Seçilmiş sıcak-jüpiter türü ötegezegenlerin yörünge dönemlerinin kısalmasının araştırılması
Investigation of orbital decay in selected hot jupiters
- Tez No: 956570
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZGÜR BAŞTÜRK, PROF. DR. ADRİAN BARKER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Astronomi ve Uzay Bilimleri, Astronomy and Space Sciences
- Anahtar Kelimeler: Ötegezegen, Exoplanets
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Astronomi ve Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, dört adet sıcak Jüpiter sistemi --HATS-18, Kepler-1658, WASP-4 ve WASP-12-- için gelgit etkileşmeleri dolayısıyla yörünge küçülmesi, geçiş zamanlaması değişimleri (TTV) analizi ve gelgit enerji yayılım modelleri kullanılarak araştırılmıştır. WASP-4b, HATS-18b ve WASP-12b ötegezegenleri için geçiş ortası zamanları, hem tarafımızca gerçekleştirilen gözlemlerden hem de çeşitli literatür kaynaklarından elde edilmiştir. Bu kapsamda HATS-18b ve WASP-12biçin 2, WASP-4b için ise 34 yeni fotometrik gözlem elde edilmiştir. Kepler-1658b'nin analizi ise yalnızca arşiv verileri kullanılarak yapılmıştır. Kepler-1658b ve HATS-18b ötegezegenlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir yörünge küçülmesi tespit edilmemiştir. Buna karşılık, WASP-4b ve WASP-12b için yörünge küçülmesine dair güçlü kanıtlar elde edilmiştir. WASP-4b için yörünge dönemi değişim oranı dPyör/dt = −5.70 ± 0.22 ms/yıl, WASP-12b için ise dPyör/dt = −29.3 ± 0.4 ms/yıl olarak ölçülmüştür. Buna karşılık gelen yıldızın indirgenmiş gelgit kalite faktörleri sırasıyla Q′ ∗ = (7.9±0.2)×10^4 ve Q′ ∗ = (1.7±0.4)×10^5 olarak hesaplanmış, bu da her iki sistemde de etkin şekilde gerçekleşen gelgit etkileşmesine işaret etmektedir. Bulguların yorumlanabilmesi amacıyla, MESA kodu ile yıldız evrim modelleri oluşturulmuştur. Elde edilen sonuçlar, atalet dalgaları (IW) ve içsel kütleçekim dalgaları yoluyla gerçekleşen yayılımın Kepler-1658b'de gözlenen kuadratik eğilimi açıklayabileceğini göstermektedir. Ayrıca, içsel kütleçekim dalgaları WASP-4b ve WASP-12b sistemlerinde gözlenen yörünge küçülmesi oranları ile uyumludur. Bu sebeple bu tür dalgaların sıcak Jüpiterlerin yörünge evriminde önemli bir rol oynayabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
In this study, the orbital decay potential of four hot Jupiter systems --HATS-18, Kepler 1658, WASP-4, and WASP-12-- was investigated using transit timing variation (TTV) analysis and tidal dissipation models. For WASP-4b, HATS-18b, and WASP-12b, transit mid-times were compiled from both our own observations and various literature sources, resulting in 2 new observations for HATS-18b, 2 for WASP-12b, and 34 for WASP-4b. The analysis of Kepler-1658b was performed solely using archival data. No statistically significant orbital decay was detected for Kepler-1658b and HATS-18b, as the data do not favor models with non-zero period derivatives. In contrast, clear evidence of orbital decay was found for WASP-4b and WASP-12b. The rate of orbital period change was measured as dP/dt = −5.70 ± 0.22 ms/year for WASP-4b and dP/dt = −29.3 ± 0.4 ms/year for WASP-12b. The corresponding stellar tidal quality factors were estimated to be Q′ ∗ = (7.9 ±0.2) ×10^4 and Q′ ∗ = (1.7±0.4)×10^5, respectively, indicating efficient tidal dissipation in both systems. To interpret these findings, stellar evolution models were computed using MESA. The results suggest that dissipation via inertial waves and internal gravity waves can explain the median quadratic trend in Kepler-1658b. Furthermore, the consistency between internal gravity wave dissipation models and the observed period decay in WASP-4b and WASP-12b suggests that internal wave-driven tidal dissipation plays a significant role in the orbital evolution of close-in giant planets.
Benzer Tezler
- Çoklu amaçların çözümlemesinde amaç programlaması ile genelleştirilmiş ters yaklaşımı ve yem sanayiinde bir uygulama
Goal programming and generalieed inverse approaches in the multi-objective analysis and application in feed industry
HASAN BAL
- Dokuma kumaşlarda örgü tipinin ham kumaşın boyutları ve geometrik özellikleri üzerindeki etkilerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
EMEL ÖNDER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNGÖR BAŞER
- Peptik ülserli hastaların ve kontrol grubunun resim çizme testlerinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
GÜLSEN ERBEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
GastroenterolojiUludağ ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUNA TANELİ
- Pamuk ipliklerinde istatiksel bir hata analiz yönteminin geliştirilmesi üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
AYŞE KARAKOR
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNGÖR BAŞER