Geri Dön

Üniversite öğrencilerinde sigara bağımlılığı, erken dönem uyumsuz şemalar ve kendilik algısı arasındaki ilişkinin araştırılması

Investigation of the relationship between smoking addiction, early maladaptive schemas and self-perception in university students

PDF İndir

  1. Tez No: 955586
  2. Yazar: VEYSEL KARABULUT
  3. Danışmanlar: PROF. DR. NURHAN FISTIKCI
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Sigara içme, Üniversite öğrencileri, Şema terapi modeli, Smoking, University students, Schema therapy model
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Gelişim Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Bağımlılık Psikolojisi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırma, üniversite öğrencilerinde sigara bağımlılığı ile erken dönem uyumsuz şemalar ve kendilik algısı arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır. İlişkisel tarama modeli temelinde yürütülen çalışmada, 273 üniversite öğrencisinden elde edilen veriler analiz edilmiştir. Veri toplama araçları olarak Fagerström Nikotin Bağımlılığı Testi, Young Şema Ölçeği–Kısa Form 3 (YSÖ-KF3) ve Rosenberg Kendilik Saygısı Ölçeği (RKSÖ) kullanılmıştır. Elde edilen veriler korelasyon analizi, tek yönlü ANOVA ve Hayes'in PROCESS Model 4 yaklaşımıyla değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, sigara bağımlılığı ile bazı erken dönem uyumsuz şemalar arasında (örneğin terk edilme, kusurluluk, bağımlılık ve kendini feda etme) pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunduğunu; özsaygı düzeyi ile sigara bağımlılığı arasında ise negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, bazı şemaların sigara bağımlılığı ile kendilik algısı arasındaki ilişkide kısmi ya da tam aracı rol oynadığı belirlenmiştir. Cinsiyet değişkeni açısından, erkek katılımcıların sigara bağımlılığı düzeylerinin kadınlara kıyasla anlamlı biçimde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Onay arama şeması ise sigara bağımlılığıyla doğrudan ilişkili olmamakla birlikte, düşük gelir düzeyine sahip bireylerde daha yaygın gözlemlenmiş ve bu durum söz konusu şemanın sosyoekonomik stres faktörleriyle bağlantılı olabileceğini düşündürmüştür. Araştırmanın sonuçları, sigara bağımlılığının yalnızca biyolojik ve çevresel değil, aynı zamanda bireyin geçmiş yaşantıları, şema yapılanması ve benlik algısıyla da ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, üniversite öğrencilerine yönelik psikoeğitsel ve terapötik müdahalelerde erken dönem şemaların ve kendilik algısının dikkate alınmasının önemine işaret etmektedir.

Özet (Çeviri)

This study aims to examine the relationships between smoking addiction, early maladaptive schemas (EMS), and self-perception among university students. Conducted within the framework of a relational survey model, data were collected from 273 university students. The instruments used included the Fagerström Test for Nicotine Dependence, the Young Schema Questionnaire – Short Form 3 (YSQ-SF3), and the Rosenberg Self-Esteem Scale (RSES). The data were analyzed using correlation analysis, one-way ANOVA, and Hayes' PROCESS Macro (Model 4) for mediation analysis. The findings revealed significant positive relationships between smoking addiction and certain early maladaptive schemas—such as abandonment, defectiveness, dependence, and self-sacrifice—and a significant negative relationship between smoking addiction and self-esteem. Additionally, several schemas were found to have partial or full mediating effects in the relationship between smoking addiction and self-perception. Male participants showed significantly higher levels of smoking addiction compared to females. Although the approval-seeking schema did not correlate directly with smoking addiction, it was more prevalent among individuals with lower income levels, suggesting a potential link with socioeconomic stress. These results indicate that smoking addiction is not solely related to biological or environmental factors, but also to early life experiences, schema structures, and self-concept. The findings highlight the importance of addressing schema patterns and enhancing self-perception in psychological interventions and psychoeducational programs targeting university students.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    427596

    Madde kullanımı ile bağlanma stilleri ve erken dönem uyumsuz şemalar arasındaki ilişki

    The relationship between substance use, early maladaptive schemas and attachment styles

    YASEMİN ARSLAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    PsikolojiÜsküdar Üniversitesi

    Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN ÜNÜBOL

  2. Tez No

    632197

    Üniversite öğrencilerinde sigara kullanan ve kullanmayanların erken dönem uyum bozucu şemalar ve ebeveynlik biçimleri açısından karşılaştırılması

    Comparison of smoking and non-use of university students in terms of early compliance hardware diagrams and parental formats

    OĞUZ ÖZTÜRK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    PsikolojiDoğuş Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÜLKER MERAL ÇULHA

    DOÇ. DR. MUHAMMED AYAZ

  3. Tez No

    833706

    Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi dönem 1, 2 ve 3 öğrencilerinde internet bağımlılık düzeyinin uyku bozukluğu ile ilişkisi ve etkileyen faktörler

    The relationship between internet addiction level and sleep disorder and affecting factors in Sivas Cumhuriyet University Faculty of Medicine term 1, 2 and 3 students

    TUNAHAN UYGUN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Halk SağlığıSivas Cumhuriyet Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NAİM NUR

  4. Tez No

    448989

    Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinin sigara kullanım düzeyleri ve sigara bıraktırma tedavisi ile ilgili bilgi, tutum ve davranışları

    Smoking levels of Ondokuz Mayis University Medicine Faculty students and their knowledge, attitude and behaviours about smoking cessation treatment

    HİLAL YILMAZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Aile HekimliğiOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BEKTAŞ MURAT YALÇIN

  5. Tez No

    1013530

    Tıp fakültesi öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı ile narsisistik kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Investigation of the relationship between social media addiction and narcissistic personality traits among medical faculty students

    KUTLU KAĞAN DALKILIÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    PsikiyatriKarabük Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İSMAİL AK

Geri Dön