Somali Mogadişu'daki SOS hastanesinde 5 yaş altı çocuklarda malnütrisyon sıklığı ve malnütrisyon gelişiminde rol oynayan risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Assessment of the prevalence of malnutition and its associated risk factors among children under 5 years of age at SOS hosiptal Mogadishu, Somalia
- Tez No: 945974
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HASAN KÜÇÜKKENDİRCİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Malnütrisyon, vücudun yeterli enerji, protein ve besin öğelerini alamaması sonucu ortaya çıkar. Beş yaş altındaki çocuklar, malnütrisyon riski en yüksek grup olup, dünya genelindeki çocuk ölümlerinin üçte biri yetersiz beslenmeye bağlıdır. Somali, iç savaşlar ve kuraklık nedeniyle akut malnütrisyon oranlarının yüksek olduğu ülkelerden biridir. Bu çalışmada, Somali Mogadişu'daki SOS Hastanesi'nde 5 yaş altı çocuklarda malnütrisyon sıklığı ve etkileyen risk faktörleri değerlendirilmiştir. Mart-Nisan 2024 tarihlerinde yapılan kesitsel çalışmada, 0-59 ay arasındaki 222 çocuk rastgele seçilmiş ve veriler, demografik bilgiler, sağlık durumu, beslenme alışkanlıkları ve çevresel faktörler içeren bir anketle toplanmıştır. Analizler SPSS 27 ile yapılmış, normal dağılım Kolmogorov-Smirnov/Shapiro-Wilk testleriyle değerlendirilmiştir. Sayısal veriler ortalama, standart sapma ve ortanca ile, kategorik veriler frekans ve yüzdelerle, karşılaştırmalar ise Mann-Whitney U ve Ki-kare testleriyle yapılmıştır (p<0,05). Araştırmaya dahil edilen çocukların %57,2'si kız, %42,8'i erkek, %37,4'ü düşük doğum ağırlığıyla doğmuş ve %14,4'ü hiç anne sütü almamıştır. Annelerin %49,5'i okuryazar değil, %95,9'u çocuk beslenmesi eğitimi almamıştır. Ailelerin %80,2'sinin gelir düzeyi 200 Amerikan Doları'nın altındadır. Çocukların %87,8'i temiz suya erişememekte, %77,0'ı sağlık hizmetlerine ulaşmakta zorlanmaktadır. En sık bildirilen sağlık sorunları öksürük (%79,3), ateş (%62,6), kusma (%58,1) ve ishal (%37,4) olmuştur. Beslenme durumu; boya göre ağırlık (BGA), yaşa göre boy (YGB) ve yaşa göre ağırlık (YGA) ile değerlendirilmiş; BGA ortalaması -2,13 olup %51,4'ü zayıf, YGB ortalaması -2,15 ve bodurluk oranı %55,0, YGA ortalaması -2,69 olup %65,3'ü düşük kilolu bulunmuştur. Ki-kare testiyle yapılan analizde doğum ağırlığı, emzirme, anne eğitimi, gelir, suya erişim ile malnütrisyon türleri arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). Çalışma, SOS Hastanesi'nde malnütrisyonun yaygın olduğunu ve düşük doğum ağırlığı, emzirilmeme, temiz su ve sağlık hizmetlerine erişim eksikliği, annenin eğitimsizliği ve düşük gelirle ilişkili olduğunu göstermiştir. Emzirmenin teşviki, sağlık ve su hizmetlerinin yaygınlaştırılması, kadın eğitiminin desteklenmesi ve yoksul ailelere yardımlar önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Malnutrition is a condition that arises when the body does not receive adequate amounts of energy, protein, and other essential nutrients. Children under the age of five are considered the most at-risk group for malnutrition. It is one of the leading causes of child mortality. According to the World Health Organization, approximately 13 million children worldwide die each year before reaching the age of five, and nearly one-third of these deaths are attributed to undernutrition. Somalia is among the countries with the highest rates of acute malnutrition due to civil wars and drought. This study aims to assess the prevalence of malnutrition and the associated risk factors among children under five at SOS Hospital in Mogadishu, Somalia. This cross-sectional study was conducted at SOS Hospital in Mogadishu, Somalia, during March–April 2024. The sample size was calculated as 222 using Slovin's formula at a 5% significance level and was selected through random sampling. Data were collected from parents of children aged 0–59 months after obtaining written informed consent. Data was collected through a questionnaire covering demographic data, health status, dietary habits, and environmental factors. Data were analyzed using SPSS version 27. Normality was tested with Kolmogorov Smirnov/Shapiro-Wilk tests. Descriptive statistics included mean, standard deviation, and median for numerical data, and frequency and percentages for categorical data. Comparisons were made using the Mann-Whitney U test and Chi-square test. A p-value <0.05 was considered statistically significant. A total of 222 children with a median age of 24 months were included in the study. Of the participants, 57.2% were girls and 42.8% boys; 37.4% had low birth weight, and 14.4% had never been breastfed. Among the mothers, 49.5% were illiterate, and 95.9% had not received any training on child nutrition. In 80.2% of households, monthly income ranged from 0 to 200 USD. Additionally, 87.8% lacked access to clean drinking water, and 77.0% experienced difficulties accessing health services. The most frequently reported health problems in the past six months were cough (79.3%), fever (62.6%), vomiting (58.1%), and diarrhea (37.4%). Nutritional status was assessed using weight-for-height (WHZ), height-for-age (HAZ), and weight-for-age (WAZ) indicators. The mean WHZ was -2.13 with 51.4% classified as wasted; the mean HAZ was -2.15 with 55.0% stunted; and the mean WAZ was -2.69 with 65.3% underweight. Chi-square tests revealed significant associations between types of malnutrition and birth weight, breastfeeding status, maternal education, household income, and access to clean water (p<0.05). The study found that malnutrition is prevalent at SOS Hospital and is significantly associated with low birth weight, lack of breastfeeding, limited access to clean water and health services, low maternal education, and poor household income. Promotion of breastfeeding, expansion of health and water services, support for women's education, and provision of aid to low-income families are recommended.
Benzer Tezler
- Adherence to iron and folic acid supplementation and associated factors among pregnant mothers attending antenatal care at SOS hospital mogadishu, Somalia
Somali'dekı sos hastanesinde doğum öncesi bakıma başvuran hamile kadınların demir ve folik asit takviyesine bağlılık ve ilişkili faktörler
KHADIJA OSMAN MOHAMUD
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Halk SağlığıYeditepe ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ARZU AKALIN
- Socio-cultural factors affecting house layout formation in Somalia: investigation of user evaluation of villa and apartment designs in Mogadishu
Somalı̇'de konut düzenı̇nı̇ etkı̇leyen sosyo-kültürel faktörler: Mogadı̇şu'dakı̇ vı̇lla ve apartman tasarımlarının kullanıcı değerlendı̇rmesı̇nı̇n ı̇ncelenmesı̇
ABDINASIR AHMED HAYIR ABDINASIR AHMED HAYIR
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
İç Mimari ve DekorasyonÇankaya Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
Assoc. prof. Dr. ÇİĞDEM GÖKHAN
- The effect of leadership style on employee performance; a case study private companies in Mogadishu
Liderlik tarzının çalışan performansı üzerindeki etkisi; Mogadişu'daki özel şirketler vaka çalışması
SAİDALİ SAİD DIRIE
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
İşletmeİstanbul Gedik Üniversitesiİşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENVER ALPER GÜVEL
- The military coup d'etat Somalia and it's rule 1969-1991
Somali'deki askeri darbe ve 1969-1991 yılları arasındaki iktidar dönemi
FATIMA SHEIKH MUKHTAR ALI
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Uluslararası İlişkilerAtılım ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Prof. Dr. HASAN ALİ KARASAR
- Knowledge, attitude and practice toward standard precautions among health workers in Somali Mogadishu
Somali Mogadişu'daki sağlık çalışanlarının standart önlemlere yönelik bilgi, tutum ve uygulamaları
DAHIRA. MOHAMED ADAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Sağlık Yönetimiİstanbul Medipol ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERMAN GEDİKLİ