Kişilerde yemek bağımlılığı ve çocukluk çağı travmaları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between food addiction and childhood traumas in people
- Tez No: 954213
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASİN GENÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Gelişim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yemek bağımlılığı (YB), bireylerin yiyecekleri kontrolsüz bir şekilde tüketmesi ve klasik bağımlılık belirtileri göstermesiyle tanımlanan bir durumdur. Özellikle obez ve aşırı yemek yiyen bireylerde, bağımlılık belirtileri önemli bir sorun olarak dikkat çekmektedir. Çeşitli laboratuvar, klinik ve genetik araştırmalar, yemek bağımlılığının klinik geçerliliğini desteklemekte, nörobiyolojik çalışmalar ise obezite ve madde bağımlılığı arasında benzer ödül sistemi mekanizmalarına işaret etmektedir. Yüksek sodyum, yapay aromalar ve zengin karbonhidrat içeren besinlerin kötüye kullanılan ilaçlar gibi etkiler oluşturduğu belirtilmiştir. Çalışmada, yemek bağımlılığı ile çocukluk çağı travmaları (ÇÇT) arasındaki ilişki incelenmiştir. Çocukluk döneminde duygusal, fiziksel ve cinsel istismar gibi travmatik yaşantılar, yemek bağımlılığı geliştirme riskini artırmaktadır. Bulgular, yeme bağımlılığı prevalansının %9,3 olduğunu ve morbid obez bireylerde bu oranın %15,5'e çıktığını göstermiştir. Cinsiyet analizlerinde, yemek bağımlılığının oranı kadınlarda %10,3, erkeklerde ise %6,1 olarak tespit edilmiştir; erkekler, belirli testlerde daha yüksek tolerans puanları göstermiştir. Çocukluk çağı travmalarının, yemek bağımlılığının gelişiminde kritik bir risk faktörü olduğu saptanmış, özellikle cinsel istismarın etkisi vurgulanmıştır. Ekonomik durumun da önemli bir etken olduğu, düşük gelir grubundaki bireylerin yemek bağımlılığının geliştirme riskinin daha yüksek olduğu bulunmuştur. Yale Yeme Bağımlılığı Ölçeği, bireylerin yeme davranışını bırakmaya yönelik başarısız girişimler, tolerans ve olumsuz sonuçlara rağmen yeme davranışını sürdürme gibi yaygın semptomları ortaya koymuştur. Sonuç olarak, çalışma, yemek bağımlılığının karmaşık bir bağımlılık türü olduğunu ve çeşitli demografik, çevresel ve psikolojik faktörlerle ilişkili olduğunu göstermektedir. Yemek bağımlılığını önlemeye ve tedaviye yönelik stratejilerin geliştirilmesi için daha geniş örneklemli, uzun vadeli araştırmalar yapılması önerilmektedir. Çocukluk travmalarının etkilerini azaltmak için erken müdahale programları önemlidir.
Özet (Çeviri)
Food addiction (FA) is characterized by individuals' inability to control their consumption of certain foods, exhibiting classic addiction-like symptoms. It has become a significant research focus, especially among obese and binge-eating individuals. Various laboratory, clinical, and genetic studies support the clinical validity of FA, while neurobiological research highlights similarities in the reward systems involved in both obesity and substance addiction. Foods high in sodium, artificial flavors, and rich in carbohydrates have been shown to activate neural pathways similar to those triggered by addictive drugs. This study investigates the relationship between food addiction and childhood trauma (CT). Findings indicate that traumatic experiences during childhood, such as emotional, physical, and sexual abuse, increase the risk of developing FA. The prevalence of food addiction was found to be 9.3%, with the highest rates (15.5%) observed among individuals with morbid obesity. Gender analysis revealed a diagnosis rate of 10.3% for women and 6.1% for men, with men exhibiting higher tolerance scores in specific tests. Childhood traumas were identified as a crucial risk factor in the development of FA, with sexual abuse standing out as particularly significant. Economic status was also found to be a determinant, with lower-income individuals having a higher risk of FA, as 59.3% of those in the low-income group showed significant tendencies towards overeating. The Yale Food Addiction Scale revealed prevalent symptoms such as failed attempts to quit overeating (82.7%), tolerance (74.7%), and continued overeating despite negative consequences (61.3%). In conclusion, the study demonstrates that food addiction is a complex condition linked to various demographic, environmental, and psychological factors. It emphasizes the need for further large-scale, longitudinal research to develop effective prevention and treatment strategies for FA. Early intervention programs to mitigate the long-term effects of childhood trauma are essential for improving public health outcomes.
Benzer Tezler
- Çocukluk çağı travması yaşayan bireylerde sosyal medya bağımlılığı ve yeme bozukluğu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between social media addiction and eating disorders in individuals who experienced childhood trauma
LARA ATILGAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Topkapı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİKE CEYLAN
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Diyabetus mellitus'da gözlenen mikrovasküler komplikasyonların prostaglandinler ile olan ilişkisi
The Relation of microvaskular complications observed in diabetes mellitus with prostoglandins
CANAN NEBİGİL
Doktora
Türkçe
1985
Eczacılık ve FarmakolojiCumhuriyet ÜniversitesiFarmakoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YUSUF SARIOĞLU
- Sivas yöresinde akraba evliliği yapan ve yapmayan çiftlerde dermatoglifik benzerlikler
Similarities of dermataoglyphies among individval of married relatives and married couples not related to each other in Sivas region
Y. SELMA SÜNGÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
Tıbbi BiyolojiCumhuriyet ÜniversitesiTıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İLHAN SEZGİN
- Sürücülerde kandaki alkol miktarı ile trafik kazası arası ilişki
Başlık çevirisi yok
Z.SEMRA GÜMRÜKÇÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
UlaşımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. RIDVAN EGE