مسالك الكلام في مسائل الكلام لحاجي باشا جلال الدين خضر بن علي القونوي الآيديني (توفي بعد سنة:784هــ) من مبحث الجواهر إلى مبحث الإلهيات دراسة وتحقيقا.
Hacı Paşa Celalüddîn Hızır b. Ali el-Konevî el-Aydınî'nin Mesâlikü'l-kelâm fî Mesâliki'l-kelâm adlı eserinin Tahkik ve Tahlili (Cevherler Bölümünden İlâhiyyât Bölümüne Kadar
- Tez No: 947782
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞABAN BANAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Arapça
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kelam ilminin derin teorik temellerinden biri olan cevher (töz), varlıkların doğası ve sınırları hakkında zihinsel bir tasavvur oluşturmak için vazgeçilmez bir konudur. Cevher,“kendi kendine var olan ve başkasına ihtiyaç duymayan”olarak tanımlanır. Bu tanım, yalnızca bir terim olmaktan öte, evrenin yapısını, yaratılanın Yaratan'la ilişkisini, cisimlerin yaratılışını ve arazların (geçici özelliklerin) onlarda nasıl var olduğunu anlamak için bir giriş niteliğindedir. Bu konular, Kelam projesinin büyük inançsal amaçlarının kalbini oluşturur.Kelam âlimleri, evrenin sonradan yaratıldığını kanıtlamak için cevher konusundan hareket etmiştir. Cevherlerdeki arazların değiştiğini ispatlamış, ardından her değişenin sonradan yaratılmış (hadis) olduğunu ve her sonradan yaratılanın da bir yaratıcıya (muhdes) ihtiyacı olduğunu akli olarak delillendirmişlerdir. Bu kavram, Allah'ın varlığını ispatlamak, O'nu yaratılanlara benzemekten tenzih etmek ve evrenin ezeli olduğu görüşünü reddetmek için bir yöntem anahtarı olmuştur.“Cevher”konusunu incelemek, sadece metafizik bir araştırma değil, aynı zamanda evrenin doğasını ve aklın gaybı nasıl kanıtladığını anlamak için gerekli bir metodolojik ihtiyaçtır. Bu durum, Kelam ilminin zihinsel yapısını ve temel inançları ispatlama yöntemlerini anlamak isteyen herkes için bu konuyu en önemli konulardan biri haline getirir.Bu Konunun Seçilmesinin Başlıca Nedenleri:Kelam'ın Yapısında Cevher Kavramının Merkezi Konumu: Cevher, evrenin yaratıldığını ispatlama, cisimlerin ezeli olmadığını ve Yaratıcı'nın varlığını kanıtlama gibi konularda doğrudan bir role sahip olduğundan, Kelam ilminin dayandığı temel meselelerden biridir. Bu konuyu ele almak, Kelam âlimlerinin inançları temellendirmek için kullandığı akli esasları anlamaya katkı sağlar.Konunun Hassas Felsefi ve İnançsal Meselelerle İç İçe Geçmesi: Cevher, varlığın mahiyeti, mümkün ile vacibin farkı, mürekkep (bileşik) ile basit olan arasındaki ayrım gibi hassas felsefi konularla kesişir. Bu durum, konuya zengin bir analiz ve karşılaştırma imkânı sunar, özellikle de sıfatlar, illet ve hadiseler gibi meselelerle olan ilişkisi bağlamında.Farklı Kelam Ekollerinin Görüş Çeşitliliği: Cevher kavramı, Kelam ekolleri arasında büyük farklılıklar göstermiştir. Mutezile, cevheri tekil cevherlerden (atomlardan) oluşmuş olarak görürken, Eşariler onun üzerine arazların yenilenmesini inşa etmiştir. Bazı filozoflar ise bu kavramı reddetmiş veya farklı bir şekilde yorumlamıştır. Bu durum, konuyu karşılaştırmalı ve metodolojik bir inceleme için verimli bir alan haline getirir.Konuya İlişkin Bağımsız Çalışmaların Azlığı: Cevher konusunun önemine rağmen, bu konuyu müstakil olarak ele alan çalışmaların sayısı azdır.Bu Araştırmanın Amacı: Şeyh El-Eydini'nin“Mesalikü'l-Kelam fi Mesaili'l-Kelam”adlı eserinin bilimsel, doğrulanmış bir metnini ortaya çıkarmayı, mevcut el yazmalarını karşılaştırmayı, metnin ifadelerini düzenlemeyi, metinlerin doğruluğunu teyit etmeyi, aidiyetini araştırmayı ve Kelam meselelerini sunarken kullandığı genel metodolojiyi açıklamayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
ekle
Benzer Tezler
- مسالك الكلام في مسائل الكلام لحاجي باشا جلال الدين خضر بن علي القونوي الآيديني (توفي بعد سنة:784هــ) من مبحث الإلهيات حتى نهاية الكتاب دراسة وتحقيقا.
Hacı paşa Celalüddîn Hızır b. Ali el-Konevî el-Aydınî'nin Şerhu Tavâli'i'l-envâr min Metâli'i'l-enzâr adlı eserinin tahkik ve tahlili (ilahiyyât bölümünden kitabın sonuna kadar
YOUSIF SABER
Yüksek Lisans
Arapça
2025
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞABAN BANAZ
- شرح طوالع الأنوار من مطالع الأنظار (مسالك الكلام في مسائل الكلام) لحاجي باشا جلال الدين خضر بن علي القونوي الآيديني (توفي بعد سنة:784هــ) من بداية الكتاب إلى مبحث الأعراض دراسة وتحقيقا
Hacı Paşa Celaluddîn Hızır b. Ali el-Konevî el-Aydînî'nin Şerhu tavâli'i'l-envâr min metâli'i'l-enzâr Adlı Eserinin Tahkik ve Tahlili (Kitabın Başından“Arazlar”Bahsine Kadar)
RİYADH JAMAL AHMED AHMED
Yüksek Lisans
Arapça
2025
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞABAN BANAZ
- تحقيق مخطوطة لابراهيم فصيح بعنوان : فصيح التوقيع في علم البديع
İbrahim el-Fasih'in Tevkiu'l-Fasih adlı eseri ve edisyon kritiği
RAMADHAN TAHA HUSSEİN
Yüksek Lisans
Arapça
2022
DilbilimVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RIFAT AKBAŞ
- إبراهيم الحلبي المداري وكتابه“اللمعة”
İbrahim el-Halebî el-Medârî ve el-Lüm'a adlı eseri
MÜNZİR ŞEYHHASAN
Doktora
Arapça
2022
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF ŞEVKİ YAVUZ
- تحقيق المناط الخاص وأثره في تنزيل الأحكام دراسة تأصيلية
Özel manatı elde etmek ve hüküm indirmeye etkisi, özgün bir çalışma
AHMED BLAMAI
Yüksek Lisans
Arapça
2022
Dinİstanbul ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSAMA AL HAMWI