Aşı kararsızlığı ile mücadelede ankara ilindeki çocuk sağlığı ve hastalıkları kliniklerinde görev yapan araştırma görevlilerinin tutumları, iletişim becerileri ve bilgi düzeylerinin araştırılması
Investigation of attitudes, communication skills, and knowledge levels of research fellows working in child health and diseases clinics in Ankara province in the fight against vaccine hesitancy
- Tez No: 957071
- Danışmanlar: PROF. DR. BETÜL ULUKOL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Aşı Kararsızlığı ile Mücadelede Ankara İlindeki Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniklerinde Görev Yapan Araştırma Görevlilerinin Tutumları, İletişim Becerileri ve Bilgi Düzeylerinin Araştırılması Giriş ve Amaç: Aşı kararsızlığı, aşı hizmetleri mevcut olmasına rağmen bireylerin aşıları kabul etmede gecikmesi veya reddetmesi olarak tanımlanır ve küresel bağlamda aşıyla önlenebilir hastalıklara karşı kazanılmış ilerlemeleri tehdit etmektedir. 2019 yılında Dünya Sağlık Örgütü, aşı kararsızlığını "en önemli 10 küresel sağlık tehdidinden biri'' olarak ilan etmiş; her yıl 2–3 milyon ölümün aşılarla önlendiği, ancak küresel aşı kapsamı iyileşirse ilave 1,5 milyon ölümün daha engellenebileceği vurgulanmıştır. Bu çalışmanın amacı, Ankara ilindeki çocuk sağlığı ve hastalıkları kliniklerinde görev yapan araştırma görevlilerinin aşı kararsızlığına yönelik tutumlarını, iletişim becerilerini ve aşılar konusundaki bilgi düzeylerini değerlendirmektir. Elde edilen veriler ışığında kurum içi eğitim ve iletişim stratejilerinin güçlendirilmesine yönelik öneriler geliştirmesi hem sağlık profesyonellerinin hem de hasta ailelerinin aşı güvenini pekiştirerek aşı kararsızlığının azaltılmasına katkı sağlanması hedeflenmektedir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu çalışma çok merkezli bir araştırma olarak 01.06.2024-29.09.2024 tarihleri arasında, Ankara ilinde bulunan ve araştırmanın yapılması için izin veren yedi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde yürütülmüştür. Çalışma evrenini 873 araştırma görevlisi oluşturmaktadır. Evreni oluşturan tüm araştırma görevlilerine araştırmaya davet yazısı ile araştırmada kullanılan soru formu online ortamda gönderilmiştir. Ancak yalnızca 121 (%13,6) araştırma görevlisi Google Forms üzerinden tamamen anonim olacak şekilde uygulanan. sosyodemografik-mesleki özellikleri ve aşılama-aşı karşıtlığı ile ilgili görüş, tutum ve davranışlarını sorgulayan anket formunu doldurmuştur. Analizler SPSS (Statistical Package for Social Sciences; SPSS Inc., Chicago, IL) 22 paket programında değerlendirilmiştir. Analizlerde istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 28,7±2,9 olan 121 araştırma görevlisi katılmıştır. Katılımcıların %17,4'ü birinci yılında, %33,9'u ikinci yılında, %21,5'i üçüncü yılında ve %27,3'ü dört ve üzeri yılında araştırma görevlisi olarak çalışmaktadır. Katılımcıların %54,5'i eğitim hayatları boyunca aşı/bağışıklama ile ilgili seminer, konferans veya eğitime katıldıklarını belirtmiştir. Eğitim sırasında aşı kararsızlığı konusunda eğitim aldığını belirtenlerin oranı %37,2 şeklindedir. Araştırma görevlilerinin %80,2'si aşı reddi veya aşı kararsızlığı durumu ile karşı karşıya kalmıştır. Katılımcıların %10,7'si aşı reddi veya aşı kararsızlığı vakası ile karşılaşması durumunda görüşüne saygı duyup üstelemeyeceğini ve %5,8'i ise fikrinin olmadığını belirtmiştir. Katılımcıların %71,1'i aşılama konusunda olumsuz duyum aldığını belirtmiştir. Olumsuz duyum kaynağı olarak %62,8 ile internet/sosyal medya ilk sırada yer almıştır. Katılımcıların %81,8'i aşılarla ilgili basın, yayın, medya ve sosyal medyadaki olumsuz söylemleri aşı reddi/kararsızlığının temel nedeni olarak belirtmiştir. Araştırma görevlilerinin aşıların içerikleri ve olası istenmeyen etkileri konusunda bilgi puanları ortalama 12,88±3,06'dır. Araştırma görevlilerinin aşı tereddüdü karşısında tutum puan ortalaması 6,17±1,63 olarak bulunmuştur. Aşılama konusunda olumsuz duyum almış olanların bilgi puanı almamış olanların bilgi puanından anlamlı şekilde düşük bulunmuştur (p=0,027). Aşılama konusunda olumsuz duyum almış olanların tutum puanı almamış olanların tutum puanından anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0,001).Bilgi ve tutum puanları arasındaki ilişkide pozitif yönde korelasyon görülmüştür (r=0,352). Bu ilişki istatiksel olarak anlamlıdır(p<0,001). Araştırma görevlilerin aşı/bağışıklama konusundaki bilgi düzeyi yükseldikçe, bu konuda sergiledikleri tutum da belirgin biçimde olumlu yönde artmaktadır. Sonuç: Küresel sağlığı tehdit eden önemli bir konuda yapılan çalışmaya katılımın çok düşük olması araştırmanın en çok göze çarpan bulgusudur. Bağışıklamanın başarılı bir şekilde devam etmesi birçok faktöre bağlıdır ve bunlardan birisi de sağlık çalışanlarının özellikle de çocukluk çağı bağışıklama hizmetinden sorumlu olan çocuk hekimlerinin tutum, davranış ve bilgi düzeyleri bu durumu doğrudan etkileyen faktörlerdendir. Araştırma görevlilerinin %16,7'si aşı reddi veya aşı kararsızlığı vakası ile karşılaşması durumunda ikna etme çabası içerisine girmeyeceğini belirterek aslında önemli birkaç sorunu daha gün yüzüne çıkarmıştır. Genel olarak katılımcıların bilgi düzeyi yüksek olarak bulunmuştur fakat aşı kararsızlığı ile mücadele etmek için sadece iyi bir bilgi düzeyinin yanında yeterli iletişim becerisi, buna özgün davranış modellerini geliştirmek gerektirmektedir. Katılımcıların önemli bir kısmı (%54,5) bu konuda kendilerini yeterli görmemektedir. Ayrıca aşı konusunda kararsız bireyi ikna edebilmek için motivasyonlarının düşük olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar göz önüne alınarak müdahale çalışmalarının yapılmasına ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Investigation of Attitudes, Communication Skills, and Knowledge Levels of Research Fellows Working in Child Health and Diseases Clinics in Ankara Province in the Fight Against Vaccine Hesitancy Objective: Vaccine hesitancy defined as the delay in acceptance or refusal of vaccines despite the availability of vaccination services threatens the progress achieved against vaccine preventable diseases worldwide. In 2019, the World Health Organization declared vaccine hesitancy one of the“top 10 global health threats,”emphasizing that although 2–3 million deaths are prevented by vaccination each year, improving global vaccine coverage could avert an additional 1.5 million deaths. The objective of this study was to evaluate the attitudes, communication skills, and knowledge levels regarding vaccine hesitancy among research fellows working in child health and disease clinics in Ankara Province. In light of the data obtained, we aim to develop recommendations to strengthen in institution training and communication strategies so as to reinforce vaccine confidence among both healthcare professionals and patient families, thereby contributing to the reduction of vaccine hesitancy. Materials and Methods: This descriptive, multicenter study was carried out between June 1, 2024 and September 29, 2024 at seven training and research hospitals in Ankara that granted permission. The study universe comprised all 873 pediatric research fellows; all were invited via an online letter along with the questionnaire link. However, only 121 fellows (13.6 %) completed the fully anonymous Google Forms survey, which assessed sociodemographic and professional characteristics as well as views, attitudes, and behaviors related to vaccination and vaccine opposition. Statistical analyses were performed using SPSS 22 (SPSS Inc., Chicago, IL), with statistical significance set at p < 0.05. Results: The mean age of the 121 participants was 28.7 ± 2.9 years. Of these, 17.4 % were in their first year of fellowship, 33.9 % in their second year, 21.5 % in their third year, and 27.3 % in their fourth year or beyond. A total of 54.5 % reported having attended seminars, conferences, or training on vaccination/immunization during their education, and 37.2 % specifically received training on vaccine hesitancy. Eighty point two percent had encountered vaccine refusal or hesitancy in practice. If faced with such a case, 10.7 % said they would respect the individual's decision without further persuasion, and 5.8 % were undecided. Negative information about vaccination was reported by 71.1 %, with internet/social media as the primary source (62.8 %). Moreover, 81.8 % identified negative media and social media discourse as a fundamental cause of vaccine refusal/hesitancy. The mean knowledge score regarding vaccine contents and potential adverse effects was 12.88 ± 3.06, and the mean attitude score toward addressing vaccine hesitancy was 6.17 ± 1.63. Those exposed to negative information had significantly lower knowledge scores than those unexposed (p = 0.027) and significantly higher attitude scores (p < 0.001). A positive correlation was observed between knowledge and attitude scores (r = 0.352; p < 0.001), indicating that as research fellows' knowledge increased, their attitudes toward vaccination became more positive. Conclusion: The extremely low participation rate in a study on a critical global health threat was the most striking finding. Successful continuation of immunization depends on multiple factors, one of which is the attitudes, behaviors, and knowledge levels of healthcare workers—particularly pediatricians responsible for childhood immunization services. Notably, 16.7 % of fellows indicated they would not attempt to persuade in cases of vaccine refusal or hesitancy, revealing additional concerns. Although overall knowledge levels were high, combating vaccine hesitancy requires not only sound knowledge but also adequate communication skills and the development of specific behavioral models—areas in which a substantial portion of participants (54.5 %) felt insufficient. Furthermore, motivation to persuade hesitant individuals was low. These results underscore the need for targeted intervention programs.
Benzer Tezler
- Aile Sağlığı Merkezine başvuran hastalarda COVID-19 aşı kararsızlığı değerlendirilmesi
Evaluation of COVID-19 vaccine hesi̇tancy in patients admitting to the Family Health Center
YAĞMUR CANOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERRİN TELATAR
- İstanbul'un iki ilçesindeki belediyeye bağlı çocuk yuvası velilerinin aşı kararsızlığının değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
ÖZDEN AKSU SAYMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇAĞATAY NUHOĞLU
- Türkiye'de aşı kararsızlığının nedenlerinin araştırılması
Investigathe tion of causes of vaccine hesitancy in Turkey
SAMED CİHAD ÇELİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMEL GÜR
- COVID-19 pandemisinde COVID-19 aşı tereddüdü nedenlerinin incelenmesi
Investigation of the reasons for COVID-19 vaccine hesitancy in the COVID-19 pandemic
İMRAN ŞAHİN DÜZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YELTEKİN DEMİREL
- Türkiye'de toplumun beklenen COVID 19 aşısına yönelik tutumu
Attitude of public towards COVID-19 vaccine in Turkey
GÖZDE TOSUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Halk SağlığıKaradeniz Teknik ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZIM ERCÜMENT BEYHUN