Osmanlı'nın son döneminde İlmü'n-Nefs'ten psikolojiye geçiş
The transition from Ilm al-Nafs to psychology in the late Ottoman period
- Tez No: 954725
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖMER ALİ YILDIRIM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Felsefesi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada psikolojinin felsefeden ayrılarak bağımsız bir bilim olduğu dönemde Osmanlı aydınlarının eserlerinde konu, problem, yöntem, kavram ve kaynaklar bakımından nasıl bir değişimin meydana geldiği incelenmektedir. İlmü'n-Nefs'ten psikolojiye geçişin arka planı olarak Dârülfünun'daki psikoloji dersleri ele alınmaktadır. Ardından Osmanlı aydınlarının eserlerinde İslâm ve Batı düşüncesinin tesirleri araştırılmaktadır. Bu araştırmalarda bir kısım Osmanlı aydınlarının klasik İslâm düşüncesine sıkı bir şekilde bağlı kaldığı, bir kısmının sadece Batı'da meydana gelen gelişmelere yöneldiği ve büyük bir kısmının ise klasik İslâm düşüncesi müktesebatını terk etmemekle birlikte Batı düşünce dünyasındaki yeni gelişmeleri de yakından takip ettiği görülmektedir. Değişimin unsurları olarak Osmanlı'nın son döneminde telif edilen psikoloji eserlerinde konularda meydana gelen genişleme ve derinleşme, ortaya çıkan yeni konular, yöntemsel değişim, kavramlar, kaynaklar ve meselelerde meydana gelen değişimler incelenmekte ve değerlendirilmektedir. Bu bağlamda metafizik temelli nefs ilminin psikoloji bilimi ile olan irtibatı ve yaşanan değişim ortaya koyulmaya çalışılmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines how the works of Ottoman intellectuals changed in terms of subject, problem, method, concept and sources during the period when psychology separated from philosophy and became an independent science. As the background of the transition from Ilm al-Nafs to psychology, psychology courses at Dârülfünun are discussed. Then, the influence of Islamic and Western thought on the works of Ottoman intellectuals is analyzed. In these studies, it is seen that some Ottoman intellectuals adhered strictly to classical Islamic thought, some of them only turned towards the developments in the West, and most of them did not abandon the classical Islamic thought, but closely followed the new developments in the world of Western thought. As elements of change, the expansion and deepening of the subjects, new topics, methodological change, changes in concepts, sources and issues in psychology works written in the last period of the Ottoman Empire are examined and evaluated. In this context, the connection of the metaphysics-based science of nafs with the science of psychology and the changes experienced are tried to be revealed.
Benzer Tezler
- Babanzâde Ahmed Naim'in“İlmü'n-Nefs”adlı eserinin tahlili ve çeviri yazısı
Analyzing Babanzade Ahmed Naim's“iİlmü'n-Nefs”and its transliteration
FATMA YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Dinİstanbul ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RECEP ALPYAĞIL
- Yenişehirli Avnî'nin Mir'ât-ı Cünûn'u bağlamında delilik kavramı
The concept of madness in the context of Mir'ât-i Cünûn (The mirror of madness) of Avnî from Yenişehir
MERVECAN BAYKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGE ÖZTEKİN
- علم الكلام الجديد في العالم العربي - الألوهية أنموذجاً
Çağdaş Arap dünyasında yeni ı̇lm-i kelam arayışları (Ulûhiyyet örneği)
İBRAHİM İSMAİLOĞLU
Doktora
Arapça
2023
Dinİstanbul ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN YILDIRIM
- Şeyhülislam Musa Kazım Efendi'nin hayatı, eserleri ve tefsirdeki metodu
Sheikhul-İslam Musa Kazım Sir's life,works and his techniques of inter-pretation
DERYA CÖMERT
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
BiyografiGazi ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MESUT OKUMUŞ
- Kastamonu kent tarihi (Fiziksel gelişimi, anıtsal yapıları ve konutları)
L'evolution de la structure urbanie de Kastamonu
KEMAL KUTGÜN EYÜPGİLLER