An examination of human rights frameworks in Islam and the West for the advancement of global human rights
Küresel insan haklarının ilerlemesi için İslam ve Batı'daki insan hakları çerçevelerinin incelenmesi
- Tez No: 950455
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLGEN SÜTÇÜOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstinye Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Uluslararası insan hakları alanı, insan onuru ve adalet kavramını tanımlarken sıklıkla kesişen ve bazen çatışan çeşitli felsefi, dini ve kültürel geleneklerden şekillenmektedir. Küresel düzeyde evrensel bir insan hakları standardı arayışı devam ederken, Batı'nın seküler çerçeveleri ile İslami ilkeler arasındaki gerilimler sürmekte, uluslararası insan hakları mekanizmalarının etkinliğini engelleyen önemli uzlaşmazlık noktalarını ortaya koymaktadır. Bu tez, şu soruyu ele almaktadır: İslami ve Batılı insan hakları çerçevelerinin entegrasyonu, daha kapsamlı ve ahlaki olarak tutarlı bir küresel insan hakları sisteminin gelişimine katkıda bulunabilir mi? Bu çalışma, bu perspektifler arasındaki çatışmanın temel nedenlerini belirlemeyi ve uyumlu bir yaklaşımın küresel iş birliğini ve adaleti güçlendirip güçlendiremeyeceğini araştırmayı amaçlamaktadır. Bu soruyu incelemek için tez, öncelikle Evrensel İnsan Hakları Bildirgesi'nin (UDHR) tarihsel ve felsefi temellerini, Aydınlanma düşünürlerinin etkisi ve çağdaş Batı'nın ana siyasi ideolojileri de dahil olmak üzere analiz etmektedir. Ardından, Kur'an'da ifade edilen İslami insan hakları anlayışıyla bu temelleri karşılaştırmakta, özellikle yaşam hakkı, adalet ve eşitlik, onur, özgürlük ve özerklik, ifade özgürlüğü, din ve inanç özgürlüğü ile sosyal sorumluluk gibi temel ilkelere odaklanmaktadır. Bireysel haklar ile kolektif haklar, sekülerizm ile ilahi hukuk ve ahlaki özerklik ile ilahi hesap verebilirlik gibi temel farklılıkları vurgulamak için karşılaştırmalı bir analiz yapılmaktadır. Tez ayrıca, bu farklılıkların uluslararası insan hakları organlarını nasıl etkilediğini araştırmakta ve“özgürlük”kavramının ortak değerlere dayalı bir etik lens üzerinden yeniden değerlendirilmesini önermektedir. Sonuç olarak, araştırma, İslami ve Batılı insan hakları çerçevelerinin köken ve yapıda farklılık gösterse de, diyalog için temel oluşturabilecek örtüşen değerleri paylaştığını ortaya koymaktadır. Tez, özgürlükleri karşılıklı saygı, etik sorumluluk ve ahlaki bütünlük çerçevesinde birleştiren, bu dünya görüşlerini köprüleyen tamamlayıcı bir küresel insan hakları modeli geliştirilmesini önermektedir.
Özet (Çeviri)
The field of international human rights is shaped by a diverse range of philosophical, religious, and cultural traditions, which often intersect and sometimes clash in defining the concept of human dignity and justice. As global efforts continue to seek a universal standard for human rights, tensions between Western secular frameworks and Islamic principles persist, revealing critical gaps in consensus that hinder the effectiveness of international human rights mechanisms. This thesis addresses the question: Can the integration of Islamic and Western human rights frameworks contribute to the development of a more comprehensive and morally coherent global human rights system? It seeks to identify the root causes of conflict between these perspectives and explore whether a harmonized approach could enhance global cooperation and justice. To examine this, the thesis first analyzes the historical and philosophical foundations of the Universal Declaration of Human Rights (UDHR), including the influence of Enlightenment thinkers and contemporary major Western political con ideologies. It then contrasts these with the Islamic conception of human rights as articulated in the Quran, focusing on key principles such as the right to life, justice and equality, dignity, freedom and autonomy, freedom of expression, freedom of religion and belief, and social responsibility. A comparative analysis is conducted to highlight fundamental differences, particularly concerning individual versus collective rights, secularism versus divine law, and moral autonomy versus divine accountability. The thesis also investigates how these differences affect international human rights bodies and proposes a reevaluation of“freedom”through an ethical lens rooted in shared values. Ultimately, the research concludes that while Islamic and Western human rights frameworks differ in origin and structure, they share overlapping values that can serve as a foundation for dialogue. The thesis recommends the development of a complementary global human rights model—one that bridges these worldviews by anchoring freedoms in a framework of mutual respect, ethical responsibility, and moral integrity.
Benzer Tezler
- Tanzimat dönemi Osmanlı İmparatorluğu'nda siyasal adalet kavramının dönüşümü
The transformation of the concept of political justice in the Ottoman Empire during the Tanzimat period
İLYAS ÇALIŞKAN
Doktora
Türkçe
2025
Siyasal BilimlerGalatasaray ÜniversitesiSiyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN YÜCEL
- حقوق الإنسان وتطبيقاتها في القرآن الكريم: تفسير المراغي أنموذجًا
Kur'an-ı Kerim'de insan hakları ve uygulamaları: Bir model olarak tefsir el-meraği
TAREK AMMAR OMRAN AMMAR
Yüksek Lisans
Arapça
2025
DinKarabük ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELAMİ KURT
- Orta çağ'da kadın algısı (doğu'nun ve batı'nın kadına biçtiği rol)
Perception of women in the middle ages (the role assigned to women by the east and the west)
YASEMİN İNCEER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TarihHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDAT BİLİNİR
- İslâm hukukunda intihar, ötanazi ve istişhâd
Suicide, euthanasia and istishhad in Islamic law
HAYDAR IŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiSelçuk ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLYAS KAPLAN
- Tefsirlerde boşanmada şahitlik: Fıkhî yaklaşımdan Makâsıdî yoruma
Witnessing divorce in Qurʾanic exegesis: From juristic approaches to Maqasid oriented interpretation
EBTEHAL MHFUZ
Yüksek Lisans
Arapça
2026
Dinİstanbul ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZIYAD RAVAŞDEH