Geri Dön

Üstün yetenekli öğrencilerin özel yetenek alanlarının belirlenmesi: Bilim ve sanat merkezi örneği

Determination of special talent areas of gifted students: The case of science and art center

  1. Tez No: 955934
  2. Yazar: ŞABAN GÜRDAL
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. FETHULLAH GÖÇER
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Yönetim Bilişim Sistemleri, Eğitim ve Öğretim, Computer Engineering and Computer Science and Control, Management Information Systems, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Analitik hiyerarşi süreci, Bilim ve sanat merkezleri, Bulanık küme teorisi, Sezgisel bulanık mantık, Çok kriterli karar verme, Özel yetenekliler eğitimi, Analytical hierarchy process, Science and arts centers, Fuzzy Set Theory, Intuitive fuzzy logic, Multi criteria decision making, Gifted education
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez çalışmasında, Bilim ve Sanat Merkezleri'nde (BİLSEM) öğrenim gören üstün yetenekli öğrencilerin özel yetenek alanları, Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) ve Alternatiflerin Ölçülmesi ve Uzlaşma Çözümüne Göre Sıralanması (MARCOS) teknikleri ile, Aralık Değerli Fermatlı Bulanık (ADFB) sayılar kullanılarak belirlenmiştir. Araştırma, Kahramanmaraş ilinde yer alan bir BİLSEM'de, Özel Yeteneklerin Geliştirilmesi (ÖYG) programına geçen öğrencilerin yetenek alanlarının tespitine yönelik bir vaka çalışmasını kapsamaktadır. Literatür taraması doğrultusunda dört ana kriter ve bu kriterlere bağlı 14 alt kriter belirlenmiştir. Kurum öğretmenlerinin değerlendirmeleri esas alınarak, bu kriterler ADFB-AHS yöntemiyle ağırlıklandırılmış ve ardından öğrencilerin yetenek alanlarının nesnel biçimde analiz edilebilmesi için ADFB-MARCOS yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda, öğrencilerin hangi özel yetenek alanlarına daha yatkın oldukları sayısal verilerle ortaya konmuş ve bu bulgular doğrultusunda uygun yerleştirme için öneriler sunulmuştur. Ayrıca geliştirilen entegre yöntemin geçerlilik ve güvenilirliğini değerlendirmek amacıyla duyarlılık analizi yapılmıştır. Gerçekleştirilen vaka çalışması, rehberlik sürecindeki karar vericilere sistematik bir yaklaşım sunarak daha etkili ve bilimsel yönlendirmelerin yapılmasına imkân sağladığını ortaya koymuştur. Çalışmanın özgün yönü, ÖYG programına geçen öğrencilerin tüm yetenek alanları kapsamında ÇKKV yöntemleri ile değerlendirilmesini içeren ilk araştırma olmasıdır. Ayrıca çalışma, yalnızca BİLSEM'lerde değil, benzer değerlendirme süreçlerine ihtiyaç duyan diğer kurumlara da rehberlik edebilecek niteliktedir.

Özet (Çeviri)

In this thesis study, the special talent areas of gifted students enrolled in Science and Art Centers (BİLSEM) were identified using Multi-Criteria Decision-Making (MCDM) methods, specifically the Analytic Hierarchy Process (AHP) and the Measurement of Alternatives and Ranking according to Compromise Solution (MARCOS) techniques, in conjunction with Interval-Valued Fermatean Fuzzy (IVFF) numbers. The research includes a case study conducted at a BİLSEM located in Kahramanmaraş, focusing on identifying the talent areas of students who have advanced to the Special Talent Development (STD) program. Based on a literature review, four main criteria and 14 sub-criteria were determined. These criteria were weighted using the IVFF-AHP method, taking into account the evaluations of the institution's teachers. Subsequently, the IVFF-MARCOS method was employed to objectively analyze the students' talent areas. As a result of the study, students' predispositions toward specific talent areas were determined based on numerical data, and recommendations for appropriate placement were provided accordingly. Additionally, a sensitivity analysis was conducted to assess the validity and reliability of the developed integrated method. The findings of the case study demonstrated that the proposed approach offers decision-makers in the guidance process a systematic method, enabling more effective and scientifically grounded recommendations. The originality of the study lies in being the first research to evaluate students transitioning to the STD program across all talent areas using MCDM methods. Furthermore, the methodology has the potential to serve as a guide not only for BİLSEMs but also for other institutions facing similar evaluation challenges.

Benzer Tezler

  1. Özel yetenekli öğrencilerin okuma alışkanlığına yönelik tutumları ile yazma eğilimleri

    Attitudes towards reading habits and writing tendencies of gifted and talented students

    DİLEK ÜNAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Eğitim ve ÖğretimSakarya Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU GÜR ERDOĞAN

  2. Sınıf öğretmenlerinin üstün yetenekli öğrenciler ve özellikleri hakkında bilgi düzeylerini artırmaya yönelik bir eğitim programının etkililiği

    The effectiveness of training programme for elemantary teachers in order to enhance knowledge level about talented students and characteristics of talented students

    FEYZULLAH ŞAHİN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Eğitim ve ÖğretimAnkara Üniversitesi

    Özel Eğitim Bölümü

    PROF. DR. TEVHİDE KARGIN

  3. Üstün/özel yetenekli öğrencilerin geometri düzeylerinin bazı değişkenler açısından belirlenmesi

    Determination on gifted/special talented students' geometry levels in terms of some variables

    TUĞÇE MERVE SAĞIR GÜRLEVİK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül Üniversitesi

    Özel Eğitim Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. BURAK KARABEY

  4. Özel yetenekli öğrenciler ve akranlarının görsel okuryazarlık düzeyleri ve fen dersindeki görselliğe ilişkin görüşleri

    The level of visual literacy of gifted students and their peers and their views about visuality in science class

    AZER YURTKULU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Eğitim ve ÖğretimSakarya Üniversitesi

    Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FATİME BALKAN KIYICI

  5. STEAM etkinliklerinin üstün/özel yetenekli öğrencilerin bilimsel süreç becerileri, sanatsal görme biçimleri ve bilimsel yaratıcılıklarına etkisi

    The effect of STEAM activities on the scientific process skills, artistic way of knowing and scientific creativity of gifted/talented students

    SILA BALIM

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül Üniversitesi

    Özel Eğitim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KEMAL YÜRÜMEZOĞLU