İnflamatuar barsak hastalıklarının pankreas üzerine etkisi
Effects of inflammatory bowel disease on the pancreas
- Tez No: 951301
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞULE POTUROĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Gastroenteroloji, Internal diseases, Gastroenterology
- Anahtar Kelimeler: İnflamatuar Barsak Hastalığı, Ülseratif Kolit, Crohn Hastalığı, Pankreatik Steatoz, Ekstraintestinal Manifestasyonlar, Inflammatory Bowel Disease, Ulcerative Colitis, Crohn's Disease, Pancreatic Steatosis, Extraintestinal Manifestations
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: İBH barsak dışı organlara da etkileri olabilen sistemik inflamatuar bir hastalıktır. Çalışmamızda hastaların ve kontrol grubunun klinik, laboratuvar ve MR görüntülemeleri incelenerek pankreatik steatoz başta olmak üzere inflamatuar barsak hastalıklarının pankreas üzerine etkilerini incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Gastroenteroloji ve İç Hastalıkları polikliniğine 31.01.2024 tarihinden sonra başvuran dahil edilme kriterlerinin tamamına uyan 85 İBH tanılı hasta ve 39 İBH olmayan kontrol grubu dahil edildi. Pankreas hastalığı öyküsü olan hastalar, hepatobiliyer hastalık öyküsü ve pankreatik steatoza neden olabilecek sebepleri (obezite, hiperlipidemi, alkol kullanımı) olan hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Polikliniğe başvuran hasta ve kontrol grubunun demografik özellikleri, klinik öykü, laboratuvar tetkikleri (ALT, AST, ALP, GGT, Amilaz, Lipaz, Fekal elastaz), MR görüntülemeleri prospektif olarak incelendi ve karşılaştırıldı. Çalışmaya katılan hastaların verileri ile oluşturulan veri tabanı SPSS versiyon 23 (IBM Co. UA) kullanılarak analiz edildi. Saptanan sonuçlardan p değeri 0,05'in altında olan sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya toplam 85 hasta dahil edildi ve bu hastaların 49'unu (%57,6) ülseratif kolit hastaları oluştururken 36'sını (%42,4) Crohn hastaları oluşturmaktaydı. Kontrol grubu ile hastalar arasında cinsiyet (p=0,150), yaş (p=0,397) ve VKİ (p=0,477) için istatistiksel fark saptanmadı. Çalışmaya dahil edilenlerin amilaz, lipaz, ALT, AST, ALP, GGT değerleri incelendiğinde anormal enzim düzeyi saptanmadı. PS açısından PDFF ölçümleri ile karşılaştırıldı. ÜK hastalarının ortalama pankreas PDFF ölçümleri %6,43±5,88 iken Chron hastalarının ortalaması %6,25±4,37 olarak saptandı. Ülseratif kolit ve Chron hastalarında baş (p=0,480), boyun (p=0,676) ve kuyruk (p=0,913) PDFF ölçümleri arasında anlamlı farklılık gözlenmedi. Kontrol grubu PDFF ölçümleri baş %11,69±11,25; boyun %12,28±11,59 ve kuyruk %12,18±9,11 olarak saptandı. Kontrol grubunun pankreas PDFF ölçümleri ÜK, CH tanılı hastalar ve İBH grubunun tamamı ile kıyaslandığında anlamlı olarak yüksek saptandı. İBH hastalarının 52'sinde (%61,17) PS saptanmazken 33'ünde (%38,83) PS var olarak değerlendirildi. ÜK hastalarının viii 19'unda (%38,87), Crohn hastalarının ise 14'ünde (%38,88) PS saptandı. 2 grup arasında PS varlığı açısından anlamlı fark saptanmadı (p=0,99). Kontrol grubunda ise 23 (%58,98) hastada PS saptanırken, 16 (%41,02) hastada PS saptanmadı. İBH hastaları ile kontrol grubu PS varlığı açısından kıyaslandığında kontrol grubunda PS varlığı anlamlı şekilde yüksek bulundu (p=0.031). İnflamatuar barsak hastalığı olan 85 hastanın pankreas PDFF ölçümleri ile hastalık şiddetleri arasındaki korelasyon analizde anlamlı bir ilişki saptanmadı. ÜK olan 39 hastanın ortalama fekal elastaz düzeyi 434,2±222,6 µg/g olarak saptanırken, Crohn olan 30 hastanın ortalama fekal elastaz düzeyi 472,2±222,5 µg/g olarak saptandı. Aralarında anlamlı bir farklılık görülmedi. Fekal elastaz çalışılan 69 hastadan 10'nunda fekal elastaz düzeyi <200 µg/g görülerek ekzokrin pankreas yetmezliği saptandı. Ekzokrin yetmezlik olan 10 hastanın 6'sında (%60) PS varken, yetmezlik olmayan 59 hastanın 19'unda (%32,2) PS saptanmıştır. Ekzokrin pankreas yetmezliği olan hastalarda PDFF ölçümleri daha yüksek saptanmıştır. PS açısından değerlendirildiğinde ekzokrin yetmezliği olanlarda PS daha yüksek yüzdede saptanırken istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktur. (p=0.09 odds oranı:3,16). Sonuç: İBH tanılı hastalar ve kontrol grubu incelendiğinde İBH tanılı hastalarda anormal enzim düzeyi, PS ve ekzokrin pankreas yetmezliği açısından anlamlı bir artış saptanmamıştır. Yine de PS prevalansı İBH tanılı hastalarda %38,83 saptanmış olması İBH hastalarında önemli komplikasyonları olduğu bilinen PS açısından dikkatli olunması gerektiğini göstermektedir. Birçok sistemi etkileyen inflamatuar bir hastalık olan İBH yönetiminde EİM yönetimi önemlidir.
Özet (Çeviri)
Objective: Inflammatory Bowel Disease (IBD) is a systemic inflammatory disorder that may affect organs beyond the gastrointestinal tract. In this study, we aimed to investigate the effects of IBD on the pancreas particularly the presence of pancreatic steatosis (PS) by examining the clinical, laboratory, and MRI findings of both IBD patients and healthy controls. Materials and Methods: This prospective study included 85 patients diagnosed with IBD who presented to the Gastroenterology and Internal Medicine outpatient clinics of Başakşehir Çam and Sakura City Hospital after January 31, 2024, and met all inclusion criteria, along with 39 control subjects without IBD. Individuals with a history of pancreatic or hepatobiliary diseases, or those with potential causes of PS (such as obesity, hyperlipidemia, or alcohol consumption), were excluded. Demographic data, clinical history, laboratory parameters (ALT, AST, ALP, GGT, amylase, lipase, fecal elastase), and MRI findings were prospectively evaluated and compared between the groups. Statistical analysis was performed using SPSS version 23 (IBM Corp., USA), and a p-value <0.05 was considered statistically significant. Results: Among the 85 IBD patients, 49 (57.6%) had ulcerative colitis (UC) and 36 (42.4%) had Crohn's disease (CD). There were no significant differences between the IBD and control groups in terms of sex (p=0.150), age (p=0.397), or body mass index (BMI) (p=0.477). No abnormal enzyme levels were observed in either group. PS was assessed using proton density fat fraction (PDFF) measurements. The mean pancreatic PDFF was 6.43±5.88% in UC patients and 6.25±4.37% in CD patients. No statistically significant differences were found between UC and CD patients in PDFF values at the pancreatic head (p=0.480), neck (p=0.676), or tail (p=0.913). In the control group, PDFF values were 11.69±11.25% (head), 12.28±11.59% (neck), and 12.18±9.11% (tail)—all significantly higher than those observed in the IBD group. Among the IBD patients, 52 (61.17%) had no evidence of PS, while 33 (38.83%) were found to have PS. PS was detected in 19 (38.77%) of the UC patients x and in 14 (38.89%) of the CD patients, with no significant difference between the two subgroups (p=0.99). In the control group, PS was present in 23 (58.98%) individuals and absent in 16 (41.02%). The prevalence of PS was significantly higher in the control group compared to the IBD group (p=0.031). No significant correlation was found between pancreatic PDFF values and disease severity among the 85 IBD patients. The mean fecal elastase level was 434.2±222.6 µg/g in UC patients and 472.2±222.5 µg/g in CD patients, with no statistically significant difference. Among the 69 patients who underwent fecal elastase testing, 10 (14.5%) had levels <200 µg/g, indicating exocrine pancreatic insufficiency (EPI). Of these 10 patients, 6 (60%) had PS, while among the 59 patients without EPI, 19 (32.2%) had PS. PDFF values were higher in patients with EPI. Although PS was more commonly observed in patients with EPI, the difference was not statistically significant (p=0.09; odds ratio: 3.16). Conclusion: No statistically significant increase in abnormal pancreatic enzyme levels, pancreatic steatosis, or exocrine pancreatic insufficiency was detected in IBD patients compared to the control group. However, the detection of PS in 38.83% of IBD patients highlights the importance of monitoring for this condition, as it may represent a clinically relevant extraintestinal manifestation. Given the systemic nature of IBD, the management of extraintestinal involvement should remain a critical component of comprehensive patient care.
Benzer Tezler
- Akut pankreatitli hastalarda şiddet ve prognoz indekslerinin trigliserid seviyelerine göre değerlendirilmesi
Severity and prognosis scores in patients with acute pancreatitis evaluation by triglyceride levels expertise thesis
ŞERİFE BOZDAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAŞAK ÇAKAL
- İnflamatuar barsak hastalıklarında serolojik markerların rolü
The role of serological markers in inflammatory bowel diseases
MEHMET BAKIRTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
GastroenterolojiAkdeniz Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT YILDIRIM
- İnflamatuar barsak hastalıklarında pankreas bozukluklarının sıklığı ve özelliklerinin analiz edilmesi
Analysis of the frequency and characteristics of pancreatic disorders in inflammatory bowel diseases
ONAT MURT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMA BASAT
DOÇ. DR. SÜLEYMAN SAYAR
- ERCP komplikasyonlarının geriatrik ve erişkin popülasyondaki farklılıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of differences in geriatric and adult population of ERCP
ŞEYMA SANCAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAŞAK ÇAKAL
DR. YUNUS HALİL POLAT
- İnflamatuar barsak hastalıklarının aktivitesinde eozinofilinin rolü
Başlık çevirisi yok
AYSUN BOZBAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2004
GastroenterolojiMarmara ÜniversitesiGastroenteroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURDAN TÖZÜN