Aile hekimliği polikliniğine bel ağrısı ile başvuran hastalarda non-spesifik bel ağrısının tespiti ve yönetilmesi
Detection and management of non-specific low back pain in patients presenting to the family medicine outpatient clinic with low back pain
- Tez No: 945157
- Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN DEMİRCİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Bel ağrısı, Doktorlar-birinci basamak, Risk faktörleri, Back pain, Physicians-primary care, Risk factors
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, birinci basamak sağlık kuruluşlarında non-spesifik bel ağrısının (NSBA) tanısal özelliklerini, klinik seyrini ve yönetim stratejilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın bulgularının, birinci basamakta NSBA'nın yönetimine yönelik klinik uygulamaların geliştirilmesi ile kanıta dayalı ve maliyet etkin yaklaşımlarla klinik rehberler oluşturulmasına katkı sunması, bu alanda yürütülecek araştırmalara rehberlik etmesi beklenmektedir. Gereç ve Yöntem: Bu tanımlayıcı gözlemsel çalışma, 15 Nisan 2023 – 15 Mayıs 2025 tarihleri arasında bir Aile Sağlığı Merkezine bel ağrısı şikâyetiyle başvuran, kırmızı bayrak ve Waddell bulguları olmayan, yaşları 18-50 arasında olan 336 NSBA tanılı hasta ile yürütülmüştür. Katılımcılar standart bir protokolle değerlendirilmiş; demografik bilgiler ile“Ağrı, yaşamdan zevk alma, genel aktivite (PEG) Skoru”,“Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-Kısa Form (IPAQ-SF)”,“Hedeflenen Tedavi için Alt Grup belirleme Bel Ağrısı Tarama Aracı (STarT Back ST)”ve“Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADS)”verileri toplanmıştır. PEG Skoru, ilk başvuruda kaydedildikten sonra birinci ve üçüncü aylarda yeniden ölçülmüş; veriler SPSS 26.0 ile analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dâhil edilen 336 hastanın %64'ü kadın, %78,9'u evli, %57,1'i üniversite mezunu ve %57,7'si ofis çalışanıydı. Katılımcıların ortalama yaşı 36,56±7,70 yıl, ortalama Vücut Kitle İndeksi (VKİ) 26,41±4,87 kg/m² idi. PEG skorlarında zamanla anlamlı azalma gözlendi (p<0,001). Yüksek risk grubundaki bireylerde başlangıç PEG skorları daha yüksek olup (p=0,002), klinik iyileşme daha yavaştı. PEG Skoru ile STarT Back ST, HADS-anksiyete ve HADS-depresyon skorları arasında anlamlı pozitif korelasyon saptandı (p<0,001). Fiziksel aktivite düzeyi ile PEG Skoru arasında zayıf ancak anlamlı bir ilişki vardı (p<0,05; r<0,2). Demografik değişkenlerin PEG Skoru değişimine etkisi bulunmazken, STarT Back ST risk düzeyi ve VKİ'nin istatistiksel olarak anlamlı etkisi olduğu belirlendi. Sonuç: NSBA, birinci basamak sağlık hizmetlerinde sık karşılaşılan ve demografik, biyomekanik ile psikososyal faktörlerden etkilenen çok boyutlu bir klinik tablodur. Bu çalışma, NSBA'nın etkin yönetimi için bireyselleştirilmiş, risk temelli ve multidisipliner yaklaşımların gerekliliğini ortaya koymuştur. Özellikle STarT Back ST gibi sınıflama araçlarının ve PEG Skoru gibi kısa değerlendirme ölçeklerinin kullanımı, hasta takibini kolaylaştırmakta ve tedavi süreçlerini yönlendirmektedir. Bulgular, birinci basamakta gereksiz tetkiklerin azaltılması, kaynakların etkin kullanımı ve klinik etkinliğin artırılması için kanıta dayalı rehberlerin ve sağlık okuryazarlığı programlarının önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aims to evaluate the diagnostic characteristics, clinical course, and management strategies of non-specific low back pain (NSLBP) in primary care settings. It is expected that the findings of this study will contribute to the development of clinical practices for the management of NSLBP in primary care and the creation of evidence-based and cost-effective clinical guidelines, as well as guide future research in this field. Materials and Methods: This descriptive observational study was conducted between 15 April 2023 and 15 May 2025 with 336 patients aged 18–50 years who presented to a Family Health Centre with low back pain complaints, had no red flags or Waddell findings, and were diagnosed with NSLBP. Participants were evaluated using a standard protocol; demographic information, the“Pain, Enjoyment of Life, General Activity (PEG) Score”, the“International Physical Activity Questionnaire-Short Form (IPAQ-SF)”,“The Keele Subgroups for Targeted Treatment Back Screening Tool (StarT Back ST)”and the“Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS)”. The PEG Score was recorded at the initial visit and reassessed at one and three months; data were analysed using SPSS 26.0. Results: Of the 336 patients included in the study, 64% were female, 78.9% were married, 57.1% were university graduates, and 57.7% were office workers. The mean age of the participants was 36.56±7.70 years, and the mean Body Mass Index (BMI) was 26.41±4.87 kg/m². A significant decrease in PEG scores was observed over time (p<0.001). Individuals in the high-risk group had higher initial PEG scores (p=0.002) and slower clinical improvement. A significant positive correlation was found between the PEG Score and STarT Back ST, HADS-anxiety, and HADS-depression scores (p<0.001). There was a weak but significant relationship between physical activity level and PEG Score (p<0.05, r<0.2). While demographic variables had no effect on PEG Score changes, the STarT Back ST risk level and BMI were found to have a statistically significant effect. Conclusion: NSLBP is a multidimensional clinical condition commonly encountered in primary care and influenced by demographic, biomechanical, and psychosocial factors. This study highlights the necessity of individualised, risk-based, and multidisciplinary approaches for the effective management of NSLBP. The use of classification tools such as STarT Back ST and short assessment scales such as the PEG Score facilitates patient follow-up and guides treatment processes. The findings emphasize the importance of evidence-based guidelines and health literacy programmes for reducing unnecessary tests, optimising resource use, and enhancing clinical effectiveness in primary care.
Benzer Tezler
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran 18-65 yaş aralığındaki bireylerde bel ağrısı sıklığı ve uyku kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge, attitude and behavior levels regarding pre-marital health screening among individuals applying to family health centers
HASAN HÜSEYİN MERMERKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiKarabük ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HABİBE İNCİ
- Kronik idiyopatik bel ağrısı olan hastaların aile hekimliği ilkelerine göre takiplerinin sonuçları
Follow up results of chronic idiopathic low back pain patients according to family medicine principles
İPEK TANYILDIZI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
Aile HekimliğiDokuz Eylül ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. VİLDAN MEVSİM
- Aile hekimliği polikliniğinde bel ağrısı şikayeti olan hastalara yaklaşım: Medikal ve geleneksel çözüm arayışları
Approach to patients presenting with low back pain in the family medicine outpatient clinic: Medical and traditional solution-seeking behavior
ESRA ACAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN ZEYNEP AŞIK
- COVID-19 geçiren sağlık çalışanlarının COVİD-19 sonrası devam eden yakınma ve semptomları
Post-COVID-19 complaints and symptoms of health workers who have had COVID-19
MUHAMMET BURAK ÖZKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiPamukkale ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYSUN ÖZŞAHİN
- Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi aile hekimliği polikliniğine başvuran hastalarda bel ağrısı ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of the prevalence and associated factors of low back pain in the family medicine polyclinic at Şişli Hamidiye Etfal Training and Research Hospital
ELİF SERAP ESEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLEK TOPRAK