Yetişkinlerde çocukluk çağı örselenme yaşantıları, algılanan ebeveyn tutumları ve toplumsal cinsiyet rolleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of the relationships between childhood abuse experiences, perceived parental attitudes, and gender roles in adults
- Tez No: 950063
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ RUKİYE KÖROĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Algılanan ebeveynlik biçimleri, Cinsiyet rolleri, Çocukluk çağı travmaları, Perceived parenting styles, Gender roles, Childhood traumas
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Kent Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, yetişkin bireylerin çocukluk çağı örselenme yaşantılarının, algılanan ebeveyn tutumları ve toplumsal cinsiyet rolleriyle olan ilişkileri araştırılmıştır. Çocukluk dönemi, bireysel kimlik, kişilik ve değer sisteminin temellerinin atıldığı kritik bir süreçtir. Çalışma, çocukluk döneminde yaşanan travmatik deneyimlerin ebeveyn tutumları ve toplumsal cinsiyet rollerinin etkisiyle nasıl şekillendiğini ve bu faktörlerin bireylerin psikososyal gelişimleri üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, 18 yaş ve üzeri 515 katılımcı ile gerçekleştirilmiş ve kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Veriler, çocukluk çağı travmaları, ebeveyn tutumları ve toplumsal cinsiyet rollerinin ilişkisini incelemek amacıyla çevrim içi ortamda Google Forms aracılıyla toplanmıştır. Araştırma değişkenleri arasındaki ilişkiler Spearman korelasyon analizi ile değerlendirilmiş, değişkenlerin sosyo-demografik özelliklere göre incelenmesinde Mann-Whitney U testi ve tek yönlü varyans analizi (Kruskal-Wallis) kullanılmıştır. Gruplar arasındaki ölçek puanlarının karşılaştırılması için Dunnett-Bonferroni post hoc testi uygulanmış, ayrıca algılanan ebeveyn tutumları ve toplumsal cinsiyet rollerinin çocukluk dönemindeki travmatik deneyimlerin bir yordayıcısı olup olmadığını belirlemek için Polinom ve Stepwise regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Bulgular, otoriter ve koruyucu ebeveyn tutumlarının çocukluk çağı travmaları ile anlamlı bir ilişki içinde olduğunu, demokratik tutumların ise bu etkileri azalttığını göstermektedir. Geleneksel toplumsal cinsiyet rollerinin çocukluk çağı travmalarıyla bağlantılı olduğu, ancak kadın ve erkek rollerinin doğrudan bir etkisinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Demografik özelliklerin de bu ilişkilerde önemli bir rol oynadığı görülmüştür. Analiz sonuçları, modelin genel olarak anlamlı olduğunu (F = 17.472, p <0.001) ve bağımsız değişkenlerin çocukluk çağı örselenme yaşantıları üzerinde anlamlı bir etkisinin bulunduğunu desteklemektedir. Araştırmanın sonuçları, çocukluk dönemi travmalarının bireylerin psikososyal gelişimini anlamada ebeveyn tutumları ve toplumsal cinsiyet rollerinin etkisini vurgulamakta, çok boyutlu bir yaklaşım benimsenmesinin gerekliliğini ortaya koymaktadır. Çalışma, kimlik gelişimi kuramları ve toplumsal cinsiyet yaklaşımları bağlamında değerlendirilen sonuçlarıyla literatüre önemli katkılar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the relationships between childhood abuse experiences, perceived parental attitudes, and gender roles in adult individuals. Childhood represents a critical developmental stage during which the foundations of individual identity, personality, and value systems are established. The primary aim of the research is to explore how traumatic childhood experiences are influenced by parental attitudes and gender roles and how these factors affect individuals' psychosocial development. The study was conducted with 515 participants aged 18 years and older, selected using a convenience sampling method. Data were collected online through Google Forms to analyze the relationships among childhood traumas, parental attitudes, and gender roles. Spearman correlation analysis was used to evaluate the relationships between the study variables. The Mann-Whitney U test and one-way analysis of variance (Kruskal-Wallis) were applied to examine variations based on socio-demographic characteristics. The Dunnett-Bonferroni post hoc test was employed to compare scale scores among different groups. Additionally, Polynomial and Stepwise regression analyses were conducted to determine whether perceived parental attitudes and gender roles predict traumatic childhood experiences. The findings reveal that authoritarian and protective parental attitudes are significantly correlated with childhood trauma, while democratic attitudes appear to mitigate these effects. Traditional gender roles were found to be associated with childhood trauma, although no direct effect of male and female gender roles was identified. Demographic characteristics also played a significant role in these relationships. The analysis results demonstrate that the overall model is statistically significant (F = 17.472, p < 0.001), confirming that the independent variables have a meaningful impact on childhood trauma experiences. The findings underscore the importance of parental attitudes and gender roles in understanding the psychosocial development of individuals with traumatic childhood experiences, highlighting the necessity of adopting a multidimensional approach. This study contributes significantly to the literature by presenting results within the context of identity development theories and gender role approaches, offering valuable insights into the complex interplay between childhood experiences, family dynamics, and societal influences.
Benzer Tezler
- Üniversite öğrencilerinin algıladıkları ebeveyn psikolojik kontrolünün ve çocukluk örseleyici yaşantılarının boyun eğici davranışlarla ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship between parental psychological control and childhood trauma experiences perceived by college students with submissive behaviors
BÜŞRA YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NUR PINAR BAYHAN
- Romantik ilişki yaşayan yetişkinlerde bedensel yakınmaların, çocukluk travmaları ve algılanan partner duyarlılığı ile ilişkisinin incelenmesi
The examination of the associations among somatic complaints, childhood traumas and perceived partner responsiveness among adults having a romantic relationship
KÜBRA ALBAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAŞAK BAHTİYAR
- Genç yetişkinlerde öz-şefkatin yordayıcıları: Algılanan sosyal destek ve çocukluk örselenme yaşantıları
Predictives of self-compassion in young adults: Perceived social support and childhood traumatic experiences
AYŞEGÜL İMİROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiGaziantep ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET MURAT
- İlişki doyumunun yordayıcıları olarak olumsuz çocukluk çağı yaşantıları ve ikili ilişkilerde çatışma çözme becerileri
Adverse childhood experiences and conflict resolution skills in romantic relationships as predictors of relationship satisfaction
BURÇİN HAZAL AĞCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiYıldız Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEHER MERVE ERUS
- Genç yetişkinlerde çocukluk çağı örselenme yaşantıları ile erken dönem uyumsuz şemaları, benlik saygısı ve yaşam doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between childhood abuse experiences and early maladaptive schemes, self-esteem and life satisfaction in young adults
KÜBRA MERİÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Kent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GİZEM AKCAN