Edirne ilinde çalışan 1.basamak hekimlerinin nikotin bağımlılığı ve sigara bıraktırmaya yönelik yaklaşımlarının değerlendirilmesi
Evaluation of nicotine dependence and smoking cessation counseling approaches among primary care physicians in Edirne
- Tez No: 945093
- Danışmanlar: PROF. DR. SERDAR ÖZTORA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: nikotin bağımlılığı, aile hekimliği, sigara bırakma danışmanlığı, mesleki eğitim, nicotine dependence, family medicine, smoking cessation counseling, professional training
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, Edirne ilinde görev yapan aile hekimlerinin sigara kullanım durumları ile nikotin bağımlılık düzeylerinin belirlenmesi ve sigara bırakma konusundaki danışmanlık yaklaşımlarının değerlendirilmesidir. Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikteki bu çalışmada araştırmanın evrenini, il genelinde aktif olarak çalışan 135 aile hekimi oluşturmuş; çalışmaya katılmayı kabul eden ve anketi eksiksiz dolduran toplam 111 hekim dahil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak, katılımcıların sosyodemografik özellikleri, sigara kullanım alışkanlıkları ve danışmanlık hizmetlerine ilişkin görüşlerini içeren yapılandırılmış bir anket formu kullanılmış; nikotin bağımlılığı düzeylerinin belirlenmesinde Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 25 (Statistical Package for the Social Sciences version 25, lisans no: L-GLBC-8TMLRX) istatistik paket programı aracılığıyla değerlendirildi. p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Çalışmamızdaki hekimlerin %59,5'i erkek, %40,5'i kadındır. Katılımcıların yaş ortalaması 46,1 ± 9,2 yıl olarak hesaplanmıştır. Hekimlerin %31,5'i halen sigara içtiğini, %28'i geçmişte sigara kullandığını ve %40,5'i hiç sigara kullanmadığını ifade etmiştir. Güncel sigara içicilerinde ortalama Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi skoru 3,3 ± 2,5 olarak hesaplanmıştır. Sigara bağımlılık derecesi incelendiğinde %54,3'ü düşük, %34,3'ü orta ve %11,4'ü şiddetli bağımlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Erkek hekimlerde sigara kullanım oranının kadın hekimlere göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca sigara kullananların %62,9'u sigarayı bırakmayı düşündüğünü belirtmiştir. Katılımcıların %63,1'i sigara bırakma danışmanlığı konusunda kendilerini yetersiz hissettiklerini bildirmiştir. Bu durumun, özellikle bu konuda herhangi bir eğitim almamış hekimlerde daha yaygın olduğu ve eğitimin, danışmanlık yeterliliği algısını olumlu yönde etkilediği gözlemlenmiştir. Çalışmamızda, aile hekimlerinin büyük çoğunluğu birinci basamağın sigara bırakma danışmanlığı için uygun bir ortam olduğunu belirtmiş; ancak danışmanlık hizmetlerinin sunumunda zaman yetersizliği ve tıp fakültesi eğitimlerinin eksikliği önemli engeller olarak öne sürülmüştür. Özetle, tütün bağımlılığı küresel ölçekte yüksek sağlık yüküne neden olan başlıca önlenebilir faktörlerden biridir ve etkin müdahale gerektirmektedir. Bu bağlamda birinci basamak sağlık hizmetleri, sigara bırakma danışmanlığının uygulanması açısından en erişilebilir ve sürdürülebilir müdahale alanı olarak öne çıkmaktadır. Danışmanlık sürecinin etkinliği ise, aile hekimlerinin mesleki bilgi düzeyi, klinik yeterliliği ve danışmanlık becerileriyle doğrudan ilişkilidir. Bu nedenle, kapsamlı eğitim içerikleriyle desteklenen standart danışmanlık protokollerinin geliştirilmesi ve hekimlerin bu alandaki yetkinliklerinin artırılması, birinci basamaktaki tütünle mücadele kapasitesini güçlendirecektir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to assess the smoking status and levels of nicotine dependence among family physicians working in the province of Edirne, and to evaluate their approaches to smoking cessation counseling. Designed as a descriptive and cross-sectional study, it included 111 physicians who fully completed the survey, out of a total of 135 actively practicing family physicians in the province. Data were collected using a structured questionnaire covering sociodemographic characteristics, smoking habits, and perspectives on smoking cessation counseling. The Fagerström Test for Nicotine Dependence was used to assess addiction levels. The obtained data were analyzed using SPSS version 25 (Statistical Package for the Social Sciences, version 25; license number: L-GLBC-8TMLRX). A p-value of <0.05 was considered statistically significant. Among the participants, 59.5% were male and 40.5% were female, with a mean age of 46.1 ± 9.2 years. In terms of smoking behavior, 31.5% were current smokers, 28% were former smokers, and 40.5% had never smoked. The average The Fagerström Test for Nicotine Dependence score among current smokers was 3.3 ± 2.5. Regarding nicotine dependence, 54.3% were classified as having low dependence, 34.3% moderate, and 11.4% high dependence. Smoking was more prevalent among male physicians compared to their female counterparts. Additionally, 62.9% of smokers expressed an intention to quit. A majority of participants (63.1%) reported feeling inadequate in providing smoking cessation counseling. This inadequacy was particularly common among physicians who had not received relevant training, suggesting that education positively influences perceived competence in counseling. Most physicians agree that primary care is a suitable setting for smoking cessation interventions. However, time limitations and insufficient training during medical education were cited as key barriers to delivering effective counseling services. In conclusion, tobacco dependence remains one of the most significant preventable contributors to the global disease burden, demanding targeted and effective intervention. Primary healthcare represents the most accessible and sustainable platform for delivering smoking cessation support. The effectiveness of these interventions is closely linked to the physician's knowledge, clinical proficiency, and counseling skills. Therefore, implementing standardized counseling protocols supported by comprehensive training programs and enhancing physicians' competencies in this field will significantly strengthen primary care's role in tobacco control.
Benzer Tezler
- Edirne ilinde 1-2-3. basamak hekimlerinin defansif tıp uygulamaları hakkında görüşlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the opinions of primary, secondary and tertiary care physicians in Edirne about defensive medicine practices
GÖKÇE ÖZ NALBANT
- Edirne ili Sağlık Ocakları'na hizmet almak için başvuranların beklentileri ve doyumları
Expectations and satisfactions of people applied to primary health care units in the aim of havig service in Edirne
NEZİHE ÜZÜM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1999
Halk SağlığıTrakya ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FARUK YORULMAZ
- Edirne'de iyonlaştırıcı radyasyon kaynakları ile çalışan sağlık personelinin radyasyon güvenliği konusunda bilgi düzeyleri ve tutumları
Radıatıon safety knowledge and attıtudes of health staff who works with ıonızıng radıatıon in Edirne
MUSTAFA HELVACI
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Halk SağlığıTrakya ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURCU TOKUÇ
- Edirne merkezdeki bir hastanede görev yapan sağlık çalışanlarının iş stresi ve tükenmişlik durumlarının incelenmesi
Investigation of work stress and burnout status of healthcare professionals working in a hospital in Edirne center
MECHMET MEMET
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikTrakya ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KÜBRA İNCİRKUŞ
- Sağlık personellerinde sosyal zekâ ve duygusal zekânın izlenim yönetimi taktiklerinin kullanımına etkisi: Kamu hastanesi örneği
The effects of social intelligence and emotional intelligence on the use of impression management tactics in healthcare personnel: The case of public hospital
GÖZDE NUR ÇEVİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sağlık YönetimiTrakya ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AGAH SİNAN ÜNSAR