Türkiye İstatistik Kurumu resmi istatistik verilerinin modellenmesi: İş sağlığı ve güvenliği kapsamında bir analiz
Modeling of Turkish Statistical Institute official statistics data: An analysis within the scope of occupational health and safety
- Tez No: 947240
- Danışmanlar: PROF. DR. GÖKSEL DEMİR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halk Sağlığı, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Public Health, Labour Economics and Industrial Relations
- Anahtar Kelimeler: İnsani Gelişme Endeksi, Geçici İş Göremezlik Süresi, İş Sağlığı ve Güvenliği, Yapısal Eşitlik Modeli, Human Development Index, Temporary Incapacity for Work, Occupational Health and Safety, Structural Equation Modeling
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: İş Sağlığı ve Güvenliği (disiplinlerarası) Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, İnsani Gelişmişlik Endeksi (İGE) ve alt bileşenleri olan sağlık, gelir ve eğitim göstergelerinin, iş kazalarından kaynaklanan geçici iş göremezlik süreleri üzerindeki etkilerini analiz etmeyi hedeflemektedir. Araştırma, iş sağlığı ve güvenliği (İSG) alanında İGE'nin belirleyici rolünü cinsiyet ve bölgesel farklılıklar bağlamında ortaya koymayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırmada, Türkiye'nin 2007-2023 yılları arasındaki Sosyal Güvenlik Kurumu verileri kullanılmış; 2013-2018 dönemi İGE verileriyle geçici iş göremezlik süreleri arasındaki ilişkiler değerlendirilmiştir. Geçici iş göremezlik süreleri ayakta tedavi, hastanede yatış ve toplam süreler olarak üç başlıkta sınıflandırılmıştır. Analizlerde yapısal eşitlik modellemesi (YEM) yöntemi kullanılmış; farklı İGE seviyelerine sahip bölgeler arasında karşılaştırmalar yapılmıştır. Bulgular: Sağlık endeksinin, geçici iş göremezlik sürelerini azalttığı belirlenmiştir. Buna karşın, insani gelişme endeksi ile gelir ve eğitim endekslerinin iş göremezlik süresi üzerinde arttırıcı etkileri olduğu gözlemlenmiştir. Erkeklerde sağlık endeksi ile geçici iş göremezlik süresi arasındaki negatif ilişki daha güçlü iken, kadınlarda bu ilişki daha zayıf kalmıştır. Ayrıca, insani gelişmişliği düşük bölgelerde İGE ile geçici iş göremezlik süreleri arasında daha belirgin bir pozitif ilişki tespit edilmiştir. Sonuç: İGE ve bileşenleri, iş sağlığı ve güvenliği kapsamında önemli belirleyiciler arasında yer almaktadır. Sağlık endeksi koruyucu bir rol üstlenirken, eğitim ve gelir düzeylerinin geçici iş göremezlik sürelerini artırabileceği görülmüştür. Bulgular, İSG politikalarının cinsiyet ve bölgesel eşitsizlikleri gözeterek yeniden yapılandırılması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aims to analyze the effects of the Human Development Index (HDI) and its sub-components, health, income and education indicators, on the duration of temporary incapacity due to occupational accidents. The study aims to reveal the determinant role of HDI in the field of occupational health and safety (OHS) in the context of gender and regional differences. Materials and Methods: In this study, the Social Security Institution data of Turkey between 2007 and 2023 were used, and the relationship between the HDI data for the 2013-2018 period and the duration of temporary incapacity for work was evaluated. Temporary incapacity periods are classified under three headings as outpatient, hospitalization and total periods. Structural equation modeling (SEM) method was used in the analyses and comparisons were made between regions with different HDI levels. Results: The health index is found to decrease the duration of temporary incapacity. On the other hand, human development index, income and education indices have an increasing effect on the duration of temporary incapacity. While the negative relationship between the health index and the duration of temporary incapacity is stronger for men, this relationship is weaker for women. Moreover, a more pronounced positive relationship between HDI and the duration of temporary incapacity was found in regions with low human development. Conclusion: HDI and its components are among the important determinants of occupational health and safety. While the health index plays a protective role, education and income levels are found to increase the duration of temporary incapacity for work. The findings suggest that OHS policies need to be restructured to address gender and regional inequalities.
Benzer Tezler
- 1981 Türkiye tarımsal yapısının önemli bileşenleri ve tarımsal bölgelerin elde edilmesi
Principle components of Turkey's agricultural structure and to determine agricultural rigions in 1981
İHSAN KARABULUT
- 1983 yılı trafik kaza istatistikleri değerlendirmesi
Başlık çevirisi yok
ŞÜKRÜ ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
UlaşımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. RIDVAN EGE
- İş kazalarının Türk ekonomisi üzerine etkileri ve kömür madenciliği üzerine bir inceleme
Başlık çevirisi yok
MESUT ÖRMECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. NACİ KINACIOĞLU
- Akaryakıtla çalışan endüstriyel tav fırınlarında yanma, sıcaklık ve basıncın optimum kontrolu
Optimum control of combustion temperature and pressure in industrial tempering furnaces working with fuel-oil
MEHMET EROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Makine MühendisliğiGazi ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜCEL ERCAN