Psikotik bozukluk tanılı hastalarda elektrokonvulsif tedavi ile serum klotho protein, nörotrofin, sitokin düzeyleri ve nöropsikometrik test sonuçlarındaki değişimin saptanması ve klinik özelliklerle ilişkisi
Assessment of changes in serum klotho protein, neurotrophin, cytokine levels, and neuropsychometric test results with electroconvulsive therapy in patients with psychotic disorders and their relationship with clinical features
- Tez No: 951292
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİMGE SEREN KIRLIOĞLU BALCIOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Electroconvulsive therapy, ECT, Klotho, Inflammation, Schizophrenia, Executive Functions
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET PSİKOTİK BOZUKLUK TANILI HASTALARDA ELEKTROKONVULSİF TEDAVİ İLE SERUM KLOTHO PROTEİN, NÖROTROFİN, SİTOKİN DÜZEYLERİ VE NÖROPSİKOMETRİK TEST SONUÇLARINDAKİ DEĞİŞİMİN SAPTANMASI VE KLİNİK ÖZELLİKLERLE İLİŞKİSİ Amaç: Şizofreni tanılı hastalarda elektrokonvulsif tedavi (EKT) ile nöroinflamasyon, nörotrofik faktörler, nöropsikometrik testlerin ayrı ayrı ilişkisini inceleyen çalışmalar bulunmakla birlikte hem şizofreni ve diğer psikotik bozuklukların etiyolojisi hem de EKT'nin nörobilişsel süreçler üzerindeki etkileri halen net olarak aydınlatılamamıştır. Literatürde EKT, nöroinflamasyon, nörotrofik faktörler ve nöropsikometrik değerlendirmeleri bir arada ele alan bütüncül bir çalışmaya rastlanmamıştır. Ayrıca EKT uygulanan hastalarda Klotho proteini ile bilişsel işlevler arasındaki ilişkiyi inceleyen bir çalışmaya da literatürde yer verilmemiştir. Bu çalışmanın amacı da yatarak tedavi gören psikotik bozukluk tanılı hastalarda serum Klotho proteini, beyin kaynaklı nörotrofik faktör (BDNF), glia kaynaklı nörotrofik faktör (GDNF), tümör nekrozis faktör-a (TNF-a), interlökin 10 (IL-10) düzeyleri ile uygulanacak nöropsikometrik test sonuçlarının EKT öncesi ve sonrası değişimini değerlendirmek ve bu biyolojik ve bilişsel değişkenlerin klinik özelliklerle olan ilişkisini klinik özelliklerle ilişkisini belirlemektir. Gereç Ve Yöntem: Bu çalışmaya, Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatis El Kitabı, Beşinci Baskı tanı kriterlerine göre şizofreni spektrumunda yer alan psikotik bozukluklardan birini taşıyan ve Başakşehir Çam Sakura Şehir Hastanesi psikiyatri servislerinde yatarak tedavi görmekte olan, farmakolojik tedaviden yeterli yanıt alamayan ya da başka bir klinik endikasyon nedeniyle EKT uygulanmasına karar verilen 30 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların sosyodemografik ve klinik bilgileri, çalışmaya özgü hazırlanmış veri formuna kaydedilmiştir. Hastaların ruhsal durum değerlendirmesine ek olarak, belirti şiddetini belirlemek amacıyla EKT öncesinde ve tedavi tamamlandıktan sonra Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS) ve Kısa Psikiyatrik Değerlendirme Ölçeği (BPRS) uygulanmıştır. Nörobilişsel ve yürütücü işlevlerin değerlendirilmesinde Wisconsin Kart Eşleme Testi(WKET) , Stroop Test, Saat Çizme Testi, Sayı Menzili Testi (Digit Span Test), Addenbrooke Kognitif Değerlendirme Bataryası kullanılmış; bu testler EKT uygulamasından bir gün önce ve bir gün sonra gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Elektrokonvülsif tedavi sonrası PANSS puanlarında - pozitif, negatif, genel ve toplam alt ölçekler dahil olmak üzere - EKT öncesine kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azalma gözlenmiştir (p<0.001). Addenbrooke Bilişsel Değerlendirme Bataryasını'nın -bellek alt testinde EKT sonrasında puanlar anlamlı düzeyde artış göstermiştir ( p=0.013). Buna karşın aynı bataryanın - akıcılık alt testinde EKT sonrası puanlar istatiksel açıdan anlamlı düzeyde düşmüştür. ( p=0.013). Diğer nöropsikometrik test skorları ile Klotho, BDNF, GDNF, TNF-α ve IL-10 düzeylerinde EKT öncesi ve sonrası arasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. IL-10 düzeyindeki değişim ile sigara kullanımı arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p=0.036). Düz sayı dizisi testinde gözlenen değişim skorları, toplam hastalık süresi (p=0.028) ve yatış sayısı (p=0.025) ile anlamlı pozitif korelasyon göstermiştir. Renk söyleme testi değişim skorları madde kullanımı ile negatif yönde ilişkili bulunmuştur (p=0.027). Benzer şekilde, Stroop testindeki bozucu etki süresi farkı da hem madde kullanımı (p=0.011) hem de sigara kullanımı (p=0.010) ile negatif yönde anlamlı ilişki göstermiştir. Wisconsin Kart Eşleme Testi 13. alt test değişim skorları yaşla pozitif yönde anlamlı ilişki göstermiştir (p=0.019). TNF-α düzeyleri; sözel akıcılık (p=0.023), dil (p=0.008) ve düz sayı dizisi (p=0.044) test puanlarıyla pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. IL-10 düzeyleri dil puanlarıyla anlamlı ilişki göstermiştir (p=0.023). GDNF düzeyleri, sözel akıcılık (p=0.014), dil (p=0.004) ve düz sayı dizisi (p=0.043) skorları ile pozitif yönde korelasyon göstermiştir. Klotho düzeyleri yalnızca MMSE puanları ile anlamlı bir ilişki göstermiştir (p=0.029). Bellek performansı ile IL-10 düzeyindeki değişim arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p=0.039). Perseveratif olmayan hata sayısını temsil eden WKET-7 değişim skoru, TNF-α (p=0.010), BDNF (p=0.023) ve Klotho (p=0.023) düzeylerindeki değişimle pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. Öte yandan, IL-10 düzeyindeki değişim; toplam perseveratif tepki (WKET-5, p=0.042), toplam perseveratif hata (WKET-6, p=0.036) ve perseveratif hata yüzdesi (WKET-8, p=0.049) ile anlamlı düzeyde pozitif korelasyon göstermiştir. PANSS pozitif semptom puanları, WKET-3 toplam doğru yanıt sayısı (p=0.044) ve WKET-10 kavramsal düzey yanıt sayısı (p=0.015) ile negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Sonuç: Bu çalışmada EKT sonrasında bellek işlevlerinde anlamlı bir artış, buna karşılık sözel akıcılıkta azalma gözlenmiştir. Klotho, BDNF, GDNF, IL-10 ve TNF-α düzeylerinde tedavi öncesi ve sonrası arasında anlamlı bir değişiklik gözlenmemiştir. Ancak, yaş, sigara ve madde kullanımı, PANSS skorları, EKT seans sayısı ve tedaviye ilişkin diğer özellikler ile bazı bilişsel ve klinik ölçümler arasında anlamlı korelasyonlar tespit edilmiştir. IL-10 düzeylerindeki değişim, bellek performansıyla negatif yönde, perseveratif hata ve tepkilerle ise pozitif yönde ilişkilidir. PANSS pozitif semptom puanları, WKET-3 alt testindeki toplam doğru yanıt sayısı ve WKET-10 alt testindeki kavramsal düzey yanıt sayısı ile negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Bu bulgu, pozitif semptom şiddeti arttıkça yürütücü işlev performansında azalma olabileceğini düşündürmektedir. GDNF ve TNF-α düzeyleri ise dil ve sözel akıcılık gibi bilişsel alanlardaki test puanlarıyla pozitif korelasyon göstermiştir. Bu bulgular, nöroinflamatuar ve nörotrofik belirteçlerin yürütücü işlevler ve bellekle ilişkili olabileceğini ve EKT'nin etkilerinin yalnızca klinik değil, biyolojik mekanizmalarla da ilişkili olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
CHANGES IN SERUM KLOTHO PROTEIN, NEUROTROPHIN, AND CYTOKINE LEVELS AND NEUROPSYCHOMETRIC TEST RESULTS FOLLOWING ELECTROCONVULSIVE THERAPY IN PATIENTS DIAGNOSED WITH PSYCHOTIC DISORDERS, AND THEIR RELATIONSHIP WITH CLINICAL FEATURES Aım: Although there are studies investigating the individual relationships between electroconvulsive therapy (ECT) and neuroinflammation, neurotrophic factors, and neuropsychometric test performance in patients with schizophrenia, the etiology of schizophrenia and other psychotic disorders, as well as the cognitive effects of ECT, remain incompletely understood. To date, no comprehensive study has simultaneously examined the associations between ECT, neuroinflammatory markers, neurotrophic factors, and neuropsychometric assessments. Moreover, there is a lack of research exploring the relationship between Klotho protein and cognitive functions in patients receiving ECT. This study aims to evaluate the pre- and post-treatment changes in serum levels of Klotho protein, brain-derived neurotrophic factor (BDNF), glial cell line-derived neurotrophic factor (GDNF), tumor necrosis factor-alpha (TNF-α), and interleukin-10 (IL-10), along with neuropsychometric test outcomes, in inpatients diagnosed with psychotic disorders undergoing ECT. The study also seeks to determine the associations between these biological and cognitive parameters and clinical characteristics. Methods: A total of 30 patients diagnosed with psychotic disorders within the schizophrenia spectrum, based on the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition (DSM-5) criteria, and hospitalized in the psychiatric wards of Çam Sakura City Hospital, were included in this study. The decision to initiate ECT was made by the clinical team either due to insufficient response to ongoing pharmacological treatment or based on other clinical indications. Sociodemographic and clinical data were collected using a study-specific data form, and patients' height, weight, and blood pressure were measured. In addition to mental status examinations, the severity of psychiatric symptoms was assessed both before and after ECT using the Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS) and the Brief Psychiatric Rating Scale (BPRS), and all scores were documented. To evaluate neurocognitive and executive functions, the Wisconsin Card Sorting Test, Stroop Test, Clock Drawing Test, Digit Span Test, and Addenbrooke's Cognitive Examination Battery were administered one day before and one day after the ECT sessions. Peripheral venous blood samples were obtained one day before and one day after ECT to determine serum levels of Klotho protein, BDNF, GDNF, TNF-α, and IL-10. Results: Following electroconvulsive therapy, statistically significant reductions were observed in all subscale scores of the PANSS — including positive, negative, general psychopathology, and total scores—compared to pre-treatment assessments (p<0.001). In the Addenbrooke's Cognitive Examination Battery, memory subtest scores showed a statistically significant increase after ECT (p=0.013), whereas verbal fluency scores significantly declined (p=0.013). No significant differences were found in other neuropsychometric test scores or in serum levels of Klotho, BDNF, GDNF, TNF-α, and IL-10 between pre- and post-ECT assessments. A significant positive correlation was found between changes in IL-10 levels and smoking status (p=0.036). Changes in the Digit Span test scores were positively correlated with total illness duration (p=0.028) and number of psychiatric hospitalizations (p=0.025). Changes in the Color Naming test were negatively associated with substance use (p=0.027). Similarly, changes in Stroop interference scores were negatively correlated with both substance use (p=0.011) and smoking (p=0.010). Changes in the 13th subtest of the Wisconsin Card Sorting Test (WCST) were positively correlated with age (p=0.019). TNF-α levels showed significant positive correlations with verbal fluency (p=0.023), language (p=0.008), and digit span scores (p=0.044). IL-10 levels were significantly associated with language scores (p=0.023). GDNF levels were positively correlated with verbal fluency (p=0.014), language (p=0.004), and digit span (p=0.043) scores. Klotho levels were significantly associated only with Mini-Mental State Examination (MMSE) scores (p=0.029). A significant negative correlation was observed between memory performance and changes in IL-10 levels (p=0.039). Changes in WCST-7 (non-perseverative errors) were positively associated with changes in TNF-α (p=0.010), BDNF (p=0.023), and Klotho (p=0.023) levels. In contrast, changes in IL-10 were positively correlated with WCST-5 (total perseverative responses, p=0.042), WCST-6 (total perseverative errors, p=0.036), and WCST-8 (percentage of perseverative errors, p=0.049). Finally, PANSS positive symptom scores were negatively correlated with WCST-3 (total correct responses, p=0.044) and WCST-10 (number of conceptual level responses, p=0.015), suggesting that greater positive symptom severity may be associated with poorer executive functioning. Conclusıon: In the study, an improvement in memory functions was observed following ECT, while a decline in verbal fluency was noted. No significant changes were found in the levels of Klotho, BDNF, GDNF, IL-10, and TNF-α. However, correlations were identified between certain clinical and cognitive measures and variables such as age, smoking and substance use, PANSS scores, number of ECT sessions, and treatment characteristics. IL-10 changes were negatively associated with memory performance and positively associated with perseverative errors and responses. GDNF and TNF-α levels showed positive correlations with cognitive test scores such as MMSE, language, and verbal fluency. PANSS positive symptom severity was negatively correlated with abstract thinking and the number of correct responses in the WCST. These findings suggest that neuroinflammatory and neurotrophic biomarkers may be associated with executive functions and memory, and that the effects of ECT may be linked not only to clinical parameters but also to underlying biological mechanisms.
Benzer Tezler
- Şizofreni ve diğer psikotik bozukluklarda elektrokonvülsif tedavinin serum adiponektin üzerine etkisi
Başlık çevirisi yok
ÇAĞRI DEMİREL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriSağlık BakanlığıRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜHEYLA DOĞAN BULUT
- Bir üniversite hastanesi psikiyatri servisinde bipolar afektif bozukluk tanılı hastaların sosyodemografik ve klinik özelliklerinin geriye dönük incelenmesi
Retrospective examination of sociodemographic and clinical manifestations of bipolar affective disorder patients in an university hospital psychiatry clinic
BURCU YAVUZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Psikiyatriİnönü ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RİFAT KARLIDAĞ
- Ekt uygulanan ve uygulanmayan psikotik özellikli manik hastaların tedavi protokolü, ek tedavi ve tespit uygulamaları açısından karşılaştırılması
Comparison of treatment protocol, additional treatment and restraint application in ect and non-ect psychotic manic patients
BÜLENT YILDIRIM
- Unipolar ve bipolar depresyonu olan hastalarda elektrokonvulsif tedaviye (EKT) cevabı kestirmeye yardım eden etmenler
Predictors of response to electroconvulsive therapy in patients with unipolar and bipolar depression
HATİCE OKUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PsikiyatriHacettepe ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜMİN KAZIM YAZICI
- Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Psikiyatri Kliniğinde EKT uygulanmış hastaların retrospektif olarak sosyodemografik ve klinik özellikleri açısından karşılaştırılması
A retrospective comparison of patients which applied at Akdeniz University Hospital Psychiatry Clinic in terms of sociodemografic and clinical features
İREM TIRAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
PsikiyatriAkdeniz ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURAK KULAKSIZOĞLU