Erişkin popülasyonda dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu belirtileri ile bağımlılıklar arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between attention deficit hyperactivity disorder symptoms and addictions in the adult population
- Tez No: 956459
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İSMAİL ARSLAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, internet bağımlılığı, akıllı telefon bağımlılığı, nikotin bağımlılığı, aile hekimliği, Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu, Attention deficit hyperactivity disorder, internet addiction, smartphone addiction, nicotine addiction, family medicine, Attention deficit disorder with hyperactivity, Internet addiction
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), yaşam boyu sürebilen, dürtüsellik, dikkat eksikliği ve hiperaktivite semptomları ile karakterize edilen bir nörogelişimsel bozukluktur. Literatürde, DEHB'nin hem kimyasal bağımlılıklar hem de davranışsal bağımlılıklar açısından yüksek risk taşıdığına dair kanıtlar giderek artmaktadır. Bu çalışmanın amacı, birinci basamak sağlık hizmetlerine başvuran 18-45 yaş aralığındaki bireylerde DEHB belirtileri ile internet bağımlılığı, akıllı telefon bağımlılığı ve sigara bağımlılığı düzeyleri arasındaki ilişkileri değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel ve analitik araştırma, Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniklerine başvuran 18-45 yaş aralığındaki bireyler üzerinde yürütülmüştür. Çalışma kapsamında sosyodemografik veri formunun yanı sıra dört farklı ölçek uygulanmıştır: Wender Utah Derecelendirme Ölçeği (WUDÖ) ile DEHB belirtileri, Young İnternet Bağımlılığı Ölçeği Kısa Formu (YİBÖ-KF) ile internet bağımlılığı, Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği Kısa Formu (ATBÖ-KF) ile akıllı telefon bağımlılığı ve Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) ile nikotin bağımlılığı değerlendirilmiştir. Veriler IBM SPSS Statistics version 30 programı ile analiz edilmiş, p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Toplam 347 katılımcının verileri analiz edildi. Katılımcıların %43'ü erkek, %57'si kadındır. Ortalama yaş 33,48 olarak bulundu. Analizler sonucunda, WUDÖ puanları ile hem YİBÖ-KF hem de ATBÖ-KF puanları arasında anlamlı ve pozitif yönde korelasyon saptandı (p<0,01). FNBT puanları ile WUDÖ puanları arasında anlamlı ilişki bulunmadı (p<0.306). Ayrıca DEHB puanları yüksek olan bireylerde dijital bağımlılık skorlarının da yüksek olduğu saptandı. Sonuç: Çalışmamızın bulguları, DEHB'nin hem davranışsal hem de kimyasal bağımlılıklar açısından önemli bir risk faktörü olduğunu desteklemektedir. Bu durum, birinci basamak sağlık hizmetlerinde DEHB belirtilerinin erken dönemde taranmasını ve gerektiğinde psikiyatriye yönlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Özellikle dijital bağımlılıkların yaygınlaştığı günümüzde, DEHB'li bireylerin bu alanlarda daha savunmasız olabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Bulgular, DEHB ile bağımlılık ilişkisini daha derinlemesine inceleyen uzunlamasına çalışmalara ihtiyaç olduğunu da ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) is a neurodevelopmental disorder characterized by inattention, hyperactivity, and impulsivity, often persisting into adulthood. Recent literature highlights ADHD as a significant risk factor for both substance use disorders and behavioral addictions. This study aims to examine the associations between ADHD symptoms and levels of internet, smartphone, and nicotine addiction in adults aged 18–45 presenting to primary care outpatient clinics. Materials and Methods: This cross-sectional and analytical study was conducted at the Family Medicine Clinics of Ankara Training and Research Hospital. Participants completed a sociodemographic data form and four standardized instruments: the Wender Utah Rating Scale (WURS) for ADHD symptoms, the Young Internet Addiction Test–Short Form (YIAT-SF) for internet addiction, the Smartphone Addiction Scale–Short Form (SAS-SF), and the Fagerström Test for Nicotine Dependence (FTND). Statistical analysis was performed using IBM SPSS Statistics version 30 and a p<0.05 was considered statistically significant. Results: Data from 347 participants were analyzed. Of these, 43% were male and 57% were female, with a mean age of 33,48 years. A statistically significant positive correlation was found between WURS scores and both YIAT-SF and SAS-SF scores (p<0.01). No significant relationship was found between FTND scores and WURS scores (p<0.306). Participants with higher ADHD scores exhibited higher behavioral and substance addiction scores. Conclusion: The findings suggest that ADHD is a critical vulnerability factor for both behavioral and chemical addictions. This underscores the necessity of routine screening for ADHD symptoms in primary care settings, followed by appropriate psychiatric referral. Considering the increasing prevalence of digital addictions, individuals with ADHD may be particularly susceptible to excessive technology use. Further longitudinal studies are warranted to explore the causal relationships between ADHD and addictive behaviors.
Benzer Tezler
- Kumar oynama bozukluğu tanısı olan hastalarda dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) sıklığı ve DEHB eş tanısının kumar oynama nedenleri ve kumar oynama davranışı üzerine etkisi
The frequency of attention deficit and hyperactivitiy disorder (ADHD) in patients diagnosed with gaming disorder and the effect of adhd co-diagnose on causes of gambling and gambling behavior
ELİF KOYU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERİH ALTINTAŞ
- Sigara bağımlılığı olan hastalarda, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu belirtileri ile sigara bağımlılığı şiddeti arasındaki ilişki
Başlık çevirisi yok
HATİCE DAMLA AYDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERYA AKBIYIK
- Bir tıp fakültesindeki öğrencilerin sigara içme durumu ile erişkin tip dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between smoking status and adult attention deficit hyperactivity disorder among medical students
HÜSEYİN KANGIRAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiNecmettin Erbakan ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE KÜÇÜKCERAN
PROF. DR. NAZAN KARAOĞLU
- Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi hastane personelinin sosyal medya bağımlılığı ile dikkat eksikliği ve hiperaktivite belirtileri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Social media addiction; risk factors and relationhips with adult attention-deficit hyperactivity symptoms
ÖZLEM ASLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiKocaeli ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR
DOÇ. DR. CEM CERİT
- Erişkin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu semptomlarının genotip varyasyonlarıyla ilişkisinin incelenmesi
A research on relationship between adult attention deficit hyperactivity disorder symptoms and genotypic variations
TÜRKÜ ÇOBANOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PsikiyatriAnkara ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİSE ÖZGÜVEN