Ön ergenlerde kariyer arzusu geliştirme programının etkililiğinin incelenmesi
Investigation into the effectiveness of a career calling development program in pre-adolescents
- Tez No: 956385
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET ENGİN DENİZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, ön ergenlik evresindeki bireylerin kariyer arzusu düzeylerini geliştirmeyi hedefleyen bir psiko-eğitim programı hazırlamak, uygulamak ve bu programın etkililiğini deneysel yöntemlerle incelemektir. Bu doğrultuda araştırma iki aşamada gerçekleştirilmiştir. İlk olarak ön ergenlik evresindeki bireylerin kariyer arzusu düzeylerini değerlendirebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olan“Ön Ergenlerde Kariyer Arzusu Ölçeği”geliştirilmiştir ardından ise hazırlanan“Ön Ergenlerde Kariyer Arzusunu Arttırma ve Destekleme Psiko-Eğitim Programı”nın etkililiği ölçülmüştür. Araştırma, ön test-son test ve izleme testlerini içeren yarı deneysel desenle yürütülmüş; İstanbul'da devlete bağlı ortaokullarda öğrenim gören 7. sınıf öğrencilerinden oluşan deney ve kontrol grupları ile gerçekleştirilmiştir. Deney ve kontrol gruplarının her birine 15'er öğrenci atanmıştır. Deney grubuna atanan öğrencilerin 7'si kız, 8'i erkek; kontrol grubuna atanan öğrencilerin ise 6'sı kız 9'u erkektir. Veri toplama sürecinde; bu çalışma kapsamında geliştirilen Kariyer Arzusu Ölçeği ile Ders Çalışmaya Motive Olma Ölçeği ve Çocuklar İçin Kariyer Gelişimi Ölçeği'nden yararlanılmıştır. 10 oturumdan oluşan programda, öğrencilerin kariyer arzusu, motivasyon ve kariyer gelişimlerine yönelik farkındalıklarının artırılması hedeflenmiştir. Uygulanan program sonucunda elde edilen bulgular, deney grubunda yer alan öğrencilerin kariyer arzusu, motivasyon ve kariyer gelişimi düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı ve kalıcı artışlar yaşandığını göstermiştir. Ayrıca, motivasyonsuzluk düzeylerinde anlamlı bir azalma görülmüştür. Bu bulgular, kariyer arzusu temelli yapılandırılmış psiko-eğitim programının, öğrencilerin yalnızca mesleki yönelimlerine değil; aynı zamanda akademik motivasyonlarına, davranışsal katılımlarına, sosyal destek algılarına ve kariyer gelişim süreçlerine de çok boyutlu katkı sunduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma Türkiye bağlamında ön ergenlik evresinde kariyer gelişimini desteklemeye yönelik geliştirilen psiko-eğitim programlarının uygulanabilirliğini ve etkililiğini ortaya koyarak literatüre özgün bir katkı sağlamaktadır. Geliştirilen ölçek ve uygulanan müdahale modeli, eğitim sistemine entegre edilebilecek yapısal çözümler açısından da önemli bir örnek teşkil etmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to design, implement, and experimentally evaluate the effectiveness of a psychoeducational program intended to enhance the level of career calling among individuals in early adolescence. The research was conducted in two phases. In the first phase, a valid and reliable measurement tool, the“Career Calling Scale for Early Adolescents,”was developed to assess the level of career calling in this age group. In the second phase, the effectiveness of the“Psychoeducational Program for Enhancing and Supporting Career Calling in Early Adolescents,”which was developed based on the scale, was evaluated. The study was conducted using a quasi-experimental design involving pre-test, post-test, and follow-up assessments. The research was carried out with experimental and control groups composed of 7th-grade students enrolled in public middle schools in Istanbul. Each group consisted of 15 students. In the experimental group, there were 7 girls and 8 boys, while the control group included 6 girls and 9 boys. During the data collection process, the Career Calling Scale (developed within the scope of this study), the Study Motivation Scale, and the Career Development Scale for Children were utilized. The psychoeducational program consisted of 10 sessions and aimed to enhance students' awareness regarding career calling, motivation, and career development. The findings obtained from the implementation of the program revealed that students in the experimental group experienced statistically significant and sustained increases in their levels of career calling, motivation, and career development. In addition, a significant decrease was observed in their levels of amotivation. These results indicate that the career calling-based structured psychoeducational program contributed multidimensionally-not only to students' vocational orientation but also to their academic motivation, behavioral engagement, perceived social support, and overall career development processes. In conclusion, this study provides an original contribution to the literature by demonstrating the applicability and effectiveness of a psychoeducational program designed to support career development during early adolescence within the context of Turkiye. Both the developed scale and the implemented intervention model serve as significant examples of structural solutions that can be integrated into the educational system.
Benzer Tezler
- Ön ergenlerde kariyer gelişiminin yordayıcısı olarak olumlu-olumsuz mükemmeliyetçilik ve karar verme stilleri
Positive-negative perfectionism and decision making styles as a predictors of career development in pre-adolescents
SEMRA KELEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OĞUZHAN KIRDÖK
- Özel yetenekli ergenlerde kariyer kararsızlığına ilişkin bir model testi ve kariyer kararsızlığı psikoeğitim programının etkisinin incelenmesi
A model test on career indecision in gifted adolescents and investigation of the effect of career indecision psychoeducation program
OSMAN GÖNÜLTAŞ
Doktora
Türkçe
2023
PsikolojiBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ALİ ÇAKIR
- Dinamik yönelimli kısa-yoğun-acil psikoterapinin risk grubundaki ergenler üzerindeki etkisinin pozitif psikoloji bağlamında incelenmesi
Investigation of the effect of dynamic-oriented brief emergency psychotherapy on adolescents at risk in the context of positive psychology
OĞUZHAN YILDIRIM
Doktora
Türkçe
2023
PsikolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE KUMCAĞIZ
- Ergenlerde kariyer kararı verme güçlüğü: Ailesel mükemmeliyetçilik, belirsizliğe tahammülsüzlük ve akılcı olmayan mesleki inançların rolü
Career decision-making diffuculties in adolescents: The role of familial perfectionism, intolerance of uncertainty and irrational professional beliefs
AHMET EMİN ARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA EŞKİSU
- Ergenlerde kariyer ve yetenek gelişimi özyeterliğinin, üstbilişsel farkındalık, yaşam doyumu ve algılanan arkadaş sosyal desteği ile ilişkisi
The relationship between career and talent development self-efficacy with metacognitive awareness, life satisfaction and perceived friend social support
MEHMET EMİN TURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
PsikolojiSakarya ÜniversitesiEğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA İSKENDER