Geri Dön

Kombine antiretroviral tedavi (cART) döneminde HIV ile yaşayan bireylerde beyin volümü, beyin yaşı ve bilişselfonksiyonların değerlendirilmesi

Evaluation of brain volume, brain age, and cognitive functions in people living with HIV in the era of combined antiretroviral therapy (CART)

PDF İndir

  1. Tez No: 950707
  2. Yazar: ZEYNEP BAYRAKTAR
  3. Danışmanlar: PROF. DR. SILA AKHAN, DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜGE TOYGAR DENİZ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji, Infectious Diseases and Clinical Microbiology
  6. Anahtar Kelimeler: HIV, HAND, Beyin Volumu, Beyin Yaşı, MoCA, HIV, HAND, Brain Volume, Brain Age, MoCA
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

GİRİŞ: HIV ile yaşayan bireylerde (HIYB), etkili antiretroviral tedaviye rağmen HIV ile ilişkili nörobilişsel bozulma (HAND) görülebilmektedir. HIV'in beyin yapıları üzerindeki etkilerinin nörogörüntüleme yöntemleri ve tarama testleriyle değerlendirilmesi nörobilişsel bozulmaların erken tanı ve yönetimi açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, HIYB'de beyin volümleri, tahmini beyin yaşı ve nörobilişsel durum arasındaki ilişkiyi incelemektir. YÖNTEM: 2019 ile 2024 tarihleri arasında başvuran hastaların kayıtları retrospektif olarak incelendi. HIYB'ler ve HIV negatif kontrol grubunda (KG) nörogörüntülemeleri olan hastalar tarandı ve uygun olanlar çalışmaya dahil edildi. Kraniyal MRG'leri volBrain yazılımı ile analiz edilerek beyin hacimleri ölçüldü. LASSO modeliyle tahmini beyin yaşı hesaplandı ve“brain age gap”değerlendirildi. HIYB'lere Montreal Bilişsel Değerlendirme (MoCA) testi uygulandı. BULGULAR: Çalışmaya 66 HIYB ve 121 KG dahil edildi. %13,9'u (n=26) kadın, %86,1'ini (n=161) erkekti. HIYB'lerde supramarjinal girus ve Gri Cevher (GM) hacmi düşük, Beyaz Madde (WM) ve bazı subkortikal yapılar (Accumbens, Kaudat Nucleus, Amigdala ve Hipokampus) ise yüksek saptandı. Talamus hacmi ise HIYB'lerde anlamlı olarak daha düşüktü (p <0.001). MoCA ≤23 olan bireylerde toplam beyin hacmi, serebrum, serebellum, pallidum ve putamen hacmi anlamlı olarak daha düşüktü. Serebrospinal sıvı hacmi (CSF) ise daha yüksekti. Beyin yaşı arttıkça bilişsel bozulma riski anlamlı olarak artmıştı (OR = 1,317; p = 0,002). HIV RNA pozitifliğiyle Amigdala hacmi arasında istatistiksel olarak anlamlı ve orta düzeyde negatif bir korelasyon saptanmıştır (ρ = −0,695; p = 0,003). SONUÇ: HIYB'lerde thalamus hacminin düşüklüğü ve bilişsel testi düşük olanlarda putamen hacminin düşüklüğü dikkat çekicidir. HIV'in beyin yaşlanmasını tetikleyebileceği ve bilişsel işlevleri olumsuz etkileyebileceği unutulmamalı, nörobilişsel değerlendirme ve gerekirse nörogörüntüleme uygulanmalıdır.

Özet (Çeviri)

INTRODUCTION: Despite effective antiretroviral therapy, HIV-associated neurocognitive disorders (HAND) may still occur in people living with HIV (PLWH). Evaluating the structural effects of HIV on the brain using neuroimaging and screening tools is important for early diagnosis and management of cognitive impairment. This study aims to investigate the relationship between brain volumes, estimated brain age, and neurocognitive status in PLWH. METHODS: Medical records of patients who presented between 2019 and 2024 were retrospectively reviewed. PLWH and HIV-negative control group (CG) participants with available neuroimaging scans from the last five years were included. Brain volumes were measured by analyzing cranial MRI scans using the VolBrain software. Estimated brain age was calculated using the LASSO model, and the brain age gap was assessed. The Montreal Cognitive Assessment (MoCA) was administered to PLWH. RESULTS: A total of 66 PLWH and 121 CG individuals were included. Of the participants, 13.9% (n=26) were female and 86.1% (n=161) were male. PLWH showed decreased supramarginal gyrus and gray matter (GM) volume, while white matter (WM) and certain subcortical structures (accumbens, caudate, amygdala, and hippocampus) were significantly increased. Thalamus volume was significantly lower in PLWH (p < 0.001). Individuals with MoCA scores ≤23 had significantly lower total brain, cerebrum, cerebellum, pallidum, and putamen volumes, while cerebrospinal fluid (CSF) volume was higher. As brain age increased, the risk of cognitive impairment also significantly increased (OR = 1.317; p = 0.002). A statistically significant and moderately strong negative correlation was identified between HIV RNA positivity and amygdala volume (ρ = −0.695; p = 0.003). CONCLUSION: Reduced thalamus volume in PLWH and decreased putamen volume in individuals with lower cognitive performance are notable findings. HIV may accelerate brain aging and negatively impact cognitive functions; therefore, regular neurocognitive evaluation and neuroimaging should be considered.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    632435

    HIV tedavisi alan bireylerde tedavi uyumunu etkileyen psikososyal faktörler

    Psychosocial factors affecting medication adherence in individuals receiving HIV treatment

    MEHMED BURAK ERDAŞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    PsikiyatriAnkara Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HAKAN KUMBASAR

  2. Tez No

    447287

    Daha önce tedavi görmemiş HIV-pozitif hastalarda kullanılan antiretroviral tedavi rejimlerinin virolojik yanıt, immünolojik yanıt ve istenmeyen etkiler açısından karşılaştırılması

    Comparison of antiretroviral therapy regimens in terms of virological response, immunological response and adverse effects in previously untreated HIV-positive patients

    AYSUN SARIBUĞA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyolojiİstanbul Üniversitesi

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖMER HALUK ERAKSOY

  3. Tez No

    939092

    HIV ile mono-enfekte kişilerde tenofovir disoproksil ile tenofovir alafenamid içeren antiretroviral tedavi rejimlerinin kardiyometabolik riske etkisinin karşılaştırılması

    Comparison of the effects of antiretroviral treatment regimens containing tenofovir disoproxil and tenofovir alafenamide on cardiometabolic risk in people mono-infected with HIV

    BEYZA EROL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyolojiİzmir Katip Çelebi Üniversitesi

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALPER ŞENER

  4. Tez No

    888208

    Antiviral direncin yeni nesil dizileme yöntemi ile saptanmasında kullanılacak biyoinformatik iş akışının geliştirilmesi

    Development of a bioinformatics workflow to be used in detecting antiviral resistance using the next generation sequencing method

    NEŞE ARSLAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyolojiİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa

    Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MERT AHMET KUŞKUCU

  5. Tez No

    302679

    HIV-1 pozitif pediatrik hastalarda virus tiplendirmesi ve direnç belirlenmesi

    Determination of drug resistance and virus typology in HIV-1 positive pediatric patients

    ÖZLEM YOLDAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    Mikrobiyolojiİstanbul Üniversitesi

    Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİ AĞAÇFİDAN

Geri Dön