Sera bitki atıklarından elde edilen kompost ve farklı azot dozlarının domates (Lycopersicon esculentum mill.) bitkisinin gelişimine etkisi
Effect of compost and different nitrogen doses obtained from greenhouse plant wastes on the development of tomato (Lycopersicon esculentum mill.) plants
- Tez No: 958124
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEMA KARAKAŞ DİKİLİTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Harran Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bitkisel üretimde hasat sonrası elde edilen bitki atıkları çevre kirliliği oluşturan önemli sorunlarından biridir. Hem çevresel kirliliğin önlenmesi hem de tarımsal atıkların değerlendirilmesi amacıyla, bitkisel üretim sonucunda ortaya çıkan tüm hasat atıklarının tarımsal üretimde kompost olarak değerlendirilmesi ekonomik ve çevre dostu bir uygulamadır. Bu çalışmada, sera bitki atıklarının kompostlaştırılarak değerlendirilmesi ve farklı dozlarda azotlu gübre ile kullanımının domates (Lycopersicon esculentum Mill.) bitki gelişimi üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla domates üretimi yapılan seralardan hasat sonrası elde edilen bitki atıkları kompostlaştırılmıştır. Sera koşullarında, saksı ortamında yetiştirilen domates bitkisine beş farklı uygulama (kontrol (U1); azotlu gübrenin %100, U2; %5 kompost + azotun %50'si, U3; %5 kompost + azotun %25'i, U4; %10 kompost + azotun %50'si, U5; %10 kompost + azotun %25) ilgili saksılara yapılmıştır. Bitkilerde gelişim, klorofil, termal görüntü ve mineral madde içeriği incelenmiş ve farklı uygulamaların etkisi istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (p<0.05). Özellikle kontrole kıyasla en iyi gelişim U4' de görülmüştür. Buna göre bitki boyunda %19, bitki yaş ağırlığında %53, bitki kuru ağırlığında %55 oranında önemli artış sağladığı belirlenmiştir. Yine bitkide (Azot (N), Fosfor (P), ve potasyum (K)) element içerikleri incelendiğinde en yüksek değerler U4 uygulamasında görülmüş ve tüm bu parametrelerde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar belirlenmiştir. Böylece sera bitki atıklarından elde edilen kompostun bitki besin maddesi kaynağı olarak kullanılabileceği görülmüştür. Özelikle azotlu gübre dozunun azaltılarak yalnızca yarısı ya da dörtte biri uygulandığında bile bitki gelişiminin ve besin elementi içeriğinin anlamlı düzeyde artırmış olması önemli bir göstergedir. Bu durum, organik katkı maddelerinin dengeli gübreleme stratejilerine entegre edilmesinin üretim açısından etkili bir yaklaşım olabileceğini göstermektedir. Bitki atıklarının değerlendirilmesi ve gübre kullanımının azaltılması nedeniyle çevre kirliliğinin azaltılması ve maliyetin düşürülmesi açısından çevre ve ekonomiye önemli katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
In plant production, post-harvest plant waste is one of the major issues contributing to environmental pollution. To prevent this and make use of agricultural waste, composting all harvest residues from plant production represents an economical and environmentally friendly approach. This study investigated the effects of composting greenhouse plant wastes and using them with different doses of nitrogenous fertilizer on tomato (Lycopersicon esculentum Mill.) plant development. For this purpose, plant wastes obtained after harvest from greenhouses where tomato production was carried out were composted. Five different applications (control (U1); 100% nitrogenous fertilizer, U2; 5% compost + 50% nitrogen, U3; 5% compost + 25% nitrogen, U4; 10% compost + 50% nitrogen, U5; 10% compost + 25% nitrogen) were applied to the relevant pots in tomato plants grown in greenhouse conditions. Plant development, chlorophyll, thermal imaging and mineral content in plants were examined and the effect of different applications was found to be statistically significant (p<0.05). Especially compared to the control, the best development was seen in U4. Accordingly, it was determined that there was a significant increase of 19% in plant height, 53% in plant fresh weight and 55% in plant dry weight. Again, when the element contents (Nitrogen (N), Phosphorus (P), and potassium (K)) in the plant were examined, the highest values were seen in U4 application and statistically significant differences were determined in all these parameters. These results indicate that compost derived from greenhouse plant waste can be effectively used as a nutrient source. The significant improvements in plant growth and nutrient uptake, especially when nitrogen fertilizer was reduced by half or three-quarters, highlight the potential of integrating organic amendments into balanced fertilization strategies. This approach enhances production efficiency and contributes significantly to environmental sustainability and economic savings by reducing waste and fertilizer use.
Benzer Tezler
- Effects of compost and biochar applications on soil properties of a sandy soil and corn plant growth
Biyokömür ve kompost uygulamalarının kumlu bir toprağın özellikleri ile mısır bitkisinin gelişimine etkileri
NOEL MANIRAKIZA
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
ZiraatSelçuk ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEVDET ŞEKER
- Biyoreaktör kompostlama teknolojisi ile üretilen tavuk gübresi kompostlarının mısır topraklarının karbon ve azot mineralizasyonu üzerine etkileri
The effects of chicken manure composts produced by in-vessel composting technology on carbon and nitrogen mineralization of maize soils
ŞAHESTE ELİF ÇOKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ZiraatEge ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN HÜSNÜ KAYIKÇIOĞLU
- Evsel atıklardan elde edilen kompostun mısır ve biberin gelişimi ve besin elementi içeriğine etkisi
Effect of kitchen-orginated waste compost on growth and nutrient concentration of corn and pepper
DERVİŞ AYNACI
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
ZiraatSüleyman Demirel ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM ERDAL
- Farklı Organik Atıklardan Elde Edilen Odun Sirkesinin Bitki ve Toprak Verimliliği Üzerine Etkilerinin Belirlenmesi
Determination of the Effects of Wood Vinegar Obtained from Different Organic Wastes on Plant and Soil Fertility
SELEN BEDER
Doktora
Türkçe
2026
ZiraatAnkara ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OĞUZ CAN TURGAY
- Çeşitli meyve atıklarından kombine ultrason ve mikrodalga ekstraksiyon yöntemiyle pektin üretimi
Pectin production from various fruit waste by combined ultrasound and microwave extraction method
HİLAL DEMİRCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Kimya MühendisliğiYıldız Teknik ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURCAN TUĞRUL