İnme sonrası hastalarda psikopatolojiyi etkileyen faktörler: kişilik özellikleri ve başa çıkma tutumlarının psikopatolojik semptomlarla ilişkisi
Factors affecting psychopathology of stroke patients: the relationship of personality traits and coping styles with psyhopathological symptoms
- Tez No: 949197
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYNUR FEYZİOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Psychology, Physical Medicine and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Başa Çıkma Tutumları, Hastalık Algısı, İnme, Kişilik Özellikleri, Öz Yeterlik, Psikopatolojik Semptomlar, Coping Strategies, Illness Perception, Personality Traits, Psychopathological Symptoms, Self-Efficacy, Stroke
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, inme sonrası hastaların kişilik özellikleri, başa çıkma tutumları, öz yeterlik ve hastalık algısı faktörlerinin psikopatolojik semptomların gelişimine etkilerini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmada, Sosyodemografik Bilgi Formu, Beş Faktör Kişilik Özellikleri Ölçeği, Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeği (COPE-R), Hastalık Algısı Ölçeği, İnme Öz Yeterlik Ölçeği ve SCL-90 Belirti Tarama Listesi (SCL-90-R) kullanılmıştır. Veriler, Aralık 2024 ve Şubat 2025 tarihleri arasında, fizik tedavi yataklı servisinde tedavi gören veya fizik tedavi polikliniğine başvuran ve ayaktan takip edilen, en az 6 aydır inme tanısı almış 84 hastanın oluşturduğu örneklemden toplanmıştır. Verilerin normallik dağılımlarının değerlendirilmesinin ardından çalışmanın sürekli değişkenleri arasındaki ilişkiler korelasyon analizleri, yordayıcı değişkenler regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Bununla birlikte değişkenlerin sosyodemografik ve hastalığın klinik özelliklerine göre grup karşılaştırmaları analizleri yürütülmüştür. Bulgular: Araştırmada, kişilik özelliklerinden duygusal dengesizlik ile psikopatolojik belirtiler arasında pozitif, dışa dönüklük ve deneyime açıklık kişilik özelliği ile psikopatolojik belirtiler arasında negatif ilişki elde edilmiştir. Problem odaklı başa çıkma tutumları ile psikopatolojik belirtiler arasında negatif ilişki, işlevsel olmayan başa çıkma tutumları ile psikopatolojik belirtiler arasında pozitif ilişki elde edilmiştir. Bunun yanında, hastalık algısı ve öz yeterlik ölçümlerinin de psikopatolojik belirtiler ile anlamlı ilişkileri bulunmuştur. Çalışmada, kişilik özellikleri ve başa çıkma tutumlarının bazı alt boyutlarının psikopatolojik belirtileri yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra, araştırmanın değişkenlerine ait belirli boyutlarının sosyodemografik ve hastalığın klinik özelliklerine göre farklılık gösterdiği saptanmıştır. Sonuç: İnme sonrası hastalarda, kişilik kişilik özellikleri, başa çıkma tutumları, öz yeterlik ve hastalık algısı faktörlerinin psikopatolojik semptomlarla ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular, inme sonrası hastalarda görülen psikopatolojik semptomlar ile bu semptomların oluşumunda etkili olabilecek faktörlerin anlaşılmasına katkı sağlamakta, hastaların psikolojik zorluklarla başa çıkma becerilerinin geliştirilmesi ve erken müdahale stratejilerinin oluşturulmasına yönelik önemli veriler sunmaktadır. Bu bulguların, hastaların psikolojik durumlarının daha iyi anlaşılmasına ve müdahale sürecinin daha etkili bir şekilde yönetilmesine katkı sağladığı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study is to examine the effects of personality traits, coping strategies, self-efficacy, and illness perception on the development of psychopathological symptoms in post-stroke patients. Materials and Methods: The study utilized a Sociodemographic Information Form, Five-Factor Personality Inventory, Coping Strategies Rating Scale (COPE-R), the Illness Perception Questionnaire, the Stroke Self-Efficacy Questionnare, and the Symptom Checklist-90-Revised (SCL-90-R). Data were collected between December 2024 and February 2025 from a sample of 84 patients who had been diagnosed with stroke for at least six months and were either hospitalized in an inpatient physical therapy service or receiving outpatient follow-up care in a physical therapy clinic. After evaluating the normality distributions of the data, relationships among variables of the study were analyzed using correlation analyses and predictor variables were analyzed using regression analysis. Additionally, group comparisons of variables for sociodemographic and clinical characteristics of the disease were analyzed. Results: The study found a positive correlation between the personality trait of neuroticism and psychopathological symptoms, and negative correlations between extraversion and openness to experience and psychopathological symptoms. Problem-focused coping strategies were negatively correlated with psychopathological symptoms, whereas dysfunctional coping strategies were positively correlated. Furthermore, illness perception and self-efficacy were significantly associated with psychopathological symptoms. It was also concluded that certain dimensions of personality traits and coping strategies predicted psychopathological symptoms. In addition, some dimensions of the study variables showed significant differences based on sociodemographic and clinical characteristics. Conclusion: The findings indicate that personality traits, coping strategies, self-efficacy, and illness perceptions are associated with psychopathological symptoms in post-stroke patients. The results contribute to a better understanding of the factors that may influence the development of psychopathological symptoms in this population and provide valuable insights for improving patients' coping skills and developing early intervention strategies. These findings are believed to support more effective management and understanding of the psychological status of post-stroke patients.
Benzer Tezler
- İnme sonrası hastalarda gövde performansı ile üst ekstremite fonksiyonları, denge, fonksiyonel mobilite ve günlük yaşam aktiviteleri arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between trunk performance and upper extremity functions, balance, functional mobility and activities of daily living in post-stroke patients
MOHAMMED RAZZAQ ABED AL-ISAWI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Fizyoterapi ve RehabilitasyonKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BUKET BÜYÜKTURAN
- İnme sonrası hemiplejik hastalarda el eğitimi
Hand rehabilitation in stroke patients with hemiplegia
MURAT AYKUT AKINCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonMarmara ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP GÜVEN
- İnme sonrası hemiparetik hastalarda; skapular diskinezi, üst ekstremite ağırlık aktarma kapasitesi, omuz fonksiyonları ve aktivite limitasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Hemiparetic patients after stroke; investigation of the relationship between scapular dyskinesis, upper extremity weight transfer capacity, shoulder functions and activity limitations
SERMET YÜCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Fizyoterapi ve RehabilitasyonOkan ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EDA TONGA
- Hemiplejik hastalarda inme sonrası dönemde yorgunluk ve yorgunluğu etkileyen faktörler
Post-stroke fatigue in hemiplegic patients and factors affecting fatigue
CANSU ÖZKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EVRİM COŞKUN ÇELİK
- İnme sonrası hemiplejik hastalarda median ve ulnar sinirlerde elektrodiagnostik bulgular ve ultrasonografik değerlendirme
Electrodiagnostic findings and ultrasonographic evaluation in median and ulnar nerves in chronic hemiplegic patients
FETHİ İSNAÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyonİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİYE TOSUN