Geri Dön

Eğitim örgütlerinde lider-üye etkileşiminin örgüt davranışları üzerine etkisinin incelenmesi(Bir meta analiz çalışması)

Examining the effect of leader-member exchange on organizational behaviors in educational organizations (A meta-analysis study)

PDF İndir

  1. Tez No: 946554
  2. Yazar: AKIN GÜNGÖR
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ERDAL TOPRAKÇI
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ege Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma lider ve izleyen algılarına göre eğitim örgütlerinde lider-üye etkileşiminin örgütsel davranışlara etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu araştırmada lider-üye etkileşimi ile örgütsel davranışlar ( çalışan sesi, iş doyumu, işe adanmışlık, işten ayrılma niyeti, liderlik, motivasyon, motivasyonel dil, okul öğrenme iklimi, örgüt kültürü algısı, örgütsel adaletin alt boyutları, örgütsel bağlılık ve duygusal bağlılık alt boyutu, örgütsel destek algısı, örgütsel güven, örgütsel özdeşleşme, örgütsel sağlık, örgütsel sinizm, örgütsel uyum, örgütsel vatandaşlık davranışı, öz yeterlilik algısı, özerklik algısı, performans, olumlu örgütsel iklim davranışı, tükenmişlik, yenilikçi iş davranışı, olumlu yönetici odaklı davranışlar ve yaratıcılık) arasındaki ilişkileri belirlemek üzere ilişkinin etki büyüklükleri hesaplanmıştır. Bu hesaplamayı yapabilmek için ise meta analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın amacına ulaşabilmek için 2002-2023 tarihleri arasındaki örneklemleri eğitim örgütleri olan bildiriler, ulusal ve uluslararası hakemli dergilerde yer alan çalışmalar ile yüksek lisans ve doktora tezleri taranarak lider-üye etkileşiminin örgüt davranışları ile ilişkisini gösteren nicel çalışmalar araştırma kapsamına alınmıştır. Bu ilişkiyi bulmamıza yardımcı olacak çalışmalar YÖK (YÖK Tez), ULAKBİM (Dergi Park ve TR Dizin), Google Akademik, ProQuest ve WOS (Web of Science) veri tabanlarından aranmıştır. Tarama sonucunda toplamda tüm veri tabanlarında 21.018 adet çalışma bulunmuştur. Bulunan bu çalışmalardan çalışma örneklemi eğitim örgütleri olan nicel çalışmalar tek tek seçilmiştir. Bu bağlamda dahil etme ve hariç tutma kriterine uygun 147 çalışmadaki veriler analiz edilmiştir. Analize dahil edilen çalışmalardan lider-üye etkileşimi ile çalışan sesi ilişkisine bağlı olarak 3 veri, iş doyumu ilişkisine bağlı olarak 39 veri, işe adanmışlık ilişkisine bağlı olarak 12 veri, işten ayrılma niyeti ilişkisine bağlı olarak 17 veri, liderlik ilişkisine bağlı olarak 23 veri, motivasyon ilişkisine bağlı olarak 6 veri, motivasyonel dil ilişkisine bağlı olarak 5 veri, okul öğrenme iklimi ilişkisine bağlı olarak 4 veri, örgüt kültürü algısı ilişkisine bağlı olarak 3 veri, örgütsel adaletin alt boyutları ilişkisine bağlı olarak 25 veri, örgütsel bağlılık ilişkisine bağlı olarak 21 veri, örgütsel destek algısı ilişkisine bağlı olarak 10 veri, örgütsel güven ilişkisine bağlı olarak 7 veri, örgütsel özdeşleşme ilişkisine bağlı olarak 7 veri, örgütsel sağlık ilişkisine bağlı olarak 3 veri, örgütsel sinizm ilişkisine bağlı olarak 5 veri, örgütsel uyum ilişkisine bağlı olarak 3 veri, örgütsel vatandaşlık davranışı ilişkisine bağlı olarak 27 veri, öz yeterlik algısı ilişkisine bağlı olarak 5 veri, özerklik algısı ilişkisine bağlı olarak 3 veri, performans ilişkisine bağlı olarak 33 veri, olumlu psikolojik iklim davranışları ilişkisine bağlı olarak 6 veri, tükenmişlik ilişkisine bağlı olarak 9 veri, yenilikçi iş davranışı ilişkisine bağlı olarak 8 veri, olumlu yönetici odaklı davranışları ilişkisine bağlı olarak 11veri ve yaratıcılık ilişkisine bağlı olarak 8 veri analizde kullanılmıştır. Bu verilerden yola çıkarak etki büyüklüğü hesaplamalarının hangi modele göre yapılacağını belirlemek amacıyla Q ve I2 istatistikleri yapılmış, Rastgele Etkiler Modeline (REM) göre hesaplamalar yapılmıştır. Çalışmada lider-üye etkileşimi ile anlamlı düzeyde ilişkisi bulunan (p<.05) örgütsel davranışlar sıralanmıştır. Buna göre lider-üye etkileşimi ile iş doyumu ile orta düzeyde ve pozitif yönlü (Zr=0.387), işe adanmışlık ile orta düzeyde ve pozitif yönlü (Zr=0.306), işten ayrılma niyeti ile zayıf düzeyde ve negatif yönlü (Zr= -0.276), liderlik ile güçlü düzeyde ve pozitif yönlü (Zr=0.599), motivasyon ile orta düzeyde ve pozitif yönlü (Zr=0.420), motivasyonel dil ile çok güçlü düzeyde ve pozitif yönlü (Zr=1,028), örgüt kültürü algısı ile güçlü düzeyde ve pozitif yönlü (Zr=0.669), dağıtımsal adalet ile orta düzeyde ve pozitif yönlü (Zr=0.396), etkileşimsel adalet ile güçlü düzeyde ve pozitif yönlü (Zr=0.542), prosedürel adalet ile orta düzeyde ve pozitif yönlü (Zr=0.422), genel örgütsel bağlılık ile güçlü düzeyde ve pozitif yönlü (Zr=0.549), duygusal bağlılık ile güçlü düzeyde ve pozitif yönlü (Zr=0.536), örgütsel destek algısı ile güçlü düzeyde ve pozitif yönlü (Zr=0.515), örgütsel güven ile güçlü düzeyde ve pozitif yönlü (Zr=0.590), örgütsel özdeşleşme ile güçlü düzeyde ve pozitif yönlü (Zr=0.596), örgütsel uyum ile çok güçlü düzeyde ve pozitif yönlü (Zr=0.902), örgütsel vatandaşlık davranışı ile orta düzeyde ve pozitif yönlü (Zr=0.421), öz yeterlilik algısı ile güçlü düzeyde ve pozitif yönlü (Zr=0.531), performans ile orta düzeyde ve pozitif yönlü (Zr=0.468), olumlu psikolojik iklim davranışları ile güçlü düzeyde ve pozitif yönlü (Zr=0.619), tükenmişlik ile zayıf düzeyde ve negatif yönlü (Zr= -0.242), yenilikçi iş davranışları ile orta düzeyde ve pozitif yönlü (Zr=0.382) ve olumlu yönetici odaklı davranışlar ile güçlü düzeyde ve pozitif yönlü (Zr=0.785) ilişki bulunmuştur. Ayrıca, lider-üye etkileşimi ile çalışan sesi, okul öğrenme iklimi, örgütsel sağlık, örgütsel sinizm, özerklik algısı ve yaratıcılık davranışları arasındaki analizlerin etki büyüklükleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde olmadığı (p>.05) için ilişki bulunamamıştır. Araştırma için yayın yeri, yayın türü, örneklem düzeyi, eğitim örgütü türü, örneklem ve yayın yılı moderatör değişkenleri olarak belirlenmiştir. Yayın yanlılığı değerlendirmesi için Rosenthal's Fail Safe N, Orwin's Fail Safe N, Begg ve Mazumdar sıra korelasyonu, Egger regresyon kesme analizi ve Duval ve Tweedie's kırpma ve doldurma analizi yapılmıştır.

Özet (Çeviri)

This study was conducted to examine the effect of leader-member exchange on organizational behaviors in educational organizations according to leader and follower perceptions. In this study, leader member exhange and organizational behaviors (employee voice, job satisfaction, job engament, turnover intention, leadership, motivation, motivational language, learning climate, organizational culture, subdimensions of organizational justice, organizational commitment and sub-dimensions of affective commitment, perceived of organizational support, organizational trust, organizational identification, organizational health, organizational cynicism, organizational fit, organizational citizenship behavior, perceived of self-efficacy, autonomy perception, performance, positive organizational climate behavior, burnout, innovative work behavior, positive manager-oriented behaviors and creativity), the effect sizes of the relationship were calculated. In order to make this calculation, metaanalysis method was used.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    51

    1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi

    Başlık çevirisi yok

    FERHAN ŞENOL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    İlk ve Acil YardımGazi Üniversitesi

    Kazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN

  2. Tez No

    104

    Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları

    Başlık çevirisi yok

    BİNNUR ERCEM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1984

    SosyolojiCumhuriyet Üniversitesi

    Kurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK

  3. Tez No

    306

    Gazi Eğitim Fakültesi 1984-1985 öğretim yılı Beden Eğitimi ve Spor Bölümü seçme sınavı I. aşamada uygulanan testlerin kazananlar ve kazanamayanlar açısından karşılaştırılması

    Başlık çevirisi yok

    LATİF AYDOS

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1985

    Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesi

    Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. EYYUP GÜNAY İSBİR

  4. Tez No

    58

    7-14 yaş grubu çocuklarının karşılaştıkları trafik kazaları ve bunlara uygulanan trafik eğitimi

    Başlık çevirisi yok

    METLİBAN KUŞHAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1985

    UlaşımGazi Üniversitesi

    Kazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    DOÇ. DR. EYÜP G. İSPİR

  5. Tez No

    60

    Sürücülerde kandaki alkol miktarı ile trafik kazası arası ilişki

    Başlık çevirisi yok

    Z.SEMRA GÜMRÜKÇÜ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    UlaşımGazi Üniversitesi

    Kazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    PROF. DR. RIDVAN EGE

Geri Dön