Türkiye'de geronteknolojilerin durumu: Tedarikçilerin ve profesyonel hizmet sağlayıcıların yaklaşımı
Situation of gerontechnologies in Türkiye: The approach of suppliers and professional service providers
- Tez No: 949578
- Danışmanlar: PROF. DR. FERRUH MUTLU BİNARK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İletişim Bilimleri, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Geronteknoloji, Gerontoloji, Tedarikçiler, Yaşlılık, Gerontechnology, Gerontology, Suppliers, Old age
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'de yaşlı nüfusun hızla artması, yaşlı bireylerin yaşam kalitesini destekleyici teknolojik çözümlere olan ihtiyacı da beraberinde getirmektedir. Ancak uluslararası literatürde sunulan geronteknoloji modelleri ile Türkiye'deki mevcut uygulamalar arasında ciddi bir uçurum bulunmaktadır. Özellikle ekonomik sermaye yetersizliği, bilgiye erişim eksikliği ve dijital eşitsizlik gibi faktörler, bu teknolojilerin yaygınlaşmasını engellemektedir. Bu kapsamda mevcut çalışmanın amacını, Türkiye'deki geronteknolojilerin durumuna ilişkin tedarikçiler ve profesyonel hizmet sağlayıcıların bakış açısını yeniliğin toplumsal yaşama dahil oluş sürecini odağa alarak anlamak oluşturmaktadır. Geronteknoloji, yaşlıların yaşam kalitesini artırmak için teknolojik çözümler geliştiren alandır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmış; 15 teknoloji tedarikçisi ve 8 profesyonel hizmet sağlayıcı olmak üzere toplam 23 katılımcı ile yarı yapılandırılmış saha görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerin bir kısmı çevrimiçi, bir kısmı ise yüz yüze olarak yürütülmüştür. Araştırmanın kuramsal çerçevesini, Everett M. Rogers'ın Yeniliklerin Yayılması (diffusion of innovation) olarak bilinen iletişim alanında geliştirilen anaakım iletişim kuramı oluşturmaktadır. Kuram, yeni fikirlerin, ürünlerin veya teknolojik yeniliklerin; bireyler ve toplumlar arasında nasıl yayıldığını ve hangi kategoriler üzerinden benimsendiğini açıklamak için kullanılmaktadır. Bulgular, Türkiye'de bulunan geronteknoloji ürünlerinin ve hizmetlerinin büyük ölçüde“yenilikçiler”kategorisinde sınırlı bir düzeyde kaldığını, daha geniş kullanıcı kitlelerine ulaşmada sistematik eksiklikler bulunduğunu ortaya koymuştur. Özellikle bilgi aktarımı, eğitim ve altyapı gibi destekleyici unsurların eksikliği, bu teknolojilerin yaygınlaşmasını yavaşlatmaktadır. Hizmet sağlayıcılar, çoğu zaman deneme-yanılma yoluyla bilgi edinmektedir. Kullanılan teknolojiler genellikle temel seviyede kalmaktadır, yapay zekâ destekli ya da bilişsel destek sunan gelişmiş çözümler ise henüz yaygın değildir. Ayrıca yaşlıların yeniliğin kavranmasına ilişkin karar süreçlerine yeterince dahil edilmediği, çoğunlukla edilgen bir kullanıcı konumunda bırakıldığı ve özne olarak yeterince etkin görülmediği gözlemlenmiştir. Araştırma sonunda, kapsamlı kamu erki politikalarının geliştirilmesi, tüm paydaşlara yönelik eğitimlerin artırılması, yaşlıların kullanıcı merkezli tasarım sürecine katılımının sağlanması ve Ar-Ge (araştırma ve geliştirme) faaliyetlerinin teşvik edilmesi yönünde önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The rapid growth of the older adults population in Turkey has increased the need for technological solutions that support the quality of life of older individuals. However, there exists a significant gap between the gerontechnology models presented in the international literature and the current practices observed in Turkey. In particular, factors such as limited economic capital, lack of access to information, and digital inequality hinder the widespread adoption of these technologies. Within this context, the aim of the present study is to understand the perspectives of suppliers and professional service providers regarding the status of gerontechnologies in Turkey by focusing on the process of integration of innovation into social life. Gerontechnology is a field that develops technological solutions to improve the quality of life of the older adults. In the study, semi-structured interview technique, one of the qualitative research methods, was used; semi-structured field interviews were conducted with a total of 23 participants, 15 technology suppliers and 8 professional service providers. Some of the interviews were conducted online and some were conducted face-to-face. The theoretical framework of the study is constituted by Everett M. Rogers' theory of mainstream communication developed in the field of communication known as Diffusion of Innovation. The theory is used to explain how new ideas, products or technological innovations spread among individuals and societies and through which categories they are adopted. The findings revealed that gerontechnology products and services in Turkey largely remain limited to the“innovators”category and that there are systematic deficiencies in reaching wider user groups. In particular, the lack of supporting elements such as information transfer, education and infrastructure slows down the spread of these technologies. Service providers often acquire knowledge through trial and error. The technologies used are generally at a basic level, while advanced solutions that support artificial intelligence or cognitive support are not yet widespread. It has also been observed that the elderly are not sufficiently included in decision-making processes regarding the perception of innovation, are mostly left in a passive user position and are not seen as sufficiently active as subject. At the end of the research, recommendations were made to develop comprehensive public power policies, increase training for all stakeholders, ensure the participation of the older adults in the user-centered design process and encourage R&D (research and development) activities.
Benzer Tezler
- 1981 Türkiye tarımsal yapısının önemli bileşenleri ve tarımsal bölgelerin elde edilmesi
Principle components of Turkey's agricultural structure and to determine agricultural rigions in 1981
İHSAN KARABULUT
- 1983 yılı trafik kaza istatistikleri değerlendirmesi
Başlık çevirisi yok
ŞÜKRÜ ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
UlaşımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. RIDVAN EGE
- İş kazalarının Türk ekonomisi üzerine etkileri ve kömür madenciliği üzerine bir inceleme
Başlık çevirisi yok
MESUT ÖRMECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. NACİ KINACIOĞLU
- Akaryakıtla çalışan endüstriyel tav fırınlarında yanma, sıcaklık ve basıncın optimum kontrolu
Optimum control of combustion temperature and pressure in industrial tempering furnaces working with fuel-oil
MEHMET EROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Makine MühendisliğiGazi ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜCEL ERCAN