Geri Dön

Türkiye`de özelleştirme ve elektrik enerjisi sektöründeki uygulamalar

Privatization in Turkey and the implementations in the electrical energy sector

  1. Tez No: 94757
  2. Yazar: HÜLYA GÜNAYDIN
  3. Danışmanlar: PROF.DR. HALİL SARIASLAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: İşletme, Business Administration
  6. Anahtar Kelimeler: Elektrik enerjisi, Elektrik sektörü, Türkiye, Yap işlet devret modeli, Özelleştirme, Electrical energy, Electricity sector, Turkey, Build operate transfer model, Privatization
  7. Yıl: 2000
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

ÖZET Özelleştirme, genel anlamda devletin sanayi ve ticari faaliyetlerinden çekilerek kamu teşebbüslerinin özel sektöre devredilmesi şeklinde tanımlanmaktadır. Türkiye'de ekonomik reformun bir parçası olarak 1983 yılından itibaren özelleştirme uygulamaları başlatılmıştır. Bu kapsamda, 1999 yılı sonuna kadar 13S kamu kuruluşunda blok satış, hisse senedi ve varlık satışı yöntemleri ile özelleştirme yapılmış ve 5,5 Milyar Dolar civarında özelleştirme geliri elde edilmiştir. Doğal tekel niteliğindeki elektrik sektöründeki özelleştirmelerde sektöre rekabetin sunulabilmesi açısından çoğu zaman sektörde yeniden yapılandırmaya gidilmektedir. İngiltere örneğinde, elektrik sektörü üretim, iletim ve dağıtım olarak üçe ayrılarak rekabetin yer alabileceği bir yeniden yapılandırma ile özelleştirme gerçekleştirilmiştir. A.B.D.'de ise özelleştirmede önemli adımlar atılmakla birlikte bölgesel dikey entegrasyon oluşmuştur. Türkiye'de ise elektrik sektöründe arzın talebi karşılayama riskinin bulunduğu günümüzde devlet özelleştirme ile yeni yatırımların yapılması, mevcut tesislerin ise idame ve modernizasyon yatırımlarının yapılmasını amaçlamaktadır. Bu kapsamda, işletme hakkı devri, yap-işlet-devret ve yap-işlet modelleri kapsamında özelleştirme uygulamaları başlatılmış bulunmaktadır. Ancak bir sonraki aşama olarak, sektör yeniden yapılandırılarak üretim, iletim ve dağıtım ayrılarak rekabet unsurunun yer alabilecektir. Bu kapsamda yapmış olduğum çalışmamda, ilk üç kısımda özelleştirme kavramı, hedefleri ve yöntemleri açıklanmıştır. Dördüncü kısımda, Türkiye'deki özelleştirme uygulamaları anlatılmıştır. Beşinci kısımda ise, dünyada ve özellikle İngiltere ve A.B.D.'deki elektrik sektöründeki özelleştirme uygulamaları incelenmiştir. Türkiye'deki elektrik sektörü altıncı kısımda, bu sektörde özelleştirmenin neden ve hedefleri yedinci kısımda açıklanmıştır. Dokuzuncu kısımda Türkiye'de elektrik sektöründe özelleştirmeye ilişkin yasal dayanak incelendikten sonra on, onbir ve onikinci kısımlarda Türkiye'de elektrik sektöründeki özelleştirme uygulamaları işletme hakkı devri, yap-işlet-devret ve yap-işlet modelleri kapsamında ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Bu sektördeki özelleştirme ile ilgili öneriler onüçüncü bölümde yer almış ve son bölümde çalışmanın değerlendirmesi yapılmışlar.

Özet (Çeviri)

ABSTRACT In broad sense, privatization can be defined as the transfer of ownership and control from the public to the private sector, mostly with particular reference to asset sales. Privatization has taken place in Turkish economy as a part of the economic reform starting from 1983, with the primary goal of minimizing the involvement of the state in the industrial and commercial activities. The progress has been rather slow; still 135 state enterprises have been privatized by block sale, public offer or asset sale and a total revenue of USD 5.5 billion has been obtained by the end of 1999. As far as privatization of electricity is concerned, it has been coupled with restructuring of the sector in U.K., where electricity sector has been unbundled as: production, transmission and distribution; and liberalization and competition have been introduced in the sector. The U.S. experience in privatization of the electricity sector has not be as successful as the British experience, due to the vertical integration of the private production and distribution companies. Privatization of the electricity sector has also gained importance in Turkey, while the country is facing a shortage of energy in the near future. Having limited financial resources, the government is planning that the new investments to be actualized by the private sector. Some legal arrangements have taken place, and private sector and foreign capital involvement has been encouraged by Transfer of Operating Rights, Build-Own-Transfer and Build-Operate models. Yet, introduction of competition within the sector through restructuring would be necessary as a second step. A new Regulatory Board has to be established for regulating and auditing the sector with a sound legal structure. Within this context, my outline has been established as follows: The concept of privatization and its methods are explained in the by the third section. The fourth section covers the privatization implementations in Turkey. Within the fifth section, privatization of the electricity sectors worldwide and specifically in U.K. and the U.S.A. are described. After describing the Turkish electricity sector in the sixth section, the reasons and objectives of privatization in this sector are explained in th seventh section. The legal background of privatization in the Turkish electricity sector is covered in the eighth section. Sections nine to twelve cover the privatization implementations in the Turkish electricity sector with several methods as Build-Own-Operate, Build-Own, transfer of operating rights, block sales and public offer of shares. In the thirteenth section recommendations about the privatization in Turkish electricity sector are given, and finally this study is evaluated within the fourteenth section.

Benzer Tezler

  1. Elektrik enerjisi sektöründe devletin düzenlayici rolü

    The Regulative role of the state in the sector of electric energy

    ALTUĞ BARIŞ DOĞAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1998

    EkonomiHacettepe Üniversitesi

    İktisat Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HASAN KAZDAĞLI

  2. Türkiye`de enerji sektöründe uygulanan özelleştirme politikalarının mukayeseli analizi

    Başlık çevirisi yok

    BARIŞ TEOMAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2000

    Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi Üniversitesi

    Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. VEDAT BİLGİN

  3. Santralların yap işlet devret modeli ile özelleştirilmesinin üretim yönetimi yönünden incelenmesi

    The Investigation on the view of the product management of the privatisation of hydroelectric power plant by built operate transfer system

    ERHAN İSLAMOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2000

    İşletmeGazi Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. RASİH DEMİRCİ

  4. Dünyada ve Türkiye'de enerji sektörünün genel durumu ve Türkiye'nin elektrik enerjisi üretim ve tüketim tahminleri

    General situation of the energy sector in the world and in Turkey and forecasts for Turkey's production and consumption of electrical energy

    ERİNÇ ŞENER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2001

    İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesi

    YRD. DOÇ. DR. SUAT KÜÇÜKÇİFTÇİ

  5. Elektrik üretimi, iletimi ve dağıtımında özelleştirme ve TEK örneği

    Başlık çevirisi yok

    MEVCAN ACAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1995

    EkonomiDokuz Eylül Üniversitesi

    PROF.DR. FEVZİ DEVRİM