Psikolojik danışmanların Kahramanmaraş depremi sonrası travma ile başa çıkma öz yeterlikleri: Nitel bir çalışma
Psychological counselors self efficacy in coping with trauma after Kahramanmaraş earthquake: A qualitative study
- Tez No: 952911
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HATİCE İREM ÖZTEKE KOZAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Psikolojik danışmanlık, Travma, Psychological consulting, Trauma
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, psikolojik danışmanların Kahramanmaraş depremi sonrasında yaşadıkları travmayla başa çıkmaya yönelik öz yeterliklerine ilişkin algılarını ortaya koymaktır. Bu hedef doğrultusunda, katılımcıların deprem travması sonrasında edindikleri deneyimler ve bu deneyimlere yönelik algıları incelenmiştir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desen çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme formunun hazırlanmasında uzman görüşlerinden yararlanılmış ve ön görüşmeler yapılmıştır. Araştırma kapsamında, Kahramanmaraş depremini deneyimlemiş 15 psikolojik danışman ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde tematik analiz yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen tema, alt tema ve kategorilerin geçerliği için uzman görüşüne başvurulmuştur. Ayrıca, farklı uzmanların önerileri doğrultusunda görüşmeler, depremin ardından belirli bir süre geçtikten sonra yapılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen temalar; travma tepkileri, sosyal destek kaynakları, mesleki süreçler, öz yeterlik algısı ve başa çıkma stratejileri olarak belirlenmiştir. Bu temalar, kendi içerisinde alt temalara ayrılmış; alt temalar ise çeşitli kategoriler altında sınıflandırılmıştır. Katılımcılar, 6 Şubat depremini takip eden süreçte yoğun duygusal tepkiler yaşadıklarını; korku, şok ve çaresizlik gibi hislerle başa çıkmaya çalıştıklarını ifade etmişlerdir. Travma sonrası dönemde özellikle kaygı, yabancılaşma ve belirsizlik duygularının baskın olduğu; günlük rutinlere dönme, mesleki destek alma ve manevi yönelim gibi stratejilerin başa çıkmada etkili olduğu belirtilmiştir. Psikolojik danışmanlar, mesleki sorumlulukları gereği yardım etme rollerini sürdürmeye çalışırken, bu durumun kendi ihtiyaçlarını geri planda bırakmalarına neden olduğunu aktarmışlardır. Katılımcılar, bu süreçte toplumsal dayanışmanın, aile ve meslektaş desteğinin önemli bir güç kaynağı olduğunu vurgulamış; aynı zamanda duygusal dayanıklılıklarını, öz farkındalıklarını ve başa çıkma becerilerini geliştirdiklerini belirtmişlerdir. Afet sonrası yaşanan bu deneyimin, katılımcılar için hem kişisel hem de mesleki düzeyde dönüşüm ve yeniden yapılanma süreci yarattığı görülmüştür. Araştırmadan elde edilen sonuçlar alan yazın çerçevesinde tartışılmıştır. Son olarak araştırmadan elde edilen sonuçlara göre önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to reveal psychological counselors' perceptions of their self-efficacy in coping with the trauma they experienced following the Kahramanmaraş earthquake. In line with this objective, the experiences gained by the participants after the earthquake trauma and their perceptions regarding these experiences were examined. The study was conducted within the framework of a phenomenological design, which is one of the qualitative research methods. Expert opinions were utilized in the preparation of the semi-structured interview form, and preliminary interviews were conducted. As part of the study, semi-structured interviews were carried out with 15 psychological counselors who had experienced the Kahramanmaraş earthquake. Thematic analysis was used for data analysis. Expert opinions were sought to ensure the validity of the obtained themes, sub-themes, and categories. Furthermore, interviews were conducted after a certain period had passed following the earthquake, in line with the suggestions of different experts. The themes obtained as a result of the research were identified as trauma responses, sources of social support, professional processes, perception of self-efficacy, and coping strategies. These themes were further divided into sub-themes, and the sub-themes were categorized under various classifications. The participants stated that they experienced intense emotional responses in the aftermath of the February 6 earthquake and tried to cope with feelings such as fear, shock, and helplessness. It was noted that, in the post-trauma period, feelings of anxiety, alienation, and uncertainty were predominant, and strategies such as returning to daily routines, receiving professional support, and spiritual orientation were effective in coping. The psychological counselors reported that, due to their professional responsibilities, they tried to maintain their helping roles, which in turn led them to neglect their own needs. Participants emphasized that social solidarity, as well as support from family and colleagues, served as important sources of strength during this process. They also noted that they developed emotional resilience, self-awareness, and coping skills. It was observed that the post-disaster experience led to a process of transformation and reconstruction at both personal and professional levels for the participants. The findings obtained from the study were discussed within the framework of the relevant literature. Finally, recommendations were made based on the results of the study.
Benzer Tezler
- Psikolojik danışmanların deprem sonrası deneyimlerinin incelenmesi
Investigation of psychological counselors' experiences after the earthquake
DİLARA EDA ATEŞ KATIRCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiGaziantep ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERHAN TUNÇ
- Bilişsel davranışçı terapi temelli dijital terapötik hikâyelerin deprem yaşamış çocukların travma sonrası stres belirtilerine etkisi
The effect of cognitive behavioral therapy-based digital therapeutic stories on posttraumatic stress symptoms in children who experienced an earthquake
DENİZ DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiGaziantep ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İDRİS KAYA
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları
Başlık çevirisi yok
BİNNUR ERCEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiKurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK
- Sürücülerde kandaki alkol miktarı ile trafik kazası arası ilişki
Başlık çevirisi yok
Z.SEMRA GÜMRÜKÇÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
UlaşımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. RIDVAN EGE