Büyük veriler için kümeleme algoritmalarının meta-analizi
Meta-analysis of clustering algorithms for big data
- Tez No: 954439
- Danışmanlar: PROF. DR. FATİH BAŞÇİFTÇİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Computer Engineering and Computer Science and Control
- Anahtar Kelimeler: Hiyerarşik kümeleme, K-ortalamalar yöntemi, Hierarchical clustering, K-means method
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilişim Teknolojileri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hızlı teknolojik büyümenin birçok etkisinden biri de veri patlamasıdır. Veriler karmaşıklaştıkça, daha büyük veri kümelerinden en anlamlı içgörüleri çıkarmak için kümelemeyi kullanan bilgi madenciliği yaklaşımları giderek daha popüler hale gelmektedir. Veri karmaşıklığı arttıkça kullanılan bilgi madenciliği yaklaşımlarından biri de kümelemedir. Kümeleme, verileri benzerlik özelliklerine göre gruplayabilen ve çeşitli alanlarda yaygın olarak uygulanan denetimsiz bir öğrenme yöntemidir. Bu araştırma, uluslararası konferans katılımcılarından oluşan gerçek bir veri kümesi kullanarak K-Means, DBSCAN, Mean Shift, Aglomeratif Kümeleme, Spectral Kümeleme ve Deep Embedded Kümeleme (DEC) olmak üzere altı kümeleme algoritmasının meta analizini gerçekleştirmiştir. Bu veri kümesi 22.000'den fazla veriden oluşmaktadır ve altı temel özelliğe dayalı olarak özellik seçimi, temizleme ve puanlama aşamalarından geçirilmiştir. Veri seti, altı temel özelliğe göre özellik seçimi, temizleme ve puanlama işlemlerinden geçirilmiştir. Silhouette Skoru, Davies-Bouldin Endeksi (DBI) ve Dunn Endeksi kullanılarak yapılan değerlendirme, 17 küme oluşturmasına ve 5401,72 MiB bellek tüketmesine rağmen, Aglomeratif Kümelemenin en iyi sonuçları verdiğini göstermiştir (Silhouette: 0,2645, DBI: 1,5168, Dunn: 0,533). Mean Shift ve DEC, eşit derecede düşük Silhouette Skorları (-0,055) ve DBI (-2,291) ile oldukça iyi performans gösterirken, Dunn Endeksi değerleri çok düşüktür. K-Means, zaman ve bellek açısından daha verimlidir, ancak küme kalitesi daha düşüktür (Silhouette: 0,04319, Dunn: 0,2617). DBSCAN, verimli olmasına rağmen, yüksek gürültü (258 nokta) ve en kötü DBI (9.969) değerleri üretmektedir. Spektral Kümeleme genel olarak en düşük performansı göstermiştir (Silhouette: -0,04485, DBI: 6,52696). Bu çalışmadan, Aglomeratif Kümelemenin en iyi küme kalitesini ürettiği, ancak bellek verimliliği ve aşırı küme sayısı gibi dezavantajları olduğu sonucuna varılabilir. K-Means ve DBSCAN hesaplama verimliliğinde üstündür, ancak küme kalitesinde daha az optimaldir. Spektral Kümeleme, temsili olmayan küme ayrımı ile en kötü performansı göstermiştir. Bu araştırma, büyük veri bağlamında kümelemenin yalnızca bir değerlendirme metriğinden görülemeyeceği ve en iyi yaklaşımın daha optimum sonuçlar elde etmek için dahili değerlendirme matrislerini birleştirmek olduğu sonucuna varmaktadır.
Özet (Çeviri)
One of the many impacts of rapid technological growth is the explosion of data. As data grows more complex, knowledge mining approaches that use clustering to extract the most meaningful insights from larger data sets are becoming increasingly popular. One of the knowledge mining approaches used as data complexity increases is clustering. Clustering is an unsupervised learning method that can group data based on similarity features and has been widely implemented in various fields. This research conducted a meta-analysis of six clustering algorithms K-Means, DBSCAN, Mean Shift, Agglomerative Clustering using a real dataset of more than 22,000 international conference participants. The dataset was processed through feature selection, cleaning, and scoring based on six key attributes. Evaluation using Silhouette Score, Davies-Bouldin Index (DBI), and Dunn Index showed that Agglomerative Clustering gave the best results (Silhouette: 0.2645, DBI: 1.5168, Dunn: 0.533), despite producing 17 clusters and consuming 5401.72 MiB of memory. Mean Shift and DEC perform quite well with equally low Silhouette Scores (-0.055) and DBI (-2.291), but very low Dunn's Index values. K-Means is more efficient in terms of time and memory but has lower cluster quality (Silhouette: 0.04319, Dunn: 0.2617). DBSCAN, although efficient, produces high noise (258 points) and the worst DBI (9,969). Spectral Clustering had the poorest performance overall (Silhouette: -0.04485, DBI: 6.52696). From this study it can be concluded that Agglomerative Clustering produces the best cluster quality, but still has the disadvantages of memory efficiency and excessive number of clusters. K-Means and DBSCAN excel in computational efficiency, but are less optimal in cluster quality. Spectral Clustering showed the worst performance with unrepresentative cluster separation. This research concludes that in the context of big data clustering cannot only be seen from one evaluation metric and the best approach is to combine internal evaluation matrices to get more optimal results.
Benzer Tezler
- Devrelerin büyük işaret cevaplarının bilgisayar yardımıyla bulunması
Başlık çevirisi yok
NÜKHET GÜNEYİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiUludağ ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜR TÜTÜNCÜOĞLU
- Organize sanayi bölgelerinde iş güvenliği sorunlarının teknik ve bilimsel araştırılmasında bir yöntem önerisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN
- Bazı sert çekirdekli meyve türlerinde döllenme biyolojisi üzerinde yöntem çalışmaları
Başlık çevirisi yok
ATBİMOĞLU ADALET
- Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları
Başlık çevirisi yok
BİNNUR ERCEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiKurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK
- Analog dijital çeviricilerin analiz ve sentezi
Başlık çevirisi yok
ALİ ÇAPRAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiUludağ ÜniversitesiElektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜR TÜTÜNCÜOĞLU