Zoledronate
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Diş Hekimliği Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bifosfonatlar, kemik metabolizması bozukluğuyla ilgili birçok hastalıkta kullanılan; antirezorptif, antianjiyojenik ve tümörisidal etkileri nedeniyle tercih edilen bir ilaç grubudur. Bu ilaç grubu, çene kemiğinde yan etki olarak osteonekroza neden olmaktadır. Çalışmamızın amacı, bifosfonatların indüklediği çene osteonekrozu modeli oluşturulmuş ratlarda diş çekimi sonrası osteonekrozu önlemede borik asit ve mezenkimal kök hücrelerin etkisinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Çalışmada, 24 Wistar albino rat kullanıldı. Ratlara 4 hafta boyunca haftada bir kez 0.06 mg/kg zoledronat intraperitoneal olarak uygulandı. 4. haftada ratların mandibular birinci molar dişleri çekildi ve çekim soketine yapılan uygulamaya göre ratlar dört gruba ayrıldı: kontrol, borik asit, mezenkimal kök hücre ve borik asit ile mezenkimal kök hücre kombinasyonu. Uygulamanın ardından 4 hafta izlenen ratlar, 8. haftada sakrifiye edildi. Mandibuladan elde edilen örnekler mikro-BT, histoloji ve immünohistokimya ile değerlendirildi. Bulgular: BV/TV ve Tb.Th değerleri MKH grubunda istatistiksel olarak en yüksek düzeyde, kontrol grubunda ise en düşük düzeyde bulunmuştur (p<0.05). Tb.Sp açısından kombinasyon grubunda anlamlı artış gözlenirken, Tb.N değerlerinde gruplar arasında anlamlı fark saptanmamıştır. İmmünohistokimya analizinde osteonektin, osteokalsin, osteoprotegrin, alkalen fosfataz, VEGF ve RANKL ekspresyonları tedavi gruplarında kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunmuş olup, bu artış özellikle kombinasyon grubunda daha belirgindir (p<0.001). Histolojik bulgular, tedavi gruplarında gözlenen kemik iyileşmesini ve immünohistokimyasal belirteçlerdeki artışı destekler niteliktedir. Sonuç: Çalışmamızda kontrol grubunda osteonekroz gösterildi. Borik asit ve mezenkimal kök hücre uygulamalarının ise osteonekroz üzerinde kemik iyileşmesi ve rejenerasyonuna olumlu etkisinin olduğu istatistiksel olarak tespit edildi. Kombine uygulamanın etkili olduğu görülmekle birlikte, sinerjistik etkinin daha net ortaya konulabilmesi için farklı dozlarda uygulamaların değerlendirildiği yeni çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Aim: Bisphosphonates are widely used in the treatment of bone metabolism disorders due to their antiresorptive, antiangiogenic, and tumoricidal properties, but may cause jaw osteonecrosis as a side effect. This study aimed to evaluate the effects of boric acid and mesenchymal stem cells on preventing osteonecrosis after tooth extraction in a bisphosphonate-induced rat model. Materials and Methods: In the study, twenty-four Wistar albino rats received intraperitoneal injections of 0.06 mg/kg zoledronate once weekly for four weeks. In the fourth week, mandibular first molars were extracted, and rats were assigned to four groups based on socket treatment: control, boric acid, mesenchymal stem cells, and their combination. After four weeks, all rats were sacrificed in the eighth week. Mandibular samples were assessed via micro-CT, histology, and immunohistochemistry. Results: The mesenchymal stem cell group showed the highest BV/TV and Tb.Th values, while the control group had the lowest (p<0.05). The combination group exhibited a significant increase in Tb.Sp, but Tb.N did not differ significantly among groups. Immunohistochemical analysis showed significantly elevated levels of osteonectin, osteocalcin, osteoprotegerin, alkaline phosphatase, VEGF, and RANKL in all treatment groups, with the combination group showing the greatest increase (p<0.001). Histological findings corroborated enhanced bone healing in the treatment groups and increased expression of regenerative markers. Conclusion: Osteonecrosis was evident in the control group. Boric acid and mesenchymal stem cell treatments significantly improved bone healing and regeneration. The combination treatment showed the most pronounced effect, though further studies are needed to clarify dose-dependent interactions.
Benzer Tezler
- Bifosfonatların indüklediği çene osteonekrozlarında hidrojen sulfit donörünün (GYY4137) etkinliğinin deneysel hayvan modeliyle değerlendirilmesi
Evaluation of hydrogen sulfite donor (GYY4137) in experimental animal model in biphosphonate-induced jaw osteonecrosis
BAYRAM SULEYMANLI
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2022
Diş HekimliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEM ÜNGÖR
- Bifosfonatların indüklediği çene osteonekrozlarında paratiroid hormon etkinliğinin deneysel hayvan modeliyle değerlendirilmesi
Evaluation of the parathyroid hormone efficacy on bisphosphonate related osteonecrosis of the jaws in experimental animal model
EZHER HAMZA DAYISOYLU
Doktora
Türkçe
2012
Diş HekimliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİGEN ÇİZMECİ ŞENEL
- Nitrojen içeren bifosfonatların oral mukoza hücre kültürleri üzerine doza bağlı etkilerinin incelenmesi
The evaluation of nitrogen containing bisphosphonate?s effect on oral mucosa cell culture
SIDIKA SİNEM SOYDAN
Doktora
Türkçe
2011
Diş HekimliğiBaşkent ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KENAN ARAZ
- Osteoporotik hastaların tedavisinde bifosfonatların etkinliğinde farmakogenomiğin yeri
Role of pharmacogenomics in effectiveness of bisphosphonates in treatment of osteoporotic patients
ŞİRİN AKBULUT AYTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonGazi ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜLKÜ NESRİN DEMİRSOY
- Postmenopozal osteoporoz hastalarında bifosfonatların mandibular radyomorfometrik indekslere ve kemik yoğunluğuna etkisi
The effect of bisphosphonates on mandibular radiomorphometric indeces and bone density in post-menopausal osteoporosis patients
SİNAN ATEŞ
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2018
Diş HekimliğiDicle ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BELGİN GÜLSÜN