Pemfigus vulgaris hastalarının anksiyete açısından Beck skoru ile kendi aralarında ve normal popülasyon ile karşılaştırılması
Comparison of anxiety levels in patients with pemphigus vulgaris using the Beck Anxiety Inventory: Intra-group and population-based analysis
- Tez No: 953291
- Danışmanlar: PROF. DR. RIFKİYE KÜÇÜKOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Dermatoloji, Dermatology
- Anahtar Kelimeler: Pemfigus vulgaris, anksiyete, Beck Anksiyete Ölçeği, psikodermatoloji, vaka-kontrol çalışması, Pemphigus vulgaris, anxiety, Beck Anxiety Inventory, psychodermatology, case-control study
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Deri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Pemfigus vulgaris (PV), kronik seyirli, sıklıkla relapslarla giden, tedavisi güç ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyen otoimmün büllü bir deri hastalığıdır. PV'nin yalnızca fiziksel değil, psikolojik boyutlarıyla da ele alınması gerekliliği, son yıllarda giderek daha fazla önem kazanmıştır. Özellikle hastalığın seyri, şiddeti, tedavi süreci ve sosyal etkileri, hastalarda anksiyete bozuklukları gibi psikolojik sorunların gelişmesine neden olabilmektedir. Bu doğrultuda çalışmamızda; PV hastalarında anksiyete düzeylerini Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) ile değerlendirerek sağlıklı bireylerle karşılaştırmak, anksiyete düzeyleri ile demografik, klinik ve sosyoekonomik faktörler arasındaki ilişkiyi incelemek ve anksiyeteye etki eden başlıca değişkenleri ortaya koymak amaçlanmıştır. Elde edilen verilerle, PV hastalarının ruhsal durumlarının daha iyi anlaşılması ve tedavi planlamasında psikososyal faktörlerin dikkate alınmasına katkı sağlanması hedeflenmiştir. Bu çalışma, Türkiye'de PV hastalarında anksiyete düzeylerini değerlendiren ilk prospektif vaka-kontrol araştırmasıdır ve 298 katılımcı ile literatürdeki en geniş örneklem büyüklüğüne sahip araştırmalardan biri olarak, bu alandaki bilgi eksikliğini gidermeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif, vaka-kontrollü çalışma, Aralık 2023 - Mart 2024 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Deri ve Zührevi Hastalıklar Polikliniği'nde yürütülmüştür.Çalışmaya, 105 pemfigus vulgaris tanılı hasta ile yaş ve cinsiyet açısından benzer özelliklere sahip 193 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. PV hastaları, kliniğin takipli hastaları arasından, gönüllülük esasına göre belirlenmiş ve tanıları klinik, histopatolojik ve immünolojik kriterler ile doğrulanmıştır. Çalışmanın kontrol grubunu, nevüs takibi amacıyla polikliniğe başvuran ve kronik inflamatuar deri hastalığı olmayan sağlıklı bireyler oluşturmuştur. Tüm katılımcılara, sosyodemografik özellikleri, bireysel davranışları ve eşlik eden hastalıkları içeren detaylı bir anket formu uygulanmıştır. PV hastalarına ait ek klinik verilere ise hasta değerlendirme formları ve dosyalar aracılığıyla ulaşılmış; hastalık süresi, tanı yaşı, tutulum bölgeleri, hastaneye yatış öyküsü, uygulanan tedaviler, ilaç yan etkileri ve takip bilgileri kaydedilmiştir. Hastalığın aktivitesi PDAI (Pemphigus Disease Area Index) skoru ile değerlendirilmiştir. Ayrıca, hastaların daha önce yapılmış indirekt immünofloresan (İİF) test sonuçları ve ELISA yöntemiyle ölçülen anti-desmoglein 1 ve 3 düzeyleri de analiz kapsamına 2 alınmıştır. Katılımcıların anksiyete düzeylerini değerlendirmek amacıyla Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) kullanılmıştır. Her bireyden ölçek kapsamında 21 soruya verdikleri cevaplar alınarak toplam puan hesaplanmış; elde edilen veriler hastalık durumu, tedavi, klinik aktivite ve sosyodemografik değişkenlerle ilişkilendirilmiştir. Ayrıca, PV grubundaki hastalara Morisky Tedavi Uyumu Ölçeği uygulanarak tedaviye uyum düzeyleri de analiz edilmiştir. İstatistiksel analizler SPSS 25.0 programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Normal dağılıma uygunluk Kolmogorov-Smirnov testi ile değerlendirilmiş; parametrik değişkenler için Studentt testi, kategorik veriler için ki-kare testi, korelasyon analizleri için Pearson veya Spearman testleri kullanılmıştır. p<0.05 değeri istatistiksel anlamlılık sınırı olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan 105 pemfigus vulgaris hastası ve 193 sağlıklı gönüllüden elde edilen veriler doğrultusunda; iki grup yaş ve cinsiyet açısından benzer özellikler göstermekteydi (p>0.05). Ancak eğitim düzeyi (p<0.001), yaşanılan bölge (p=0.025), gelir durumu (p=0.009), günlük kahve tüketimi (p=0.009) ve alkol kullanım alışkanlıkları (p=0.028) açısından gruplar arasında anlamlı farklılıklar saptandı. PV hastalarının daha düşük eğitim ve gelir düzeyine sahip olduğu, kırsal bölgede yaşama oranlarının yüksek olduğu, kahve tüketimlerinin daha az olduğu ve alkol kullanım biçimlerinin kontrol grubuna göre farklılık gösterdiği gözlendi. PV grubunda eşlik eden kardiyovasküler hastalıkların görülme sıklığı da kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek saptandı (p=0.049). PV hastalarının çoğunun tanı yaşı 50 yaşın altındaydı ve hastalık süresi ortalama 7,5 yıl olarak hesaplandı. Katılımcıların yarısından fazlası, hem hastalık süresi hem de takip süresi açısından dört yılın üzerinde izlenmişti. En sık tutulum bölgesi oral mukozaydı ve başvuru sırasında hastaların büyük bir kısmı tam remisyon dönemindeydi. Hasta grubunda PDAI ile değerlendirilen hastalık şiddeti genellikle hafif düzeydeydi. Beck Anksiyete Ölçeği ile yapılan değerlendirmelerde, PV hastalarının anksiyete düzeyleri sağlıklı bireylere göre anlamlı şekilde daha yüksekti (p<0.001). PV hastalarının %79'unda anksiyete tespit edilirken, bu durum hastalık şiddeti (PDAI skoru; p=0.009), eşlik eden diabetes mellitus (p=0.009), diğer kronik hastalıkların varlığı (p=0.009) ve hastane yatış sayısı (p=0.024) ile anlamlı düzeyde ilişkili bulundu. Ayrıca“İyi hissettiğinizde ilacı bırakıyor musunuz?”sorusuna“evet”yanıtı verenlerde anksiyete düzeyinin anlamlı şekilde daha yüksek olduğu görüldü (p=0.036). Anksiyetesi olan ve olmayan hastalar arasında tedaviye uyum açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamakla birlikte, elde edilen sonuç anlamlılık düzeyine oldukça yakın saptanmıştır (p=0.051). Öte yandan; cinsiyet, eğitim durumu, medeni durum, yaşanılan yer, ekonomik durum, tanı yaşı, hastalık süresi, kullanılan tedavi rejimi, kortikosteroid (KS) dozu, eşlik eden psikiyatrik hastalıklar, 3 aktivasyon sayısı, lezyonların tutulum bölgeleri, ilaç yan etkisi varlığı, düzenli takip durumu, ve anti-Dsg1/Dsg3 düzeyleri ile anksiyete arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki izlenmedi (p>0.05). Kontrol grubuna özel analizlerde ise kadın cinsiyet (p<0.001), düşük eğitim düzeyi (p=0.012) ve evli olma durumu (p=0.021) anksiyete düzeylerini anlamlı şekilde artıran faktörler olarak belirlendi. Yaş, sosyoekonomik durum, sigara ve alkol alışkanlıkları gibi diğer değişkenlerle anksiyete arasında anlamlı fark bulunmadı. Bu bulgular, PV hastalarında anksiyetenin yalnızca hastalığın fiziksel yönleriyle değil; eşlik eden sistemik hastalıklar ve bazı sosyodemografik faktörlerle de ilişkili olduğunu göstermektedir. Tartışma: Çalışmamızda, PV hastalarının sağlıklı bireylere kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek anksiyete skorlarına sahip olduğu gösterilmiştir. Bu bulgu, literatürdeki benzer vaka-kontrollü çalışmalarla uyumludur. Anksiyete düzeyinin, hastalık şiddeti (PDAI), eşlik eden diabetes mellitus, diğer kronik hastalıklar, hastaneye yatış öyküsü ve tedaviye uyum davranışıyla anlamlı ilişkisi dikkat çekmiştir. Buna karşın, cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, medeni durum, lezyon lokalizasyonu, kortikosteroid dozu, anti-Dsg1/Dsg3 düzeyleri gibi birçok sosyodemografik ve klinik değişken ile anksiyete arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. Bulgular, PV'nin yalnızca fiziksel değil, psikolojik etkilerinin de belirgin olduğunu ve hastalık yönetiminde ruhsal değerlendirmelerin de göz önünde bulundurulması gerektiğini göstermektedir. Bu yönüyle çalışmamız, PV hastalarının multidisipliner yaklaşımla izlenmesinin önemine dikkat çekmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: Pemphigus vulgaris (PV) is a chronic autoimmune blistering skin disease characterized by frequent relapses, therapeutic challenges, and a significant negative impact on quality of life. In recent years, increasing emphasis has been placed on the need to address not only the physical manifestations of PV, but also its psychological dimensions. The disease course, severity, treatment burden, and associated social consequences may contribute to the development of psychiatric conditions, particularly anxiety disorders. Accordingly, this study aimed to evaluate anxiety levels in PV patients using the Beck Anxiety Inventory (BAI), to compare these levels with those of healthy individuals, to investigate the associations between anxiety and various demographic, clinical, and socioeconomic factors, and to identify the key variables influencing anxiety in this population. The findings are intended to enhance the understanding of the psychological status of PV patients and to underscore the importance of incorporating psychosocial considerations into individualized treatment planning. This study represents the first prospective case-control investigation of anxiety in PV patients conducted in Türkiye, and with a total of 298 participants, it also constitutes one of the largest sample sizes reported in the literature to date, aiming to address a significant gap in existing knowledge. Materials and methods: This prospective, case-control study was conducted between December 2023 and March 2024 at the Department of Dermatology and Venereology, Istanbul Faculty of Medicine, Istanbul University. The study included 105 patients diagnosed with pemphigus vulgaris (PV) and 193 healthy volunteers matched for age and sex. PV patients were selected from the clinic's regular follow-up cohort on a voluntary basis, and their diagnoses were confirmed based on clinical, histopathological, and immunological criteria. The control group comprised healthy individuals without chronic inflammatory skin diseases who presented to the clinic for routine nevus screening. All participants completed a comprehensive questionnaire assessing sociodemographic characteristics, individual behaviors, and comorbidities. Additional clinical data for PV patients were collected through patient assessment forms and medical records, including disease duration, age at diagnosis, sites of involvement, history of hospitalizations, treatment protocols, drug-related adverse effects, and follow-up details. Disease activity was assessed using the PDAI (Pemphigus Disease Area 5 Index). Moreover, previously obtained results of indirect immunofluorescence (IIF) testing and ELISA-based measurements of anti-desmoglein 1 and 3 antibodies were included in the analysis. Anxiety levels were evaluated using the Beck Anxiety Inventory (BAI), and total scores were calculated based on responses to 21 items. The resulting scores were analyzed in relation to disease status, treatment, clinical activity, and sociodemographic variables. In addition, the Morisky Medication Adherence Scale was applied to the PV group to assess adherence to therapy. Statistical analyses were performed using SPSS version 25.0. Normality of distribution was assessed using the Kolmogorov-Smirnov test; Student's t-test was used for parametric variables, chi-square test for categorical data, and Pearson or Spearman correlation tests as appropriate. A p-value of less than 0.05 was considered statistically significant. Results: Based on data obtained from 105 patients with pemphigus vulgaris (PV) and 193 healthy controls, the two groups were comparable in terms of age and sex (p>0.05). However, significant differences were identified regarding education level (p<0.001), residential area (p=0.025), income status (p=0.009), daily coffee consumption (p=0.009), and alcohol use patterns (p=0.028). PV patients were observed to have lower educational and income levels, a higher rate of living in rural areas, lower coffee consumption, and differing alcohol use habits compared to the control group. The prevalence of comorbid cardiovascular disease was also significantly higher in the PV group (p=0.049). The majority of PV patients were diagnosed before the age of 50, and the mean disease duration was calculated to be approximately 7.5 years. More than half of the participants had been followed for over four years in terms of both disease duration and clinical monitoring. The most commonly affected site was the oral mucosa, and most patients were in clinical remission at the time of assessment. Disease severity, as evaluated by the Pemphigus Disease Area Index (PDAI), was generally mild among patients. Anxiety levels assessed by the Beck Anxiety Inventory were significantly higher in PV patients compared to healthy controls (p<0.001). Anxiety was identified in 79% of PV patients and was significantly associated with disease severity (PDAI score; p=0.009), comorbid diabetes mellitus (p=0.009), the presence of other chronic illnesses (p=0.009), and the number of hospitalizations (p=0.024). Furthermore, patients who responded“yes”to the question“Do you stop taking your medication when you feel well?”exhibited significantly higher anxiety levels (p=0.036). Although no statistically significant difference in treatment adherence was found between patients with and without anxiety, the result approached the threshold of significance (p=0.051). On the other hand, no statistically significant associations were observed between anxiety and variables such as sex, educational level, marital status, 6 residential area, socioeconomic status, age at diagnosis, disease duration, treatment regimen, corticosteroid dose, coexisting psychiatric conditions, number of disease activations, affected body areas, presence of medication side effects, follow-up adherence, or anti-Dsg1/Dsg3 antibody levels (p>0.05). In subgroup analyses of the control group, female sex (p<0.001), lower education level (p=0.012), and being married (p=0.021) were identified as factors significantly associated with higher anxiety levels. Other variables such as age, socioeconomic status, smoking, and alcohol use did not show significant associations with anxiety. These findings suggest that anxiety in PV patients is not solely related to the physical burden of the disease, but also influenced by comorbid systemic conditions and certain sociodemographic factors. Discussion: Our study demonstrated that patients with pemphigus vulgaris (PV) had significantly higher anxiety scores compared to healthy individuals. This finding is consistent with previous case-control studies reported in the literature. Notably, anxiety levels were significantly associated with disease severity (PDAI), comorbid diabetes mellitus, other chronic conditions, history of hospitalization, and poor treatment adherence. In contrast, no significant relationship was observed between anxiety and various sociodemographic and clinical variables, such as sex, age, educational status, marital status, lesion localization, corticosteroid dosage, and anti-Dsg1/Dsg3 levels. These results suggest that PV has not only physical but also considerable psychological impacts, underscoring the need for comprehensive psychiatric assessment in disease management. In this respect, our findings highlight the importance of a multidisciplinary approach in the follow-up and treatment of PV patients.
Benzer Tezler
- Alopesi areata, kronik ürtiker, Psoriazis vulgaris ve Pemfigus vulgaris hastalarında aleksitimi
Alexithymia in patients with alopecia areata, chronic urticaria, psoriasis vulgaris and pemphigus vulgaris
SEVGİ BETÜL KARAMEHMET
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
DermatolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YILMAZ ULAŞ
- Pemfigus ve pemfigoidli hastalarda depresyon-anksiyete, travma sonrası stres bozukluğu, intihar düşüncesi ve skindex-16 ölçeklerinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
MALİK GÜNGÖR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
DermatolojiAkdeniz ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SONER UZUN
- Pemfigus vulgaris hastalarında yaşam kalitesi değerlendirmesi ve psoriasis vulgaris hastalarının yaşam kalitesi ile karşılaştırılması
Evaluation of life quality of the pemphigus vulgaris patients and comparison their life quality with psoriasis vulgaris patients
HANİFE EZGİ ERÇAL
- Anti-desmoglein-1 ve anti-desmoglein-3 ELISA testinin pemfigus vulgaris hastalarının takibindeki değerinin belirlenmesi
Determination of the value of anti-desmoglein-1 and anti-desmoglein-3 ELISA test in follow-up of patients with pemfigus vulgaris
SERVİNAZ ENLİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
DermatolojiAkdeniz ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SONER UZUN
- Pemfigus hastalarının demografik, klinik ve laboratuvar özelliklerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Evaluation of the demographic, clinical, and laboratory characteristics in pemphigus patients: a retrospective cohort study
KARDELEN İFLAZOĞLU ALTIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
DermatolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLŞEN AKOĞLU