حاشية محمد بن عبد الغني الأردبيلي الشهير بغني زاده نادري (ت.1036/1627) على تفسير البيضاوي من الورقة (516/أ) إلى الورقة (590/ب):دراسةً وتحقيقاً)
Ğani Zâde Nâdirî Diye Bilinen Muhammed b. Abdülğaniy el-Erdebîlî'nin Beydavî Tefsiri Üzerine Yaptığı Haşiyenin Tahkik ve Tahlili (516. Varaktan 590. Varağa Kadar)
- Tez No: 951878
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE SEKME
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Arapça
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Gani-zâde Nâdirî olarak tanınan Muhammed b. Abdülganî el-Erdabilî'nin (ö. 1036/1627) Beyzâvî Tefsiri üzerine yazdığı hâşiyenin 516/a yaprağından 590/b yaprağına kadar olan kısmını incelemeyi ve tahkik etmeyi amaçlamaktadır. İslam milleti, âlimlerin Kur'an-ı Kerim'i anlamak ve yorumlamak için gösterdikleri muazzam çabalarla her zaman gurur duymuştur. Bu çabalar, bazıları sahih, bazıları ise anlamlarının derinliği nedeniyle açıklığa kavuşturulması ve sadeleştirilmesi gereken çok sayıda özgün yazı, el yazması ve kitap ortaya çıkarmıştır. Bu kategoriler arasında, bilgiyi zenginleştiren âlimlerin birbirlerine yaptıkları yorumlar önemli bir yer tutmaktadır. Bu çalışma, bu el yazmasını ayrıntılı olarak incelemektedir. Bu metin, Kur'an-ı Kerim'in milletin anayasası ve temel mevzuat kaynağı olarak önemini vurgulamaktadır. Ayrıca, âlimlerin Kur'an-ı Kerim'i yorumlama ve anlamlarını açıklığa kavuşturma konusunda gösterdikleri olağanüstü çabaları da vurgulamaktadır. Bu âlimlerin en önde gelenlerinden biri, ünlü“Enveru't-Tenzil ve'l-İsra'u't-Te'vil”tefsirinin yazarı olan Hâkim Nasıruddin el-Beydâvî'dir. Metinde, bu değerli tefsirin, el-Erdebili'nin tefsiri de dahil olmak üzere çok sayıda tefsirde ele alındığı belirtilmektedir. Bu çalışma, bu tefsiri akademik olarak incelemeyi ve doğrulamayı amaçlamaktadır. Bu konu, öncelikle Yüce Allah'ın Kitabı açısından önemi ve tefsir ilminin İslam ümmetinin kalbindeki yüce konumunun kabulü nedeniyle seçilmiştir. Bu tefsirin sıhhatini sağlama ve atalarımızdan miras kalan değerli mirasa katkıda bulunma sorumluluğunu üstlenme arzusu, bu çalışmanın temel dayanaklarından biridir. Ayrıca, tefsir ekolleri ve müfessirlerin farklı görüş ve tercihlerini öğrenerek daha derin bilgi edinme arzusu da önemli bir motivasyon kaynağıdır. Amaç, henüz belgelenmemiş bir Beydâvî tefsirini ortaya çıkarmak ve yazarın özellikle Arap dili ve teolojisi olmak üzere çeşitli ilim dallarındaki görüşlerini derleme ve analiz etme çabalarını vurgulamaktır. Yazarın, âlimlerin fikirlerini birleştirerek ve yazıldığı dönemin (on birinci yüzyıl) tefsir yaklaşımlarını ve uygulamalarını açıklığa kavuşturarak yeni bir yorumlayıcı bakış açısı sunma arzusu da bu konunun seçilmesinde etkili olmuştur. Ayrıca, Kara Kemal'in ifadelerinin sadeliği, sunumunun akıcılığı, seçtiği görüşlerin kesinliği ve bu tercihler için sunduğu akıl yürütme yöntemleri, araştırmacıyı bu çalışmayı yapmaya teşvik eden faktörler arasındaydı. Bu çalışmanın temel amacı, Erdebili'nin Beydâvî hakkındaki yorumunu incelemek ve araştırmacılar ile yorum, dilbilim ve dini inançlarla ilgilenenler için faydalı bir kaynak sağlamaktır. Ayrıca, bu çalışma Seyyid Şerif el-Cürcânî ve Kara Kemal ibn el-Beydâvî arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır. El-Beydâvî hakkında detaylı bilgi verilecek, yorumun ilmî değeri ortaya konulacak ve yazarın Beydâvî hakkındaki yorumlama yaklaşımı açıklanacaktır. Bu, yazarın yaklaşımından ve dil ve teolojik konularda ele aldığı konuların bağlamından faydalanmamızı sağlayacaktır. Çalışma ayrıca, eserin ilmî temellerini, en önemli kaynaklarına atıfta bulunarak ayrıntılı olarak açıklayacaktır.
Özet (Çeviri)
Özet çevirisi mevcut değil.
Benzer Tezler
- حاشية محمد بن عبد الغني الأردبيلي الشهير بغني زاده نادري (ت.1036/1627) على تفسير البيضاوي من الورقة (221/ب) إلى الورقة (295/ب):دراسةً وتحقيقاً)
Ğani Zâde Nâdirî Diye Bilinen Muhammed b. Abdülğaniy el-Erdebîlî'nin Beydavî Tefsiri Üzerine Yaptığı Haşiyenin Tahkik ve Tahlili (221. Varaktan 295. Varağa Kadar)
Layth AL-BAYATI
Yüksek Lisans
Arapça
2025
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FAYSAL ARPAGUŞ
- حاشية محمد بن عبد الغني الأردبيلي الشهير بغني زاده نادري (ت.1036/1627) على تفسير البيضاوي من الورقة (295/ب) إلى الورقة (368/ب):دراسةً وتحقيقاً)
Ğani Zâde Nâdirî Diye Bilinen Muhammed b. Abdülğaniy el-Erdebîlî'nin Beydavî Tefsiri Üzerine Yaptığı Haşiyenin Tahkik ve Tahlili (295. Varaktan 368. Varağa Kadar)
TAREQ AL-MOHAMMEDI
Yüksek Lisans
Arapça
2025
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FAYSAL ARPAGUŞ
- حاشية محمد بن عبد الغني الأردبيلي الشهير بغني زاده نادري (ت.1036/1627) على تفسير البيضاوي من الورقة (74/ب) إلى الورقة (148/ب):دراسةً وتحقيقاً)
Ğani Zâde Nâdirî Diye Bilinen Muhammed b. Abdülğaniy el-Erdebîlî'nin Beydavî Tefsiri Üzerine Yaptığı Haşiyenin Tahkik ve Tahlili (74. Varaktan 148. Varağa Kadar)
ABDULATEEF HAİLAN
Yüksek Lisans
Arapça
2025
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FAYSAL ARPAGUŞ
- حاشية محمد بن عبد الغني الأردبيلي الشهير بغني زاده نادري (ت.1036/1627) على تفسير البيضاوي من الورقة (441/ب) إلى الورقة (516/أ):دراسةً وتحقيقاً)
Ğani Zâde Nâdirî Diye Bilinen Muhammed b. Abdülğaniy el-Erdebîlî'nin Beydavî Tefsiri Üzerine Yaptığı Haşiyenin Tahkik ve Tahlili (441. Varaktan 516. Varağa Kadar)
SUFYAN ALI JAWAD JAWAD
Yüksek Lisans
Arapça
2025
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜLEYMAN PAK
- حاشية محمد بن عبد الغني الأردبيلي الشهير بغني زاده نادري (ت.1036/1627) على تفسير البيضاوي من الورقة (590/ب) إلى نهاية الكتاب:دراسةً وتحقيقاً)
Ğani Zâde Nâdirî Diye Bilinen Muhammed b. Abdülğaniy el-Erdebîlî'nin Beydavî Tefsiri Üzerine Yaptığı Haşiyenin Tahkik ve Tahlili (590. Varaktan Kitabın Sonuna Kadar)
IDREES FAHAD
Yüksek Lisans
Arapça
2025
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE SEKME
- حاشية محمد بن عبد الغني الأردبيلي الشهير بغني زاده نادري (ت.1036/1627) على تفسير البيضاوي من الورقة (516/أ) إلى الورقة (590/ب):دراسةً وتحقيقاً)
Ğani Zâde Nâdirî Diye Bilinen Muhammed b. Abdülğaniy el-Erdebîlî'nin Beydavî Tefsiri Üzerine Yaptığı Haşiyenin Tahkik ve Tahlili (516. Varaktan 590. Varağa Kadar)
KHALID KHALOF ABED ABED
Yüksek Lisans
Arapça
2025
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL ÖZTÜRK