Ankara üniversitesi Tıp Fakültesi çocuk onkoloji servisinde 2008-2023 yılları arasında takip edilen febril nötropeni tanılı hastaların klinik, enfeksiyöz ve izlem özelliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the clinical, infectious, and follow-up characteristics of patients diagnosed with febrile neutropenia monitored between 2008 and 2023 in the pediatric oncology unit of Ankara University Faculty of Medicine
- Tez No: 954615
- Danışmanlar: PROF. DR. HANDAN UĞUR DİNÇASLAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Ateş, Bakteriyemi, Febril Nötropeni, Nötropeni, Pediatrik Onkoloji, Bacteremia, Febril Neutropenia, Fever, Neutropenia, Pediatric Oncology
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Onkolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Amaç: Febril nötropeni (FN), malignite tanılı pediatrik hastalarda kemoterapi sonrası sık görülen ciddi bir klinik tablodur. Bu çalışmada FN ataklarının klinik seyri ve enfeksiyöz özellikleri incelenerek; risk faktörlerinin belirlenmesi, prognozun öngörülmesi, etkili ve maliyet uygun tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesi ve sağkalımın artırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 1 Ocak 2008-31 Aralık 2023 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Çocuk Onkoloji Kliniği'nde 0-18 yaş arası, malignite tanısı ile izlenen ve malignite tedavisine bağlı FN gelişen hastalar retrospektif olarak incelenmiştir. Hastaların demografik özellikleri, primer hastalığı ve metastaz durumu, klinik özellikleri, enfeksiyon ile ilişkili laboratuvar sonuçları, steril alan kültürleri, üreme ve antibiyotik direnç durumları, uygulanan tedaviler, gelişen komplikasyonlar ve mortalite oranları retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca tüm hastalar klinik ve laboratuvar verilerine göre düşük ve yüksek riskli olarak sınıflandırılmıştır. Araştırmada uygun istatistik yöntemleri kullanılarak verilerin malignite tipi, risk durumu, yoğun bakım ihtiyacı (YBİ) ve mortalite ile ilişkileri incelenmiştir; p<0,05 anlamlı olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya 204'ü (%57) erkek olmak üzere toplam 358 hasta dahil edilmiştir. Tanı anındaki yaş ortalaması 7,4±5,2 yıl olarak belirlenmiştir. Altta yatan malignitelerin %64,8'i solid tümörlerden oluşmaktaydı. En sık gözlenen hematolojik maligniteler B-hücreli akut lenfoblastik lösemi (B-ALL, %13,7) ve Burkitt lenfoma (%7,8); solid tümörler arasında ise osteosarkom (%11,7) ve rabdomyosarkom (%8,4) olarak saptanmıştır. Hastaların %14,8'inde metastatik hastalık mevcuttu. Her bir hasta ortalama 2,8±1,8 FN atağı geçirmiş olup toplamda 985 FN atağı incelenmiştir. Bu epizotların %55,9'u erkek cinsiyette, %81,6'sı ise şehir merkezinde yaşayan hastalarda meydana gelmiştir. Hastaların büyük çoğunluğunda santral venöz kateter bulunmakta olup (%92), bu kateterlerin %75,9'u implante port tipi idi. Başvuru anında ateş, hastaların %99,4'ünde saptanmış ve ortalama vücut sıcaklığı 38,2±0,5°C olarak ölçülmüştür. Ateşe eşlik eden en sık klinik bulgu ise oral mukozit (%14,4) olarak kaydedilmiştir. Laboratuvar değerlendirmesinde epizotların %86,8'inde ağır nötropeni tespit edilmiştir. FN atakları sırasında alınan kültür örneklerinin %17,6'sında en az bir patojen üremesi gözlenmiş, bakteriyemi oranı ise %13 olarak belirlenmiştir. İzole edilen mikroorganizmalar arasında gram-negatif bakteriler başlıca etken olarak ön plana çıkmıştır. Risk sınıflamasına göre, düşük risk grupta ateş ve nötropeni süresi daha kısa bulunmuş; ancak YBİ ve mortalite oranlarında anlamlı fark saptanmamıştır. Tüm epizotların %2,9'unda hastalarda YBİ gelişmiş olup ortalama kalış süresi yaklaşık 7 gün olarak hesaplanmıştır. FN'ye bağlı mortalite oranı %1,4'tür ve hematolojik malignitelerde daha yüksek bulunmuştur. En sık komplikasyonlar tifilit (%2,1) ve septik şok olup; solunum sıkıntısı, bilinç değişikliği ve septik şok gelişen hastalarda mortalite oranı daha yüksektir. Sonuç: Pediatrik onkoloji hastalarında FN, sık karşılaşılan ve uygun şekilde yönetilmediğinde yaşamı tehdit eden ciddi bir klinik tablodur. Altta yatan malignite türü ve tedavi yoğunluğu enfeksiyon riskini belirgin şekilde etkilemekte ve gram-negatif bakteriler başlıca etken olarak öne çıkmaktadır. FN yönetiminde, erken dönemde uygun ampirik antibiyoterapiye başlanması ve kültür örneklerinin doğru zamanda ve özenle alınması, tedavi başarısı açısından kritik öneme sahiptir. Uygulanan risk sınıflaması sayesinde yüksek riskli olguların erken dönemde tanımlanması; bu hastaların daha yakın izlenmesi ve gerektiğinde yoğun bakım desteği sağlanarak olası komplikasyonların azaltılmasına katkı sağlayabilir. Elde edilen veriler doğrultusunda, risk faktörlerine duyarlı kişiselleştirilmiş yaklaşımların benimsenmesi ve etkili enfeksiyon kontrol stratejilerinin sürdürülmesi ile pediatrik FN yönetiminde hasta prognozunun daha da iyileştirilebileceği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Objective: Febrile neutropenia (FN) is a common and serious clinical condition that can occur in pediatric patients with malignancies, particularly following chemotherapy. This study aimed to evaluate the clinical course and infectious characteristics of FN episodes, identify associated risk factors, predict prognosis, contribute to the development of effective and cost-efficient treatment strategies, and ultimately improve survival outcomes. Materials and Methods: This retrospective study included pediatric patients aged 0–18 years who were diagnosed with malignancy and developed FN secondary to malignancy treatment at Ankara University Pediatric Oncology Clinic between January 1, 2008, and December 31, 2023. Demographic data, primary diagnosis and metastasis status, clinical features, infection-related laboratory results, sterile site culture findings, pathogen growth and antibiotic resistance patterns, administered treatments, prognosis, complications, and mortality rates were evaluated. Patients were stratified into low- and high-risk groups based on clinical and laboratory data. Appropriate statistical analyses were performed to assess the relationships between cancer type, risk status, intensive care unit (ICU) requirement, and mortality. A p-value <0.05 was considered statistically significant. Results: A total of 358 patients, including 204 males (57%), were included. The mean age at diagnosis was 7.4±5.2 years. Solid tumors constituted 64.8% of the underlying malignancies, with osteosarcoma (11.7%) and rhabdomyosarcoma (8.4%) being the most common. Among hematological malignancies, B-cell acute lymphoblastic leukemia (B-ALL, 13.7%) and Burkitt lymphoma (7.8%) were most frequently observed. Metastatic disease was present in 14.8% of patients. Each patient experienced an average of 2.8±1.8 FN episodes, totaling 985 episodes. Of these, 55.9% occurred in male patients, and 81.6% in those residing in urban areas. The majority of patients (92%) had central venous catheters, most commonly implanted ports (75.9%). Fever was present in 99.4% of admissions, with a mean body temperature of 38.2±0.5°C. The most frequent accompanying clinical finding was oral mucositis (14.4%). Severe neutropenia was identified in 86.8% of episodes. At least one pathogen was isolated in 17.6% of culture samples, and the rate of bacteremia was 13%. Gram-negative bacteria were the predominant pathogens. In the low-risk group, fever and neutropenia resolved more quickly; however, no significant differences were observed between risk groups in terms of ICU admission or mortality rates. ICU care was required in 2.9% of episodes, with an average stay of approximately 7 days. The overall FN-related mortality rate was 1.4%, with a higher rate observed in patients with hematological malignancies. The most common complications were typhlitis (2.1%) and septic shock. Mortality was significantly higher in patients who developed respiratory distress, altered consciousness, or septic shock. Conclusion: FN remains a frequent and potentially life-threatening condition in pediatric oncology patients if not properly managed. This study demonstrated that the type of underlying malignancy and treatment intensity significantly influence infection risk, with gram-negative bacteria being the predominant pathogens. Early initiation of appropriate empirical broad-spectrum antibiotic therapy and timely, meticulous culture sampling are critical for successful FN management. Risk stratification enables early identification of high-risk cases, facilitating closer monitoring and timely ICU support to reduce complications. Based on these findings, adopting risk-sensitive personalized approaches and maintaining effective infection control strategies may further improve prognosis in pediatric FN management.
Benzer Tezler
- A.Ü.T.F Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları A.B.D'da görülen hastane infeksiyonlarının etyoloji, epidemiyoloji, klinik özellikler ve etkenlerin duyarlılığı bakımından incelenmesi
An evaluation of the etiology, epidemiology and clinical symptomatology of the infection cases followed at the Department of Pediatrics, Ankara University Medical School Hospital
FATİH GÜNAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜLKER DOĞRU
- Ankara üniversitesi Tıp Fakültesi çocuk onkoloji hastalarında tamamlayıcı ve alternatif tedavi kullanım sıklığı ve özellikleri
The use of complementary and alternative medicine in Ankara University School of Medicine
İSMAİL BULUT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
OnkolojiAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURDAN TAÇYILDIZ
- Sosyal destek ağları: Cebeci Hastanesi örneği
Social support networks: Case of Cebeci Hospital
NAZİFE YAPRAK YURTSEVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
SosyolojiAnkara ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. AYTÜL KASAPOĞLU
- Bir üniversite hastanesinde yatan kanserli çocukların ebeveynlerinin sosyal işlevsellik durumlarının ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi
Determination of social functioning status and related factors of parents of children with cancer hospitalized in an university hospital
BİHTER KARABULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Halk SağlığıAnkara ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEMAL KOÇAK
- Pediatrik palyatif bakım hastalarında D vitamini düzeyinin değerlendirilmesi
Evaluation of vitamin D levels in paediatric palliative care patients
BEGÜM OĞLAKCIOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GANİME AYAR