Öğrencilerin akılcı ilaç kullanımına yönelik bilgi düzeyleri ve davranışlarını etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of factors affecting students' knowledge levels and behaviors towards rational drug use
- Tez No: 947079
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERYEM TEMİZ REŞİTOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eczacılık Farmakoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Akılcı ilaç kullanımı (AİK), hastaların sağlık durumlarına ve bireysel ihtiyaçlarına uygun şekilde, doğru dozda, uygun zaman diliminde ve ekonomik olarak en verimli biçimde ilaç tedavisi görmelerini amaçlamaktadır. Bu sürecin etkin şekilde yürütülmesinde eczacılara yönelik verilen eğitimler hayati bir rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı, eczacılık öğrencilerinin AİK konusundaki bilgi düzeylerini ve davranışlarını etkileyen faktörleri incelemektir. Çalışmamız, basit tabakalı rastgele örneklem seçimi yöntemiyle seçilen 298 öğrenci üzerinde uygulandı.“Akılcı İlaç Kullanım Anketi”kullanılarak elde edilen veriler SPSS 27 istatistik programı ile değerlendirildi. Bulgularımıza göre, Mersin Üniversitesi Eczacılık Fakültesi öğrencilerin %75.8'inin hekime danışmadan ilaç kullanmadığı, ilaçlarla ilgili bilgilerini en çok hekim ve eczacılardan aldığı, %70.1'inin antibiyotik kullanım süresini hekim tavsiyesine göre belirlediği sonucuna ulaşıldı. Aynı zamanda, öğrencilerinin AİK'ye yönelik bilgi düzeylerinin yüksek seviyde, davranışlarının ise orta seviyede olduğunu gözlendi. Psikolojik faktörlerin, kültürel ve toplumsal faktörlerin ve kişisel faktörlerin AİK'nin üzerinde orta seviyde bir etkiye sahip oldukları sonucuna ulaşılmış olup, demografik özellikler ve değişkenler (cinsiyet, yaş, sınıf düzeyi, yıllık akademik ortalaması, gelir düzeyi, antibiyotik kullanım süresi ve doktora gitmeden ilaç kullanma alışkanlığı) ile AİK'nin arasındaki ilişki incelendiğinde, bu faktörlerin genel olarak bilgi ve davranış düzeylerini belirlemede anlamlı bir rol oynamadığı da belirlendi. Sonuç olarak çalışmamızın sonuçlarına göre, AİK'ye ilişkin eğitimlerin belli periyotlarla yinelenmesi, bu eğitimlerin lisans öncesi eğitim müfredatına dâhil edilmesi ve mezuniyet sonrasında da düzenli olarak sürdürülmesi gerektiği önerilmektedir. Elde edilen verilerin kapsamını genişletmek için daha büyük bir örneklem üzerinde ve daha fazla sayıda öğrenci ile yapılacak ileri düzey araştırmalar, bu faktörlerin etkilerinin daha net bir şekilde ortaya çıkarılmasına katkı sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
Rational Use of Medicines (RUM) aims to ensure that patients receive drug therapy appropriate to their health conditions and individual needs, at the correct dose, within an appropriate time frame, and in the most cost-effective manner. Training programs provided to pharmacists play a vital role in the effective implementation of this process. The purpose of this study is to examine the factors affecting the knowledge levels and behaviors of pharmacy students regarding RUM. The study was conducted on 298 students selected using the simple stratified random sampling method. Data were collected using the“Rational Use of Medicines Questionnaire”and analyzed using the SPSS 27 statistical software. According to our findings, 75.8% of the students from Mersin University Faculty of Pharmacy reported that they did not use medication without consulting a physician, and they obtained most of their information about drugs from physicians and pharmacists. Additionally, 70.1% of the students stated that they determined the duration of antibiotic use based on medical advice. It was also observed that the students had a high level of knowledge about RUM, while their behaviors were at a moderate level. Psychological, cultural and societal, and personal factors were found to have a moderate effect on RUM. When examining the relationship between RUM and demographic characteristics and variables (such as gender, age, class level, annual academic average, income level, duration of antibiotic use, and the habit of taking medication without seeing a doctor), it was determined that these factors did not play a significant role in determining knowledge and behavior levels.In conclusion, based on the results of our study, it is recommended that training on RUM be repeated at regular intervals, integrated into pre-graduate education curricula, and continued regularly after graduation. To broaden the scope of the findings, future advanced-level research with larger sample sizes and a greater number of students could contribute to a clearer understanding of the effects of these factors.
Benzer Tezler
- Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinin ve aile hekimliği polikliniğine başvuran hastaların antibiyotikler hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge, attitude and behavior of Ondokuz Mayis University Medical Faculty students and patients applied to family medicine polyclinic
SERKAN UZAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiOndokuz Mayıs ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ÜNAL
- Aile hekimliği asistanlarının asetilsalisilik asit kullanımı hakkındaki bilgi, tutum ve davranışları
Knowledge, attitudes, and practices of family medicine residents regarding the use of acetylsalicylic acid
ERDEM BAYRAKCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VELİTTİN SELÇUK ENGİN
- Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi'ndeki araştırma görevlileri ve dönem 6 öğrencilerinin akılcı ilaç kullanımı konusundaki bilgi düzeyleri
Research assistant's and senior student's WHO are working at Ondokuz Mayis University Medical Faculty knowledge level of rational drug use
ÖZGE PİLGİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Halk SağlığıOndokuz Mayıs ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVGİ CANBAZ
- Hemşirelik öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı düzeyleri ve akılcı ilaç kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between nursing students' health literacy levels and rational drug use
CANAN AKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Hemşirelikİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYLİN ÖZAKGÜL
- Evaluation of drug use habits of university students during the COVID-19 pandemic period
COVID-19 pandemisi döneminde üniversite öğrencilerinin ilaç kullanma alışkanlıklarının değerlendirilmesi
AMMAR HAJ HASSAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Eczacılık ve FarmakolojiÇukurova ÜniversitesiFarmakoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA PEYMAN ERTUĞ
PROF. DR. YUSUF KARATAŞ