Boraks ve borik asit üretiminde ortaya çıkan katı atıkların çimento sanayiinde değerlendirilmesi
Evaluation of solid wastes that are formed during the borax and boric acid production in cement industry
- Tez No: 95086
- Danışmanlar: PROF. DR. SABRİYE PİŞKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kimya Mühendisliği, Chemical Engineering
- Anahtar Kelimeler: Alçı taşı, Boraks, Borik asit, Katkı maddeleri, Katı atıklar, Çimento, Gypsum, Borax, Boric acid, Additives, Solid wastes, Cement
- Yıl: 2000
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Bu çalışmada, boraks ve borik asit üretiminde ortaya çıkan kah atıkların çimento sanayiinde alçıtaşı ve katkı maddesi olarak değerlendirilmesi ele alınmıştır. Özellikle boraks (Na2B407 10H2O) üretiminde kullanılan tinkal minerali (Na2B4Os(OH)4-8H20) ve borik asit (H3BO3) üretiminde kullanılan kolemanit minerali (Ca2[B304(OH)3]2.2H20) ekonomik açıdan çok önemlidir. Bu üretimler sırasmda tesislerde her yıl 145.000 ton (yaş bazda) katı atik oluşmakta ve çevreye verilmektedir. Minerallerin işlenmesi sırasmda, filtrelerin randımanlı çalışmaması, minerallerin içermiş olduğu boraksın ve borik asitin, atık kil içerisinde kalmasına neden olmaktadır. Özellikle B2O3 miktarı borik asit atıklarında %Tye, boraks atıklarında ise %17ye kadar çıkmakta, bu durum hammadde kaybım dolayısıyla ekonomik kayıpları beraberinde getirmektedir. Bu atıkların yapılan kimyasal analizleri neticesinde borik asit atığının %90 oranında alçıtaşından (CaSC>4.2H20) oluştuğu, boraks atığının ise kil ile aynı bileşenleri içerdiği tespit edilmiştir. Portland çimentosu üretiminde klinkere priz süresini ayarlamak amacıyla %3-5 oranında alçıtaşı katılmaktadır. Borik asit atığı, alçıtaşı özelliği gösterdiğinden dolayı klinkere farklı oranlarda katılmış ve çimentoda yeralan standartlarla karşılaştirılmıştır. Boraks atığı ise katkı maddesi olarak portland çimentosuna (P.Ç.42,5) katılmış, bor konsantrasyonunun çimento yapısı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bu şekilde değişik katkı oranlarıyla oluşturulan çimento numunelerinin kimyasal analizleri yapılarak, TS 24'e göre dayanım, donma başlangıcı ve sonu, hacim sabitliği, incelik, özgül ağırlık, özgül yüzey gibi fiziksel testler uygulanmıştır. Kalite kontrol testlerinin uygulanması sonucunda, borik asit atığı katkılı numunelerin, standartlara uygun sonuçlar verdiği ve çimento sanayiinde kullanılabileceği saptanmıştır. Boraks atıklarının ise içerdikleri B2O3 miktarının düşürülmesiyle, çimento sanayiinde ek hammadde olarak kullanılabileceği belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT In this study, the solid wastes which originate in the production of boric acid and borax were tried to evaluate in the cement industry as gypsum and additive materials. The tincale mineral (Na2B40s(OH)4.8H20) which is used in borax production (Na^OrlOEfeO) and the colemanite mineral (Ca2[B304(OH)3]2.2H20) used in boric acid production (H3BO3) are very important from economic point of view. During this process 145.000 tones per year of solid wastes are formed and given to environment. Because of the deficiency of filters, the waste materials contain borax and boric acid, also. The B2O3 ratio is 7 % in boric acid wastes and 17 % in borax wastes. It was determined that gypsum ratio in the boric acid waste was 90 % and borax waste consisted of the same components as way. Gypsum as of S % was mixed with clincer in order to regulate the setting time in Portland cement process due to the boric acid waste showed the gypsum properties and compared to the standard valves for cement. The borax waste was used in Portland cement as an additive material and the effect of boron concentration on the cement structure was investigated. The cement samples produced were applied for same physical and chemical analysis. Some physical tests such as resistance, initial and final of setting times, volume fixness, fineness, specific gravity, specific surface (TS 24) were done. It was determined that with boric acid and borax waste additives, the samples produced gave better results according to the standard valves after applying the quality control tests and could be used as an additive material after decreasing die B2O3 amount in the borax wastes. XI
Benzer Tezler
- Uleksitin amonyum çözeltileri içinde çözünürleştirilmesi kinetiği
Başlık çevirisi yok
GAMZE TEKİN (ARIKIL)
- Hafif duvar tuğlası üretiminde perlit ve bazı katkıların etkilerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
LEYLA TANAÇAN
- Uleksit'in edta çözeltileri ile çözünürleştirilmesi ve çözünme kinetiği
Başlık çevirisi yok
CEMAL ÇİFTÇİ
- Bor mineralleri ve türevlerinin tayin metodları
Analysing methods of ores and subdivision of boron
SEMRA AKÇİN (ÖZCAN)
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
KimyaEskişehir Osmangazi ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TEVFİK GEDİKBEY
- Emprenye edilmiş yongalardan üretilen yongalevhaların bazı teknolojik özellikleri
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ VAR
Doktora
Türkçe
2000
Ormancılık ve Orman MühendisliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜMİT C. YILDIZ